IV SA/Wr 620/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków, Sędziowie sędzia WSA Lidia Serwiniowska, sędzia WSA Alojzy Wyszkowski (spr.), Protokolant Agnieszka Figura, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 8 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego oddala skargę. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego ( Dz. U. z 2013 r., poz. 267) oraz art. 16a ust.1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006, nr 139, poz. 992 ze zm.) dalej ustawa po rozpatrzeniu odwołania A. K. (dalej: skarżący) od decyzji z dnia [...] lipca 2013 r. Nr [...] wydanej z upoważnienia Burmistrza B. G. przez Zastępcę Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej w sprawie odmowy przyznania skarżącemu specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z opieką nad żoną E. K. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wskazano, że decyzją z dnia 4 lipca 2013 r. Nr 556/519A/07/2013 organ I instancji odmówił przyznania skarżącemu specjalnego zasiłku opiekuńczego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad żoną. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, że zgodnie z art. 16a ust. 1 ustawy specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, jeżeli rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Skarżący jak wykazało postępowanie dowodowe nie zrezygnował z zatrudnienia w związku z opieką nad żoną. Od tej decyzji odwołanie wniósł skarżący, który uważa że zaskarżona decyzja jest dla niego krzywdząca, powołał się na art. 71 i 69 Konstytucji RP. Wskazał, że przyznanie zasiłku jest niezbędne dla dalszej egzystencji jego rodziny. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia 7 sierpnia 2013 r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji W uzasadnieniu wskazało, że skarżący złożył w dniu 5 maja 2013 r. do organu I instancji wniosek o przyznanie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z koniecznością opieki nad żoną. Żona skarżącego legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności z dnia 14 maja 2007 r., nr [...] Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w W.. Zgodnie z orzeczeniem o ustaleniu stopnia niepełnosprawności ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od 1 lipca 2002 r. Orzeczony stopień niepełnosprawności ma charakter trwały. Orzeczenie zostało wydane na stałe. Natomiast ustanie zatrudnienia skarżącego nastąpiło dnia 30 czerwca 2002 r. w trybie art. 30 § 1 pkt 2 k.p. Obecnie skarżący nie pracuje, był zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy od 11 lutego 2009 r. do 21 marca 2012 r. jako bezrobotny i został wykreślony z ewidencji PUP na swój wniosek. Od 1 marca 2012 r. skarżący otrzymywał świadczenie pielęgnacyjne, z uwagi na niepodejmowanie zatrudnienia z powodu konieczności opieki nad niepełnosprawna żoną. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, że decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, gdyż nie stwierdziło wad czy uchybień w przeprowadzonym przez organ pierwszej instancji postępowaniu administracyjnym, ani też naruszenia przepisów prawa materialnego, które mogłyby mieć wpływ na wynik tego postępowania a wobec tego odwołanie w ocenie Kolegium nie mogło zostać uwzględnione. Wprawdzie w aktach sprawy brak jest zawiadomienie strony o możliwości czynnego udziału strony w postępowania oraz brak zawiadomienia strony o możliwości zapoznania się i wypowiedzenia co do zebranego materiału dowodowego, czym organ I instancji niewątpliwie naruszył art. 10 kpa, to jednak mając na uwadze przepisy materialnoprawne znajdujące zastosowanie w sprawie, uchybienie to w ocenie Kolegium Odwoławczego nie miało wpływu na wynik sprawy, zaś uchylenie decyzji w oparciu o art. 10 kpa i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania byłoby jedynie wydłużeniem procedury, a nie mogłoby spowodować innego rozstrzygnięcia merytorycznego. W ocenie Kolegium zarzut naruszenia art. 10 § 1 kpa poprzez nie zawiadomienie strony o zebraniu materiału dowodowego i o możności składania wniosków mógłby odnieść skutek wówczas, jeśli strona wykazałaby, że uchybienie to uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych - por. wyrok NSA z 18 maja 2006 r. II OSK 831/05. ONSAiWSA 2006, nr 6, poz. 157; OSP 2007, nr 3, poz. 26). Taka sytuacja w sprawie niniejszej nie zaistniała, co powoduje, iż w ocenie Kolegium, uchybienie to pozostaje bez wpływu na wynik postępowania w sprawie niniejszej. Podstawą prawną zaskarżonej decyzji jest art. 16a ust. 1 ustawy, który stanowi, iż specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2012 r. poz. 788 i 1529) ciąży obowiązek alimentacyjny, jeżeli rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Organ II instancji wyjaśnił, że od dnia 1 stycznia 2013 r., doszło do zmiany stanu prawnego przez zmiany w sposobie przyznawania świadczeń uzależniając przyznanie specjalnego zasiłku opiekuńczego od rezygnacji z zatrudnienia, nie zaś jak to było w uprzednim stanie prawnym od rezygnacji z zatrudnienia lub nie podejmowanie zatrudnienia. W obowiązującym stanie prawnym konieczne jest wykazanie, iż osoba na której ciąży obowiązek alimentacyjny zgodnie z przepisami kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, rezygnuje z zatrudnienia, a nie tylko nie podejmuje zatrudnienia. Jak wynika z uzasadnienia do zmiany ustawy o świadczeniach rodzinnych celem wprowadzonych zmian, było wyeliminowanie sytuacji, w których świadczenia przyznawane są osobom nieaktywnym zawodowo. Zatem chodzi o przypadki, gdy osoby czynne zawodowo, pozostające w zatrudnieniu dobrowolnie rezygnują z tego zatrudnienia w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się znacznym stopniem niepełnosprawności. Ponadto przyznanie specjalnego zasiłku opiekuńczego uzależnione jest od spełnienia kryterium dochodowego (które w tym przypadku zostało spełnione). Z materiału dowodowego wynika, że ostatnie zatrudnienie skarżącego trwało do 30 czerwca 2002 r., a rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło w trybie art. 30 § 1 pkt 2 k.p. (za wypowiedzeniem pracodawcy). Natomiast żona skarżącego legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności z dnia 14 maja 2007 r. Zatem brak jest związku przyczyno- skutkowego pomiędzy ustaniem zatrudnienia a rezygnacją z zatrudnienia związanego z koniecznością sprawowania opieki nad osobą legitymującą się znacznym stopniem niepełnosprawności. Kolegium nie kwestionuje, że skarżący opiekuje się żoną. Ponadto wskazuje, że obowiązek opieki nad członkiem rodziny wynika z treści art. art. 128 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego i z treści art. 23 i art. 27 k.r.o. i nie zależy od ich woli. Nadto Kolegium dodatkowo podkreśla, że organy administracji publicznej zobowiązane są działać zgodnie z zasadą legalizmu wyrażoną w art. 6 kpa, tj. wyłącznie na podstawie przepisów prawa. Obowiązujące w tym zakresie przepisy nie pozostawiają organom swobody decyzyjnej i nie dają możliwości kierowania się innymi przesłankami jak np. wyjątkowo trudną sytuacją w rodzinie, w związku z czym pomimo zrozumienia argumentów podnoszonych przez stronę, brak jest możliwości prawnej przyznania wnioskowanych świadczeń. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący zarzucił, że organ II instancji przed wydaniem zaskarżonej decyzji nie zawiadomił o możliwości czynnego udziału w sprawie, a ponadto podał, że w czasie gdy żona zaczęła chorować w świadectwie pracy nie było mowy o jakimkolwiek wpisie odnośnie rezygnacji z tytułu konieczności sprawowania opieki nad osoba niepełnosprawną. Wskazał też, że sam nie rozwiązał stosunku pracy, gdyż wiązałoby się to z utratą świadczeń z PUP. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Na rozprawie w dniu 8 kwietnia 2014 r. skarżący podał, że jego żona choruje od 1998 r., a nie 2007 r., a znaczny stopień niepełnosprawności żony orzeczony został w 1998 r. Przyznał, że j ego ostatnie zatrudnienie miało miejsce w 2002 r., ale jego zdaniem nieprawdą jest, że zwolnił go pracodawca. Oświadczył także, że z pracy zwolniono go nieprawidłowo, a w związku z tym otrzymał odszkodowanie. Podał że znaczenie w sprawie mają dwa zwolnienia z pracy, które przedstawił na rozprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Uwzględnienie skargi poprzez uchylenie decyzji lub postanowienia następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co wynika z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a. Rozpatrując stan faktyczny i prawny niniejszej sprawy, Sąd stwierdził, że skarga nie może być uwzględniona, jako że ocena przeprowadzonego postępowania oraz stanowisko organu odwoławczego nie daje podstaw do uchylenia tak zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Niesporne jest w niniejszej sprawie, że zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r., nr [...], Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] lipca 2013 r., nr [...], który to organ powołując się na przepis art.16a ust.1 ustawy odmówił przyznania skarżącemu prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z opieką nad niepełnosprawną żoną. Podstawą odmowy było ustalenie, że skarżący nie zrezygnował z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania stałej opieki na niepełnosprawną żoną. Zatem kluczową kwestią w niniejszej sprawie było udzielenie odpowiedzi, czy w okolicznościach niniejszej sprawy i obowiązującego stanu prawnego, zasadnie odmówiono skarżącemu przyznania przedmiotowego zasiłku. Podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji jest art.16a ust.1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, który stanowi, że specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, jeżeli rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. W świetle powyższej regulacji, stwierdzić należy, że zasadnie organy przyjęły, że jednym z wymogów uzyskania specjalnego zasiłku opiekuńczego jest rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. Art.16a ust.1 ustawy nie stanowi natomiast, że warunek ten jest spełniony także w przypadku niepodejmowania zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. Oznacza to, że ustalenie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego, o którym mowa w art. 16a ustawy – uzależnione zostało od zaistnienia faktycznej rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, pozostającej w związku przyczynowym z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. Sąd podziela prezentowany w orzecznictwie pogląd, zgodnie z którym w aktualnym stanie prawnym osoba ubiegająca się o przyznanie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego musi zrezygnować z zatrudnienia z własnego wyboru, a przez rezygnację z zatrudnienia nie można w związku z tym rozumieć niepodejmowania zatrudnienia (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 28 stycznia 2014r., sygn. akt IV SA/Wr 668/13, publ. w internetowej CBOSA). Trafny jest tym samym pogląd, że gdyby intencją ustawodawcy było przyznanie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego również osobom, które nie podejmują zatrudnienia w związku z koniecznością opieki nad osobą niepełnosprawną, to z pewnością dałby temu wyraz tak, jak uczynił to przy świadczeniu pielęgnacyjnym, a o którym jest mowa w art. 17 ust. 1 omawianej ustawy. Przepis art.17 ust.1 ustawy jednoznacznie bowiem wskazuje, że prawo do świadczenia pielęgnacyjnego może być przyznane określonym osobom (po spełnieniu innych warunków przewidzianych w tym przepisie), jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Natomiast w niniejszej sprawie jest niewątpliwe, że w przypadku świadczenia, o które ubiega się skarżący, tj. specjalnego zasiłku opiekuńczego ustawodawca wskazał wyłącznie przesłankę rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Wobec tego okoliczność, że dana osoba nie podejmuje zatrudnienia, w świetle dyspozycji art. 16a ustawy nie wywołuje skutku w postaci spełnienia przesłanki rezygnacji z zatrudnienia. W art. 3 pkt 22 ustawy o świadczeniach rodzinnych, zawarta jest definicja pojęcia "zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej", które jest równoznaczne z wykonywaniem pracy na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego, umowy o pracę nakładczą oraz wykonywaniem pracy lub świadczeniem usług na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło albo w okresie członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych, a także prowadzeniem pozarolniczej działalności gospodarczej. Powyższa regulacja oznacza, że zrezygnowanie z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, a do którego to pojęcia odwołuje się omawiany przepis art.16a ust.1 ustawy, ściśle wiąże się z wcześniejszym zakończeniem trwającego stosunku pracy lub wykonywania innej pracy zarobkowej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 maja 2010 r., sygn. akt I OSK 123/10, LEX nr 594975). Rezygnacja z zatrudnienia musi być również powiązana z celem, jakim jest sprawowanie opieki nad osobą niepełnosprawną. Konieczne jest zatem istnienie związku przyczynowego pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia, a koniecznością sprawowania opieki. Istotne są więc okoliczności i powody rezygnacji z zatrudnienia (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 13 sierpnia 2013 r., sygn. akt II SA/Łd 585/13, publ. w internetowej CBOSA). W niniejszej sprawie poza sporem pozostaje kwestia spełnienia przez skarżącego przesłanki dotyczącej wysokości osiąganego dochodu, umożliwiającej przyznanie wnioskowanego świadczenia, jak i niewystępowanie przesłanek wskazanych w art. 16a ust. 8 ustawy, wyłączających uprawnienie skarżącego w tym zakresie. Wbrew twierdzeniom skarżącego, niewątpliwym jest, że żona skarżącego na mocy orzeczenia 14 maja 2007 r. nr 1974/2007 Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności została od 1 lipca 2002 r. uznana za osobę o znacznym stopniu niepełnosprawności. Organy orzekające, zatem prawidłowo uznały, że nie zaistniała po stronie skarżącego przesłanka rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku koniecznością opieki nad niepełnosprawną żoną, podczas gdy przesłanka ta jest niezbędna do uzyskania przedmiotowego świadczenia. W ocenie Sądu dokonana przez organy orzekające, wykładnia art. 16a ust. 1 ustawy w związku z art. 3 pkt 22 ustawy jest prawidłowa, co oznacza, że wydane w sprawie decyzje - wbrew zarzutom skargi nie naruszają przepisów prawa procesowego, jak i przepisów prawa materialnego, innymi słowy nie pozwalają na przyjęcie, iż decyzje te wydane zostały z naruszeniem przepisów prawa, o którym stanowi przepis art. 145 p.p.s.a. W obecnym stanie prawnym ustawodawca w cyt. wyżej art.16a ust.1 ustawy, zawęził krąg podmiotów uprawnionych do specjalnego zasiłku opiekuńczego nie tylko uzależniając jego przyznanie od spełnienia kryterium dochodowego, ale także ograniczył możliwość uzyskania zasiłku tylko do osób rezygnujących z zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania opieki nad osoba niepełnosprawną. Z kręgu podmiotów uprawnionych do przedmiotowego zasiłku wykluczono osoby niepodejmujące zatrudnienia z tego tytułu. Takie stanowisko, podzielane przez skład orzekający w niniejszej sprawie, przyjęte zostało w wyrokach: WSA w Olsztynie z dnia 9 lipca 2013r., sygn. akt II SA/Ol 498/13; WSA w Rzeszowie z dnia 8 sierpnia 2013r., sygn. akt II SA/Rz 442/13; WSA w Warszawie z dnia 17 września 2013r., sygn. akt I SA/Wa 1067/13; WSA w Łodzi z dnia 13 sierpnia 2013r., sygn. akt II SA/Łd 585/13. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że okres ostatniego zatrudnienia skarżącego, ustał w dniu 30 czerwca 2002 r. Niesporne jest także w sprawie, że na dzień 1 lipca 2002 r., czyli w dniu z którym żona skarżącego została zaliczona do osób o znacznym stopniu niepełnosprawności skarżący nie pracował. Z tej racji, stwierdzić należy, że podnoszone przez skarżącego okoliczności związane z tym, że żona wcześniej zaczęła chorować, a nie zrezygnował z pracy w celu opieki nad żoną tylko dlatego, że wiązało by się to z utratą świadczeń z PUP, choć okoliczności te bardzo istotne z punktu widzenia skarżącego, nie mogły być uwzględnione przez Sąd. Względy społeczne, czy też sprawiedliwości społecznej Sąd nie może brać pod uwagę, jako, że dotyczą one sfery pozaprawnej. Zdaniem Sądu, niezasadny jest zarzut naruszenia przez organ II instancji art. 10 k.p.a. jako że organ odwoławczy nie prowadził w sprawie postępowania uzupełniającego. Zarzut taki może odnieść skutek wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonania konkretnych czynności procesowych, a taka sytuacja w niniejszej sprawie nie zaistniała. W tej sytuacji skargę jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw należało oddalić, o czym na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzeczono w sentencji wyroku. Mając na uwadze przedmiot sprawy, Sąd jedynie informacyjnie pragnie zauważyć, że postanowieniem z dnia 12 grudnia 2013 r., sygn. akt II SA/Po 1026/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wystąpił do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym następującej treści: "Czy art. 16 a ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. nr 139, poz. 992 ze zm.), w zakresie w jakim pomija wśród uprawnionych do uzyskania specjalnego świadczenia opiekuńczego osoby, na których ciąży obowiązek alimentacyjny i które nie podejmują zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o pomocy innej osoby, w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnego egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, jest zgodny z: art. 2, art. 18, art. 32 ust. 1, art. 71 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej ?" . Przepis zaś art. 190 ust. 4 Konstytucji R.P. stanowi, że orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą aktu normatywnego, na podstawie którego zostało wydane prawomocne orzeczenie sądowe, ostateczna decyzja administracyjna lub rozstrzygnięcie w innych sprawach, stanowi podstawę do wznowienia postępowania, uchylenia decyzji lub innego rozstrzygnięcia na zasadach i w trybie określonych w przepisach właściwych dla danego postępowania. Zgodnie zaś z art. 145a k.p.a. można żądać wznowienia postępowania w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzeknie o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej (§ 1). Skargę o wznowienie postępowania w takim przypadku wnosi się w terminie jednego miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego (§ 2). Skargę taką wnosi się do organu administracji, który wydał decyzję w I instancji (art. 148 § 1).