IV SA/Wr 472/12

WyrokWSA we Wrocławiu2013-02-21

Skład orzekający: Alojzy Wyszkowski, Tadeusz Kuczyński, Julia Szczygielska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie niepełnosprawnej, która zamieszkuje sama w lokalu mieszkalnym i której niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju, przysługuje powiększenie normatywnej powierzchni lokalu o 15 m² na podstawie art. 5 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych?
Ratio decidendi
Przepis art. 5 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, który przewiduje powiększenie normatywnej powierzchni lokalu o 15 m², ma zastosowanie wyłącznie do osób niepełnosprawnych, które ze względu na swoją niepełnosprawność wymagają zamieszkiwania w oddzielnym pokoju, co ma sens tylko wtedy, gdy osoba niepełnosprawna zamieszkuje z innymi osobami i dzieli z nimi mieszkanie. W przypadku osoby niepełnosprawnej mieszkającej samotnie, która ma zapewnione zamieszkiwanie w oddzielnym pokoju, nie ma podstaw do powiększenia normatywnej powierzchni lokalu.
Stan faktyczny
Skarżący, osoba ze znacznym stopniem niepełnosprawności wymagająca zamieszkiwania w oddzielnym pokoju, złożył wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania dodatku, uznając, że powierzchnia lokalu mieszkalnego (48,64 m²) przekracza normatywną powierzchnię dla jednoosobowego gospodarstwa domowego (35 m²) o 38,97%, a także udział powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej lokalu przekracza 60%. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji, argumentując, że mimo wymogu zamieszkiwania w oddzielnym pokoju, skarżący mieszkając sam, ma zapewnione takie warunki, a powierzchnia lokalu przekracza normatyw.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym Przewodniczący : Sędzia WSA Alojzy Wyszkowski (spr.) Sędziowie : Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński Sędzia NSA Julia Szczygielska Protokolant : Dorota Hurman po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 21 lutego 2013 r. sprawy ze skargi Ł. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego oddala skargę. Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] maja 2012 r. nr [...], którą po rozpatrzeniu odwołania Ł. L. (dalej skarżący) utrzymano w mocy decyzję Administratora w Dziale Świadczeń – Sekcji Dodatków Mieszkaniowych w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej we W. działającego z upoważnienia Prezydenta W. z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] odmawiającej przyznania skarżącemu dodatku mieszkaniowego. Powołaną decyzją organ pierwszej instancji odmówił przyznania skarżącemu dodatku mieszkaniowego na uzupełnienie wydatków za lokal mieszkalny przy ul. K. we W. W uzasadnieniu podał, że skarżący za pośrednictwem pełnomocnika D. L. złożył w dniu [...] kwietnia 2012 r. wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego na częściowe pokrycie opłat do lokalu wraz z deklaracją o wysokości dochodów za okres I, II, III 2012 r. We wniosku i deklaracji oświadczył, że w w/w lokalu o powierzchni 48,64 m² prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe i jest osobą niepełnosprawną, której niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju, dołączając orzeczenie o stopniu niepełnosprawności z dnia [...] 2007 r. , w którym podano, że jest osobą o znacznym stopniu niepełnosprawności z wymogiem zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. Na podstawie zgromadzonych dokumentów organ pierwszej ustalił: 1. Liczba osób w gospodarstwie domowym: 1, 2. Powierzchnia użytkowa lokalu: 48,64 m², 3. Normatywna powierzchnia użytkowa dla jednoosobowego gospodarstwa domowego strony: 35 m², 4. Powierzchnia pokoi i kuchni: 33,86 m², 5. Udział powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej lokalu: 69,61 % . W oparciu o tak ustalony stan faktyczny organ orzekający stwierdził, że powierzchnia użytkowa wymienionego lokalu przekracza powierzchnię normatywnie ustaloną dla jednej osoby o 38,97%, a przy tym udział powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej tego lokalu przekracza 60%. Od tej decyzji skarżący złożył odwołanie, w którym zakwestionował wyliczenie dodatku mieszkaniowego z pominięciem uprawnienia do dodatkowej powierzchni mieszkalnej ze względu na posiadany znaczny stopień niepełnosprawności. Dalej podał, że nie może mieć do niego zastosowania orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, gdyż jego sytuacja jest inna niż w nim opisana. Niepełnosprawność odwołującego się powoduje, że wymaga on opieki 24 godziny na dobę, ponieważ jest człowiekiem niezdolnym do samodzielnej egzystencji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia z dnia [...] maja 2012 r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu podało, że zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. nr 71, poz. 734 ze zm.) dalej ustawa powierzchnia normatywna dla jednej osoby wynosi 35 m². W myśl art. 5 ust. 3 ustawy normatywną powierzchnię powiększa się o 15 m², jeżeli w lokalu mieszkalnym zamieszkuje osoba niepełnosprawna poruszająca się na wózku lub osoba niepełnosprawna, której niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. W orzeczeniu Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia [...] 2007 r. podano, że skarżący jest osobą o znacznym stopniu niepełnosprawności z wymogiem zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. W ocenie Kolegium Odwoławczego istotnym w przedmiotowej sprawie jest czy w przypadku strony występuje przekroczenie powierzchni normatywnej, czy też nie ma powyższego przekroczenia wobec zwiększenia powierzchni normatywnej stosownie do cytowanego wyżej art. 5 ust. 3 ustawy. Bezspornym jest, że z uwagi na niepełnosprawność strony wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. Skarżący zajmuje lokal samodzielnie (mieszka sama) to tym samym ma zapewnione zamieszkiwanie w oddzielnym pokoju, co przy uwzględnieniu powierzchni zajmowanego lokalu skutkowało odmową przyznania dodatku mieszkaniowego. Stosując przelicznik powierzchni (30 %), określony w art. 5 ust. 5 pkt 1 ustawy, dodatek mieszkaniowy przysługiwałby stronie, jeżeli powierzchnia użytkowa mieszkania nie przekroczyłaby 45,50 m². W tym przypadku powierzchnia lokalu (48,64 m²) jest większa od ustalonego normatywu o 3,14 m². Także przy zastosowaniu przelicznika powierzchni wskazanego w art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy (50 %), skarżący nie spełnia kryterium, gdyż udział powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej mieszkania, tj. 33,86 m², co stanowi 68,93 % całości powierzchni lokalu. Przekroczona jest norma 60 %, określona w art. 5 ust. 5 pkt 2 ustawy. Bez wątpienia brak jest także podstaw do zwiększenia powierzchni normatywnej lokalu o kolejne 15 m², z uwagi na przesłanki określone w art. 5 ust. 3 ustawy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu strona skarżąca podała, że choroba Ł. L. nie pozwala mu mieszkać samodzielnie. Potrzebuje stałej, całodobowej opieki, co wynika ze specyfiki choroby oraz ma podstawy w orzeczeniu o niepełnosprawności. Fakt, że osoby opiekujące się skarżącym nie są zameldowane w jego mieszkaniu nie może prowadzić do wniosków wysnutych przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Zdaniem skarżącego, literalna wykładnia przepisu art. 4, a także art. 5 ust. 3 tej ustawy powoduje zniekształcenie woli ustawodawcy. Skarżący zarzucił, że decyzja narusza art. 5 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność z prawem zaskarżonej decyzji, przy czym w sprawowaniu tej kontroli nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną rozstrzygając w granicach danej sprawy art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) dalej p.p.s.a. Usunięcie z obrotu prawnego decyzji może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 p.p.s.a. W ocenie Sądu skarga nie jest zasadna, bowiem zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego jak i organu I instancji nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym je uchylenie Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. nr 71, poz. 734 ze zm.), dalej jako ustawa. Zgodnie z art. 5 ust.1 pkt 1 ustawy normatywna powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego lub budynku mieszkalnego, w którym znajduje się tylko jeden lokal mieszkalny w przeliczeniu na liczbę członków gospodarstwa domowego nie może przekraczać 35 m² dla 1 osoby. Natomiast art. 5 ust. 5 ustawy stanowi, że dodatek mieszkaniowy przysługuje, gdy powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego nie przekracza normatywnej powierzchni o więcej niż 30 % albo 50 % pod warunkiem, że w tym ostatnim przypadku udział powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej tego lokalu nie przekracza 60 %. Z kolei art. 5 ust. 3 ustawy określa, że normatywną powierzchnię powiększa się o 15 m², jeżeli w lokalu mieszkalnym zamieszkuje osoba niepełnosprawna poruszająca się na wózku lub osoba niepełnosprawna, której niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. O wymogu zamieszkiwania w oddzielnym pokoju orzekają powiatowe zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności, o których mowa w ustawie z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. nr 123 poz. 776 ze zm.). Wskazać należy, że wykładni art. 5 ust. 3 ustawy dokonał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 lipca 2010 r. w sprawie sygn. akt I OSK 321/10 (Lex 595342), przyjmując, że ma on zastosowanie wyłącznie wobec osób, które ze względu na swoją niepełnosprawność wymagają zamieszkiwania w oddzielnym pokoju, co ma sens tylko wtedy kiedy osoba niepełnosprawna zamieszkuje z innymi osobami i dzieli z nimi mieszkanie, a nie wobec osób, które posiadając orzeczenie o niepełnosprawności zamieszkują same i przez to mają zapewnione zamieszkiwanie w oddzielnym pokoju. Stanowisko wyrażone w tym orzeczeniu zostało także powtórzone w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 2 września 2010 r., sygn. I OSK 10/10 (Lex 744902), 5 października 2010 r., sygn. I OSK 804/10 (Lex 745330) oraz w wyroku z dnia 23 listopada 2010 r., sygn. akt I OSK 1037/10 (Lex 744915). Poglądy wyrażone w uzasadnieniach tych orzeczeń skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela i akceptuje. Z akt sprawy bezspornie wynika, że skarżący mieszka sam w lokalu mieszkalnym o powierzchni 48,64 m² prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe i uzyskał orzeczenie o stopniu niepełnosprawności (znacznego), z którego wynika, że posiada uprawnienie do korzystania z dodatkowej powierzchni mieszkalnej w postaci osobnego pokoju ze względu na stan zdrowia. Twierdzenie pełnomocnika skarżącego, że kwestią sporną w sprawie pozostaje, czy skarżący jako osoba niepełnosprawna wymagająca zamieszkiwania w oddzielnym pokoju jest uprawniona do dodatkowej powierzchni normatywnej (15 m²) w sytuacji, gdy mieszka sam w lokalu mieszkalnym. Kluczowe w tym zakresie jest bowiem określenie "oddzielny pokój", które ma sens tylko wtedy, gdy zachodzi konieczność dzielenia lokalu mieszkalnego z innymi osobami. Pokój oddzielny to pomieszczenie, którego osoba nie musi dzielić z innymi osobami. Zatem w razie braku innych osób zamieszkujących lokal mieszkalny nie można dokonać rozróżnienia na pokoje oddzielne i nieoddzielne (por. wyrok NSA z dnia 15 grudnia 2006 r., sygn. akt I OSK 565/06). Pogląd, że powiększenie normatywnej powierzchni o 15 m² dotyczy osoby niepełnosprawnej tylko w sytuacji, gdy mieszka ona z rodziną, a nie dotyczy przypadku gdy mieszka sama wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 15 grudnia 2006 r. w spr. I OSK 565/06 (Lex nr 290657), w wyroku z dnia 5 października 2010r., w sprawie I OSK 804/10, w wyroku z dnia 23 listopada 2010 r., w sprawie I OSK 1037/10. Sąd w składzie orzekającym w przedmiotowej sprawie w pełni podziela zaprezentowane w powyższych wyrokach stanowisko. Ponieważ skarżący zamieszkuje w lokalu sam nie było podstaw do zastosowania wobec niego art. 5 ust. 3 ustawy i powiększenia normatywnej powierzchni lokalu o 15 m2. Twierdzenie pełnomocnika skarżącego, że choroba syna nie pozwala mu mieszkać samodzielnie i wymaga on całodobowej opieki, nie może stanowić podstawy do zwiększenia powierzchni lokalu o 15 m², ponieważ osoby te stale nie zamieszkują i nie tworzą z nim wspólnego gospodarstwa domowego. W ocenie Sądu, wykładnia art. 5 ust. 3 ustawy dokonana przez organy administracji, była prawidłowa, a zatem skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a., należało oddalić.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło