IV SA/Wr 574/21
WyrokWSA we Wrocławiu2021-12-14
Skład orzekający: Tomasz Świetlikowskii, Ewa Kamieniecka, Marta Pająkiewicz-Kremis
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił naliczenia i wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop policjantowi, stosując przepisy uznane za niekonstytucyjne?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że organy zastosowały przepisy (art. 115a ustawy o Policji w zw. z art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach) dotknięte wadą wtórnej niekonstytucyjności. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego stwierdzający niekonstytucyjność przepisu ma skutki retroaktywne, co oznacza, że nie może on stanowić podstawy wydania decyzji administracyjnej.Stan faktyczny
Skarżący, policjant M. D., zwrócił się o naliczenie i wypłatę wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy po zwolnieniu ze służby. Organy odmówiły, stosując przepisy ustawy o Policji w brzmieniu obowiązującym po nowelizacji z dnia 14 sierpnia 2020 r., które odwoływały się do zasad ustalania ekwiwalentu obowiązujących przed datą wyroku Trybunału Konstytucyjnego uznającego poprzednią regulację za niekonstytucyjną. Skarżący zarzucił naruszenie Konstytucji RP i ustawy o Policji poprzez zastosowanie przepisu uznanego za niekonstytucyjny.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji i zasądził od Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Świetlikowskii Sędzia WSA Ewa Kamieniecka Sędziowie: Asesor WSA Marta Pająkiewicz-Kremis (sprawozdawca) po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi M. D. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy naliczenia i wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. zasądza od Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. na rzecz skarżącego M. D. kwotę 480 zł (słownie: czterysta osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedmiotem skargi M. D. jest decyzja Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. z dnia [...] (nr [...]), utrzymująca w mocy decyzję Komendanta Miejskiego Policji we W. z dnia [...] (nr [...]) o odmowie naliczenia i wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop.
Jak wynika z decyzji organu pierwszej instancji, pismem z dnia 4 grudnia 2020 r. M. D. (dalej: strona, skarżący) zwrócił się z wnioskiem o zapłatę, wydanie zaświadczenia oraz wydanie decyzji w sprawie ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy w związku ze zwolnieniem ze służby. Odmawiając naliczenia i wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop w decyzji z dnia [...] Komendant Miejski Policji wskazał, że z dniem 1 października 2020 r. weszły nowe regulacje dotyczące prawa policjantów do ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe i dodatkowe. Regulacje te pomieszczone zostały w ustawie z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 1610, dalej także: ustawa o szczególnych rozwiązaniach, ustawa nowelizująca).
Organ pierwszej instancji przytoczył znowelizowaną treść art. 115a ustawy o Policji oraz powołując się na art. 9 ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw zwrócił uwagę, że ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za okres przed dniem 6 listopada 2018 r. ustala się na zasadach wynikających z przepisów ustawy zmienianej w brzmieniu obowiązującym przed dniem 6 listopada 2018 r. Następnie skonstatował, że przy obliczaniu wysokości ekwiwalentu pieniężnego przysługującego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za rok 2018 określa się proporcję liczby dni niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego przysługującego przed dniem 6 listopada oraz od dnia 6 listopada 2018 r.
W nawiązaniu do żądania objętego wnioskiem strony organ pierwszej instancji podniósł, że wnioskodawca otrzymał ekwiwalent za niewykorzystany urlop na dotychczasowych zasadach, tj. za rok 2017 w wymiarze 55 dni oraz za część roku 2018 r. w wymiarze 33 dni. Wyjaśnił, że liczba dni, za które wypłacono ekwiwalent w 2018 r. została wyliczona proporcjonalnie (według proporcji liczby dni niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego przysługującego przed 6 listopada 2018 r. oraz od dnia 6 listopada 2018 r.). Natomiast za określoną proporcjonalnie pozostałą część roku 2018, tj. 6 dni oraz lata kolejne (78 dni) wnioskodawca otrzymał ekwiwalent pieniężny zgodnie z "nowymi zasadami". Wskazał, że wypłacono stronie kwota netto 38.796,60 zł (brutto 47.483,96 zł) została wyliczona według wzoru: za 88 dni jako 1/30 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym w kwocie 16.728,64 zł (brutto 20.154,64 zł) oraz za 84 dni jako 1/21 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym w kwocie 22.067,96 (brutto 27.483,96 zł).
Komendant Wojewódzki Policji, w decyzji z dnia [...], wydanej na skutek odwołania strony od decyzji Komendanta Miejskiego Policji, zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji utrzymał w mocy. W podstawie prawnej tej decyzji organ drugiej instancji powołał: art. 104 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735), art. 115a ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2020 r., poz. 360 ze zm.) oraz art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach. W uzasadnieniu tej decyzji organ drugiej instancji powołał przepisy – art. 108 ust. 1 pkt 6 ustawy o Policji oraz art. 1 pkt 16 i art. 9 ustawy o szczególnych rozwiązaniach. Podobnie jak organ pierwszej instancji stwierdził, że wnioskodawca (który pełnił służbę do 4 lutego 2020 r.) otrzymał ekwiwalent za niewykorzystany urlop za lata sprzed 2018 r. na dotychczasowych zasadach (55 dni); za 2018 r. według proporcji liczby dni niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego przysługującego przed 6 listopada 2018 r. (33 dni) oraz od dnia 6 listopada 2018 r. (6 dni); za kolejne lata (78 dni) zgodnie z "nowymi zasadami".
W sumie, wypłacono na konto wnioskodawcy kwota netto 16.728,64 zł (brutto 20.154,64 zł) została wypłacona:
- za 88 dni jako 1/30 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym;
- za 84 dni jako 1/21 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym.
Końcowo organ drugiej instancji dodał, że ekwiwalent pieniężny został wypłacony stronie niezwłocznie po wejściu w życie ustawy z dnia 1 października 2020 r., co oznacza że odsetki z tego tytułu są nienależne.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skarżący zaskarżył w całości decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] formułując zarzuty naruszenia:
1) art. 190 ust. 1 w zw. z art. 190 ust. 3 Konstytucji RP poprzez wydanie decyzji na podstawie art. 115a ustawy o Policji w brzmieniu obowiązującym przed dniem 6 listopada 2018 r., tj. przed datą publikacji wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r., w którym Trybunał Konstytucyjny uznał za niekonstytucyjny przepis art. 115a ustawy o Policji w zakresie, w jakim ustala on wysokość ekwiwalentu pieniężnego za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego w wymiarze 1/30 części miesięcznego uposażenia, co doprowadziło do wydania zaskarżonej decyzji w oparciu o regulację, która nie obowiązuje w aktualnym stanie prawnym;
2) art. 66 ust. 2 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP poprzez wydanie decyzji administracyjnej, która uniemożliwiła realizację gwarantowanego funkcjonariuszowi Policji prawa otrzymania ekwiwalentu pieniężnego z tytułu niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego;
3) art. 115a ustawy o Policji w brzmieniu obowiązującym po 1 października 2020 r. poprzez jego niezastosowanie i odmowę wyliczenia należnego tronie ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy w oparciu o wskaźnik 1/21, co doprowadziło do wydania zaskarżonej decyzji w oparciu o przepis, który Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 30 października 2018 r. uznał za niekonstytucyjny.
Na tle tych zarzutów karzący wniósł o:
1) uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji w całości, z uwagi na naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy;
2) zobowiązanie organu – na podstawie art. 145a § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 p.p.s.a.) – do wydania decyzji przyznającej skarżącemu wypłatę wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy (dodatkowy) w związku ze zwolnieniem ze służby wraz z należnymi odsetkami.
W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji wniósł o jej oddalenie w całości. Podniósł, że w dacie zwolnienia ze służby (4 lutego 2020 r.), na skutek utraty mocy art. 115a ustawy o Policji (w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r., sygn. akt K 7/15), skarżący nie otrzymał ekwiwalentu z uwagi na brak przepisu umożliwiającego wyliczenie jego wysokości. Niezwłocznie jednak po wejściu w życie ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych oraz Służby Więziennej, nadającej nowe brzmienie art. 115a ustawy o Policji (art. 1 pkt 16 ustawy nowelizującej) należny skarżącemu ekwiwalent za 88 dni niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego został naliczony i wypłacony w kwocie 16.728,64 zł (z zastosowaniem reguł przejściowych zawartych w art. 9 ust. 1 w/w ustawy). Brak zatem podstaw do "wyrównania" skarżącemu rzeczonego ekwiwalentu, czy wypłaty odsetek.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Skarga zasługiwała na uwzględnienie.
Przedmiotem sądowej kontroli w sprawie jest decyzja Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] o odmowie naliczenia i wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop w stosunku do strony, która pełniła służbę w Policji do dnia 4 lutego 2002 r.
Mając na uwadze wydania zaskarżonej decyzji, a także datę orzekania w sprawie przez organ pierwszej instancji, nie budzi wątpliwości, że wniosek strony o naliczenie i wypłatę wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop organy oceniały w stanie prawnym, ukształtowany treścią znowelizowanego przepisu art. 115a ustawy o Policji.
Porządkująco należy w tym miejscu przypomnieć, że w myśl tego przepisu (w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw ), ekwiwalent pieniężny za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego ustala się w wysokości 1/21 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego policjantowi na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym.
Wymaga w tym miejscu również wspomnienia, że przytoczona wyżej, znowelizowana treść 115a ustawy o Policji, stanowi pokłosie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia z dnia 30 października 2018 r. , sygn. akt K 7/15, w którym to wyroku Trybunał Konstytucyjny uznał, że przepis art. 115a ustawy o Policji w zakresie, w jakim ustala wysokość ekwiwalentu pieniężnego za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego w wymiarze 1/30 części miesięcznego uposażenia, jest niezgodny z art. 66 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3 zdanie drugie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Skutkiem wyroku Trybunału Konstytucyjnego była utrata z dniem 6 listopada 2018 r. (data publikacji w dzienniku urzędowym) mocy obowiązującej art. 115a ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2011 r., Nr 287, poz. 1687 z późn. zm.) w takim zakresie, w jakim określał on współczynnik ułamkowy 1/30 uposażenia policjanta jako podstawę ustalenia wysokości ekwiwalentu za niewykorzystany urlop.
W ramach dotychczasowych uwag nie można nie wspomnieć o tym, że w art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw ustawodawca przyjął, że: "Przepis art. 115a ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą stosuje się do spraw dotyczących wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy wszczętych i niezakończonych przed dniem 6 listopada 2018 r. oraz do spraw dotyczących wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy policjantowi zwolnionemu ze służby od dnia 6 listopada 2018 r. Ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za okres przed dniem 6 listopada 2018 r. ustala się na zasadach wynikających z przepisów ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu obowiązującym przed dniem 6 listopada 2018 r. Przy obliczaniu wysokości ekwiwalentu pieniężnego przysługującego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za rok 2018 określa się proporcję liczby dni niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego przysługującego przed dniem 6 listopada 2018 r. oraz od dnia 6 listopada 2018 r."
Sąd w składzie orzekającym podziela prezentowane w orzecznictwie sądowym stanowisko, przykładowo w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 24 listopada 2021 r., sygn. akt III SA/Gl 1032/21 (CBOSA), że ustawa o szczególnych rozwiązaniach stanowiąc w art. 9 ust. 1, że w stosunku do policjantów zwolnionych ze służby przed 6 listopada 2018 r., ma zastosowanie przepis art. 115a ustawy o Policji w brzmieniu uznanym przez Trybunał w tym właśnie wyroku za niezgodny z Konstytucją RP w istocie wprowadziła regulację tożsamą jak uznana przez Trybunał za niekonstytucyjną. Prowadzi to do wniosku, że doszło w tym przypadku do wtórnej niekonstytucyjności normy prawnej zawartej łącznie w obu tych przepisach. Wtórna niekonstytucyjność przepisu ma miejsce wówczas, gdy nastąpiła zmiana stanu prawnego, ale nowy przepis nadal nie odpowiada zasadom określonym w wyroku sądu konstytucyjnego dotyczącym poprzedniej normy prawnej (zob. wyrok NSA z 21 maja 2020 r., sygn. akt I OSK 2466/19, CBOSA). Za trafny uznaje również Sąd wyrażony w orzecznictwie pogląd (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, z dnia 30 września 2021 r., sygn. akt III SA/Po 581/21) że ustawodawca w treści art. 9 ust. 1 zd. 2 ustawy o szczególnych rozwiązaniach dokonał restytucji mocy obowiązującej art. 115a ustawy o Policji w zakresie, w jakim przepis ten został przez wyrok TK z 30 października 2018 r., K 7/15, tej mocy obowiązującej pozbawiony.
Jakkolwiek powołane w sprawie wyroki sądów administracyjnych nie zapadły na tle identycznych ustaleń faktycznych, gdyż dotyczyły sytuacji prawnej policjanta zwolnionego ze służby przed 6 listopada 2018 r., to Sąd w składzie orzekającym nie ma najmniejszych wątpliwości, że stanowiska składów orzeczniczych, obszernie zaprezentowane w tych wyrokach, zachowują aktualność także na tle rozstrzyganej sprawy, tj. w stanie faktycznym, w którym strona została zwolniona ze służby 4 lutego 2020 r.
W istocie bowiem, zarówno w rozpatrywanej sprawie jak i w powołanych orzeczeniach problem prawny jest podobny i koncentruje się wokół oceny, że ustawodawca w treści art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach ponownie wprowadził do porządku prawnego przepis prawa materialnego ujęty pierwotnie w art. 115a ustawy o Policji w brzmieniu bezpośrednio poddanym negatywnej ocenie Trybunału z 30 października 2018 r., K 7/15.
Co w sprawie trzeba w tym miejscu natomiast podkreślić, przepis art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach stanowił jedną z podstaw prawnych wyliczenia skarżącemu ekwiwalentu za niewykorzystany urlop. Bezsprzecznie tym samym w rozstrzyganej sprawy doszło zatem do zastosowania przez organy normy prawnej dotkniętej wadą wtórnej niekonstytucyjności. Okoliczność, że w powołanych przez Sąd wyrokach stan faktyczny dotyczył policjanta zwolnionego ze służby przed 6 listopada 2018 r. nie może mieć znaczenia normatywnego, skoro w rozstrzyganej sprawie, względem strony, która została zwolniona ze służby w Policji z dniem 4 lutego 2020 r., część jej żądania w zakresie naliczenia i wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop została obliczona podług stanu prawnego obowiązującego przed 4 listopada 2018 r. W tej części, zaskarżona decyzja narusza prawo materialne w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy.
Sąd oczywiście dostrzega, że organy administracji publicznej wiąże zasada legalności. Powyższe jednak nie zwalnia Sądu od oceny, że w sprawie mamy do czynienia z wtórną niekonstytucyjnością art. 115a ustawy o Policji w zw. z art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach. Podkreślenia wymaga, że art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach stanowi przepis przejściowy, co oznacza, że nie może być stosowany autonomicznie, z wyłączeniem art. 115a ustawy o Policji. Nie jest więc możliwa jego wykładnia bez odniesienia się do art. 115a ustawy o Policji. Skoro ustawodawca na mocy art. 9 ust. 1 wspomnianej ustawy przywrócił zastosowanie art. 115a w brzmieniu obowiązującym przed dniem 6 listopada 2018 r., to tym samym ponownie wprowadził do porządku prawnego przepis prawa materialnego ujęty pierwotnie w ustawy o Policji w brzmieniu bezpośrednio poddanym w tym wyroku negatywnej ocenie Trybunału.
Nie może budzić wątpliwości, że stwierdzona przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 30 października 2018 r., sygn. akt K 7/15, niekonstytucyjność normy wywodzonej z kontrolowanego wówczas art. 115a ustawy o Policji, odnosi się nadal do normy, jaką należy zrekonstruować z treści obowiązującego aktualnie art. 115a tej ustawy (w brzmieniu nadanym ustawą nowelizującą) w zw. z art. 9 ust. 1 ustawy nowelizującej.
W orzecznictwie sądów administracyjnych dominuje pogląd, zgodnie z którym przepis uznany przez Trybunał Konstytucyjny za niekonstytucyjny ma taki charakter od samego początku, tj. od dnia jego wejścia w życie i zasadniczo odrzuca się stanowisko, że wyrok taki wywołuje skutki jedynie na przyszłość. Utrata mocy obowiązującej aktu normatywnego, o której mowa w art. 190 ust. 3 Konstytucji RP oznacza, że przepis ten nie może być stosowany, poczynając od daty jego uchwalenia. Wyrok Trybunału ma więc skutki retroaktywne, a przez to zachodzi konieczność rozpoznania sprawy z pominięciem już niekonstytucyjnego przepisu. Norma prawna uznana za niekonstytucyjną stanowi bowiem wadliwą podstawę prawną i wydana na takiej podstawie prawnej decyzja administracyjna musiałaby zostać także uznana za wadliwą (por. przykładowo wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 6 lutego 2008 r., sygn. akt II OSK 1745/07; z 5 grudnia 2017 r., sygn. akt I OSK 1079/17; z 1 marca 2017 r., sygn. akt I OSK 1764/16; z 19 listopada 2013 r., sygn. akt I FSK 616/13 oraz II FSK 2285/12; z 11 sierpnia 2011 r., sygn. akt I OSK 226/11 oraz I OSK 227/11; z 24 lipca 2020 r., sygn. akt II FSK 3245/19; z 10 września 2019 r., sygn. akt I OSK 2718/17 - publ. w CBOSA).
Odmiennego poglądu, o braku retroaktywnych skutków wyroków trybunalskich, nie można wywodzić z art. 190 ust. 3 zdanie pierwsze Konstytucji RP, zgodnie z którym orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego wchodzi w życie z dniem ogłoszenia, jednak Trybunał Konstytucyjny może określić inny termin utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego (ten ostatni przypadek nie zachodzi w sprawie). Wejście w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dniem ogłoszenia oznacza bowiem jedynie tyle, że w dacie ogłoszenia tego orzeczenia w organie urzędowym, w którym akt normatywny był ogłoszony (art. 190 ust. 2 Konstytucji RP) realizuje się skutek derogacyjny normy (aktu normatywnego) uznanej za niezgodną z Konstytucją, jednak co do zasady traci ona moc ex tunc, to jest ze skutkiem wstecznym od daty wejścia w życie orzeczenia Trybunału (por. także wyrok NSA 12 września 2018 r., sygn. akt II FSK 1898/17, publ. CBOSA; wyrok Sądu Najwyższego z 4 lipca 2018 r., sygn. akt I PK 163/17, LEX nr 2566498).
Ponadto, retroaktywność orzeczeń trybunalskich jest zakładana przez samą Konstytucję w art. 190 ust. 4, przewidującym możliwość uchylenia prawomocnych orzeczeń sądowych, ostatecznych decyzji administracyjnych lub rozstrzygnięć w innych sprawach, opartych na przepisie niezgodnym z Konstytucją. Regulacja ta nie może być traktowana jako przejaw wyjątku od zasady, ponieważ jej celem jest wyraźne potwierdzenie przez prawodawcę, że nawet prawomocne rozstrzygnięcia sądowe powinny podlegać weryfikacji w wyniku uznania przepisu za niezgodny z Konstytucją; tym bardziej więc sąd powinien uwzględniać istniejący stan niekonstytucyjności w postępowaniach niezakończonych prawomocnym rozstrzygnięciem, pomijając zastosowanie przepisu, który utracił moc obowiązującą w wyniku orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego.
Końcowo odnieść się jeszcze trzeba do żądania wypłaty odsetek.
Jak wskazano w wyroku NSA z 3 lutego 2015 r., sygn. I OSK 1467/13, droga administracyjna w przedmiocie dochodzenia odsetek przysługuje tam, gdzie przepis określonej pragmatyki służbowej przewiduje prawo do odsetek, a jednocześnie nie zarezerwował dla ich dochodzenia drogi przed sądem powszechnym (por. również wyrok NSA w Warszawie z 29 kwietnia 1998 r., sygn. I SA 1713/97). Przepisy ustawy o Policji nie przewidują prawa funkcjonariusza do odsetek za niewypłacenie mu w terminie uposażenia, ekwiwalentu lub innych świadczeń ze stosunku służbowego. Roszczenie odsetkowe w sprawie jest zatem oparte na cywilnoprawnej konstrukcji opóźnienia w spełnieniu świadczenia pieniężnego i przynależy do drogi przed sądem
powszechnym (por. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 6 maja 2021 r., sygn. akt II SA/Go 254/21, CBOSA).
Kierując się przedstawioną argumentacją, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.. w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy Policji uwzględnią przedstawioną powyżej ocenę prawną, stosownie do art. 153 p.p.s.a., w szczególności mając na względzie art. 114 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji (policjant zwalniany ze służby za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe lub dodatkowe oraz za niewykorzystany czas wolny od służby, przyznany za pracę ponad wymiar, otrzymuje ekwiwalent pieniężny) i dokonają wyliczenia i wypłaty skarżącemu części należnego ekwiwalentu za niewykorzystany urlop na podstawie art. 115a ustawy o Policji zgodnie z art. 66 ust. 2 Konstytucji RP (pracownikowi przysługuje prawo do określonych w ustawie dni wolnych od pracy i corocznych płatnych urlopów oraz maksymalnych norm czasu pracy) i stanowiskiem Trybunału Konstytucyjnego wyrażonym w wyroku z 23 lutego 2010 r., sygn. K 1/08 (OTK ZU nr 2/A/2010, poz. 14), zgodnie z którym prawo to gwarantowane jest w art. 66 ust. 2 Konstytucji w sposób bezwarunkowy, a rekompensata pieniężna za niewykorzystany (płatny) urlop stanowi konieczny substytut otrzymywany w miejsce niewykorzystanego urlopu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło