IV SA/Wr 918/14
WyrokWSA we Wrocławiu2015-07-09
Skład orzekający: Henryk Ożóg, Lidia Serwiniowska, Alojzy Wyszkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy rozpoznanie pylicy płuc w protokole sekcji zwłok, przy braku potwierdzenia zmian radiologicznych zgodnych z klasyfikacją Międzynarodowego Biura Pracy, może stanowić podstawę do stwierdzenia choroby zawodowej?Ratio decidendi
Rozpoznanie pylicy płuc w badaniu histopatologicznym lub sekcyjnym nie jest wystarczające do stwierdzenia choroby zawodowej, jeśli nie towarzyszą mu zmiany radiologiczne zgodne z klasyfikacją Międzynarodowego Biura Pracy. Organy administracji są związane orzeczeniami lekarskimi wydanymi przez uprawnione jednostki orzecznicze i nie mogą samodzielnie dokonywać rozpoznania choroby zawodowej.Stan faktyczny
Skarżąca wniosła o stwierdzenie choroby zawodowej u zmarłego męża, górnika, powołując się na rozpoznanie pylicy płuc w protokole sekcji zwłok. Organy inspekcji sanitarnej, opierając się na orzeczeniach lekarskich dwóch jednostek orzeczniczych, odmówiły stwierdzenia choroby zawodowej, wskazując na brak zmian radiologicznych zgodnych z klasyfikacją Międzynarodowego Biura Pracy. Skarżąca kwestionowała prawidłowość tych orzeczeń i decyzji, podnosząc, że protokół sekcyjny jednoznacznie wskazuje na chorobę.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
|Sygn. akt IV SA/Wr 918/14 | | , , [pic], , WYROK, , W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ, , , Dnia 9 lipca 2015 r., , , Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, w składzie następującym:, Przewodniczący, , Sędzia NSA Henryk Ożóg (spr.), , Sędziowie, Sędzia WSA Lidia Serwiniowska, Sędzia WSA Alojzy Wyszkowski, , , Protokolant, starszy referent Katarzyna Leśniowska, , , po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 9 lipca 2015 r., sprawy ze skargi A. K., na decyzję D. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W., z dnia [...] nr [...], w przedmiocie braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej, , , oddala skargę., , ,
Przedmiotem skargi jest decyzja D. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W. z dnia [...], nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w W. z dnia [...], nr [...] o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej – pylicy płuc – pylicy górników kopalni węgla u zmarłego H. K. (dalej: chory).
W uzasadnieniu decyzji ostatecznej stwierdzono:
H. K., urodzony dnia [...] zmarł dnia [...], pracował w następujących kopalniach w narażeniu na pył węgla kamiennego:
- od 11 października 1955 r. do 29 września 1956 r. na stanowisku pomocy dołowej pod ziemią w Kopalni "[...]" w W.,
- od 8 listopada 1957 r. do 17 listopada 1982 r. (w tym 6 miesięcy na zwolnieniu chorobowym) na następujących stanowiskach w Kopalni Węgla Kamiennego "[...]" w W.:
• od 8 listopada 1957 r. do 30 września 1970 r. jako górnik ładowacz pod ziemią,
• od 1 października 1970 r. do 31 stycznia 1978 r. jako młodszy górnik pod ziemią,
• od 1 lutego 1978 r. do 17 listopada 1982 r. jako górnik pod ziemią.
Kopalnie te zostały zlikwidowane, aktualnie następcą prawnym jest A Spółka Akcyjna w B. [...] ul. [...], [...] D.
Od 1982 r. pobierał rentę, od 1984 r. przeszedł na emeryturę.
Dnia 29 maja 2009 r. A. K. (skarżąca) zgłosiła do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w W. podejrzenie choroby zawodowej u zmarłego męża załączając m.in. protokół sekcji zwłok z dnia 17 grudnia 2008 r. i postanowienie z dnia 27 kwietnia 2009 r. o nabyciu spadku wydane przez Sąd Rejonowy w W.
Na podstawie tego zgłoszenia Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w W. ustalił i zawiadomił strony o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie choroby zawodowej - pylicy płuc: pylicy górników kopalń węgla (poz. 3 pkt 2) u zmarłego. Zawiadomienie z dnia 5 czerwca 2009 r. otrzymały strony postępowania (...).
Po przeprowadzonym postępowaniu wyjaśniającym Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w W. dnia 24 czerwca 2009 r. przesłał dokumentację zmarłego do D. Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy we W. - Oddział w W. celem wydania orzeczenia lekarskiego.
Dnia 16 sierpnia 2010 r. Ośrodek ten wydał orzeczenie lekarskie nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej - pylicy płuc: pylicy górników kopalń węgla (poz. 3 pkt 2 wykazu chorób zawodowych wymienionych w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych). W uzasadnieniu jednostka orzecznicza I stopnia ustaliła, iż chory był "obserwowany w Poradni Przeciwpyliczej od 1979 r. Ostatnie badanie przeprowadzono 17 czerwca 2008 r., nie rozpoznano pylicy płuc. (...) Pacjent zmarł [...]. Żona zmarłego dostarczyła dokumentację: rtg z dnia 31 października 2008 r. oceniane w Ośrodku na 1/1 s/s oraz protokół sekcyjny, w którym w badaniu anatomopatologicznym wykazano pylicę krzemowo-węglową górników kopalń węgla kamiennego drobno i średnio guzkową a w badaniu histopatologicznym silicoanthracosis nodularis. Mając na uwadze rozbieżności między obrazem radiologicznym a anatomo- i histopatologicznym przesłano całość dokumentacji do oceny w Instytucie [...] w S. Według Instytutu [...] radiogramy klatki piersiowej pacjenta z października 2008 r., czerwca 2008 r., czerwca 2005 r., stycznia 2005 r. (rtg zewn.) nie wykazują obecności zmian radiologicznych uzasadniających rozpoznanie u pacjenta pylicy płuc zgodnie ze standardami klasyfikacji pylic Międzynarodowego Biura Pracy 1980 r. W protokole sekcyjnym z 17 grudnia 2008 r. opisano obecność w płucach m.in. czarnych guzków i guzków śr. 0,2-1,5 cm, rozpoznano przewlekłe zapalenie oskrzeli, odoskrzelowe zapalenie płuc, pylicę krzemowo-węglową górników kopalń węgla, drobno i średnio-guzkową gruźlicę guzowato-jamista szczytu płata prawego, wyleczoną rozedmę brzeżną płuc i obrzęk płuc, w badaniu histopatologicznym m.in. silicoanthracosis nodularis. Jednakże podstawową metodą rozpoznania klinicznego pylicy jest badanie radiologiczne oparte na wykonaniu zdjęcia pełnowymiarowego w pozycji tylno-przedniej z zastosowaniem techniki standardowej i o zwiększonej twardości. Oceny radiogramów klatki piersiowej nie pozwalają na rozpoznanie pylicy płuc."
Od powyższego orzeczenia lekarskiego skarżąca złożyła wniosek o powtórne badanie w jednostce badawczo-rozwojowej w dziedzinie medycyny pracy i dnia 1 września 2010 r. dokumentacja w sprawie zmarłego została przekazana do Instytutu [...] w Ł., który dnia 9 listopada 2010 r. wydał orzeczenie lekarskie nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej pośmiertne - opracowane na podstawie zgromadzonej dokumentacji, pylicy płuc podając w uzasadnieniu: "...po przeanalizowaniu całości zgromadzonej dokumentacji lekarskiej nie znaleziono podstaw do rozpoznania pylicy płuc. Na podstawie analizy dostarczonych i znajdujących się w dokumentacji medycznej zdjęć rtg klatki piersiowej z lat 1998-2002 nie stwierdzono zmian charakterystycznych dla pylicy płuc wg klasyfikacji radiologicznej Międzynarodowego Biura Pracy (to jest małych zacienień typu "p", "q" czy "r" o gęstości co najmniej 1/1), co jest warunkiem koniecznym do rozpoznania choroby zawodowej pod postacią pylicy płuc. Samo zaś stwierdzenie obecności złogów pyliczych w badaniu histopatologicznym (badany miał wykonane badanie histopatologiczne w grudniu 2008 r.) nie jest warunkiem wystarczającym do rozpoznania omawianej choroby zawodowej."
Po ponownym przeanalizowaniu sprawy, Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w W. dnia [...] wydał decyzję Nr [...] o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie choroby zawodowej - pylicy płuc: pylicy górników kopalń węgla u zmarłego. Organ I instancji decyzję uzasadnił faktem, że w obiegu prawnym znajduje się ostateczna decyzja Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W. z dnia [...] utrzymująca w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w W. z dnia [...] o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej - pylicy płuc: pylicy górników kopalń węgla (poz. 2 wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych) u chorego.
Następnie, organ I instancji postanowieniem Nr [...] z dnia [...] uznał się niewłaściwym i sprawę przekazał D. Państwowemu Wojewódzkiemu Inspektorowi Sanitarnemu we W.
D. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W. pismem z dnia 11 marca 2011 r. poinformował skarżącą, że sprawa choroby zawodowej u zmarłego została zakończona ostateczną decyzją Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W. z dnia [...] utrzymująca w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w W. z dnia [...] o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej - pylicy płuc: pylicy górników kopalń węgla (poz. 2 wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych) u zmarłego.
Następnie skarżąca pismem z dnia 11 kwietnia 2011 r. wniosła "odwołanie" od tego pisma z dnia [...] informującego o zakończeniu sprawy choroby zawodowej u zmarłego decyzją ostateczną. Pismo strony postępowania wraz z całością akt zostało przekazane do Głównego Inspektora Sanitarnego dnia 10 maja 2011 r.
Główny Inspektor Sanitarny postanowieniem z dnia [...] stwierdził niedopuszczalność odwołania podając, że strona postępowania odwołała się od pisma organu administracji, mającego charakter jedynie informujący, nie zawierającego formy decyzyjnej określającej prawa bądź obowiązki strony.
Na powyższe postanowienie skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 2 grudnia 2011 r. (sygn. akt: VII SA/Wa 1815/11) uchylił zaskarżone postanowienie, wskazując że Główny Inspektor Sanitarny wadliwie przyjął, że odwołanie wniesione zostało od pisma, a nie od decyzji, bowiem pismo D. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W. z dnia [...] zawiera część koniecznych elementów, które zgodnie z art. 107 kpa winna zawierać decyzja administracyjna. Ponadto zostało ono wydane w sprawie, która mogła zakończyć się decyzją administracyjną.
W związku z tym wyrokiem, Główny Inspektor Sanitarny decyzją z dnia [...] uchylił w całości decyzję (pismo) D. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W. z dnia [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia wskazując, że należy ustalić czy w sprawie zaszły nowe okoliczności w porównaniu do okoliczności jakie istniały 6 października 2003 r., w sytuacji gdy przeprowadzona dnia 17 grudnia 2008 r. sekcja zwłok zmarłego wykazała pylicę płuc. Ponadto zobowiązał D. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W. do wskazania czy kwestia ta miałaby ewentualny wpływ na wydane dotychczas rozstrzygnięcia, tj. czy zostałyby spełnione przesłanki dotyczące wznowienia postępowania administracyjnego, a także czy wniosek o wznowienie postępowania został złożony w terminie określonym w art. 148 kpa.
D. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W. postanowieniem nr [...] z dnia [...] wszczął z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nr [...] z dnia [...]. Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w W. o umorzeniu postępowania administracyjnego wszczętego na wniosek wdowy - w sprawie choroby zawodowej - pylicy płuc: pylicy górników kopalń węgla (poz. 3 pkt 2)
u zmarłego. Następnie organ odwoławczy po ponownym przeprowadzeniu postępowania rozpoznawczego wydał decyzję nr [...] z dnia [...] i stwierdził z urzędu nieważność decyzji nr [...] Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w W. z dnia [...] (znak [...]) o umorzeniu postępowania administracyjnego wszczętego na wniosek wdowy w sprawie choroby zawodowej pylicy płuc: pylicy górników kopalń węgla u zmarłego z uwagi, iż została ona wydana z rażącym naruszeniem prawa.
W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, iż w chwili zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej przez skarżącą dnia 29 maja 2009 r. istniał nowy stan faktyczny - nowa dokumentacja medyczna w postaci protokołu sekcyjnego, który powstał po wydaniu decyzji Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W. z dnia [...] kończącej wcześniejsze postępowanie. Ponadto przed wydaniem decyzji umarzającej zmienił się stan prawny - weszło w życie rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych. Zatem w chwili wydania decyzji umarzającej istniał nowy stan prawny i nowy stan faktyczny. Ponadto zgodnie z zaleceniami zawartymi w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i decyzji Głównego Inspektora Sanitarnego, D. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W., po analizie zgromadzonej w sprawie dokumentacji, stwierdził, że nie występują przesłanki do wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie choroby zawodowej u zmarłego. Brak było wniosku o wznowienie postępowania, skarżąca złożyła zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej u zmarłego. Zgłoszenie to złożone zostało po wydaniu decyzji organu II instancji z dnia [...] a załączone do zgłoszenia dokumenty powstały po dacie wydania decyzji ostatecznej. Zatem brak podstaw do wznowienia postępowania zarówno na wniosek strony, gdyż brak takiego wniosku a także z urzędu, gdyż wstępna analiza załączonej dokumentacji pozwala stwierdzić, iż dokumenty te nie istniały w chwili wydania decyzji ostatecznej. Przy ocenie przesłanek z art. 145 § 1 pkt 5 kpa najistotniejszym warunkiem jest istnienie okoliczności (lub dowodów) w dacie podejmowania decyzji ostatecznej. O ile powstały one po dacie wydania decyzji ostatecznej nie będą mogły stanowić podstawy wznowienia postępowania lecz tylko podstawę wszczęcia postępowania w nowej sprawie, (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 18 sierpnia 2008 r. w innej sprawie: sygn. akt III SA/Wr 142/08; LEX nr 496255).
Z tych też powodów decyzja Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w W. z dnia [...] nr [...] (znak [...]) o umorzeniu postępowania administracyjnego wszczętego na wniosek wdowy w tej sprawie została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Organ I instancji w uzasadnieniu tej decyzji wskazał, że postępowanie stało się bezprzedmiotowe, ponieważ w obiegu prawnym znajduje się ostateczna decyzja Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W. z dnia [...] utrzymująca w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w W. z dnia [...] o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej - pylicy płuc: pylicy górników kopalń węgla u chorego, jednakże nie wskazał szczegółowego uzasadnienia przyczyn powstania bezprzedmiotowości postępowania. W ocenie D. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W. fakt ten nie miał wpływu na prowadzone postępowanie, gdyż zaistniały nowe okoliczności sprawy. Zgodnie z wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 22 maja 2007 r., (sygn. akt I SA/Wa 328/07) wydanym w innej sprawie: "Zmiana regulacji prawnej lub faktycznej prowadzi do powstania nowej sprawy administracyjnej". Zatem organ I instancji prawidłowo wszczął postępowanie, natomiast bezpodstawnie je umorzył, gdyż w tym stanie rzeczy należało ocenić nowy stan faktyczny w świetle nowego stanu prawnego i doprowadzić do wydania "nowej" decyzji merytorycznej w I instancji.
W związku z powyższym, akta sprawy pismem z dnia 28 listopada 2012 r. zostały przekazane do organu I instancji celem kontynuowania wszczętego postępowania. W tym stanie rzeczy, Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w W. pismami z dnia 20 grudnia 2012 r. zwrócił się do jednostek orzeczniczych: D. Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy we W. - Oddział w W. i Instytutu [...] w Ł. o szersze medyczne wyjaśnienie braku rozpoznania pylicy płuc u zmarłego.
W odpowiedzi z dnia 23 stycznia 2013 r. D. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy we W. - Oddział w W. wyjaśnił, iż "...podstawą rozpoznania pylicy górników kopalń węgla jest stwierdzenie w obrazie radiologicznym klatki piersiowej zacienień okrągłych typu p lub q lub r, o gęstości co najmniej 1/1, których nie wykazano. Przed wydaniem orzeczenia lekarskiego nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej przeanalizowano wykonane zdjęcia radiologiczne klatki piersiowej z lat 1987-2008, w których nie wykazano zmian uzasadniających rozpoznanie pylicy płuc. Zgodnie z przyjętymi lekarskimi kryteriami orzeczniczymi zmiany pylicze stwierdzane w materiale sekcyjnym tkanki płucnej (obraz makroskopowy, badanie histopatologiczne) nie mogą być podstawą do rozpoznania pylicy płuc jeśli nie mają odzwierciedlenia w rtg klatki piersiowej. Opis histopatologiczny wskazujący na złogi pyłu węglowego w płucach (anthracosis) nie jest jednoznaczny z pylicą płuc, gdyż pylica płuc to nie tylko nagromadzenie pyłu w płucach, ale również reakcja tkanki płucnej na jego obecność. Wg. literatury (prof. K. Marek "Choroby zawodowe" str. 69) rozpoznanie histopatologiczne musi być oparte na bazie zmian charakterystycznych dla pylicy, a także na definicji tej choroby. Wobec tego podtrzymujemy wydane orzeczenie lekarskie o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej."
Z kolei Instytut [...] w Ł. w odpowiedzi z dnia 8 marca 2013 r. znak [...] poinformował, iż "...w orzeczeniu lekarskim nr [...] z dnia [...] dotyczącym braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej u zmarłego zaistniała pomyłka w uzasadnieniu, dotyczącą okresu, z którego pochodzą analizowane zdjęcia rtg klatki piersiowej, (winno być: "Na podstawie analizy dostarczonych i znajdujących się w dokumentacji medycznej zdjęć rtg klatki piersiowej z lat 1998-2008 nie stwierdzono..."). Jednoznacznie należy zaznaczyć, że wskazany błąd drukarski nie ma wpływu na treść orzeczenia. (...) Podstawową metodą rozpoznania klinicznego pylicy jest badanie rtg klatki piersiowej. Zdjęcie opisywane jest zgodnie z klasyfikacja Międzynarodowego Biura Pracy (ILO). Do rozpoznania pylicy płuc niezbędne jest stwierdzenie zacienień drobnoogniskowych typu q, r lub czasem p o odpowiedniej gęstości, począwszy od kategorii 1/1 w 12 punktowej skali (0/-, 0/0, 0/1, 1/0, 1/1, 1/2, 2/1, 2/2/, 2/3, 3/2, 3/3, 3/+). W przypadku opiniowanego warunek ten nie został spełniony. Wyniki badania histopatologicznego nie są stosowane w procesie diagnostyczno-orzeczniczym dotyczącym pylic płuc ze względu na fakt, że nie zostały opracowane kryteria rozpoznawania omawianej jednostki chorobowej na podstawie wyników tego badania. Dlatego też stwierdzenie obecności pyłu węgla w badaniu histopatologicznym nie jest warunkiem wystarczającym do rozpoznania choroby zawodowej pod postacią pylicy płuc."
Dnia 21 marca 2013 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w W. zawiadomił strony prowadzonego postępowania o zakończeniu postępowania dowodowego w sprawie choroby zawodowej - pylicy płuc: pylicy górników kopalń węgla (poz. 3 pkt 2 wykazu chorób zawodowych wymienionych w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych) u zmarłego. Zawiadomienie z dnia 21 marca 2013 r. otrzymały strony (...).
Następnie Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w W. dnia [...] wydał decyzję nr [...] o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej.
Od powyższej decyzji odwołała się skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika (...), nie zgadzając się z rozstrzygnięciem wydanym przez organ I instancji. W uzasadnieniu odwołania pełnomocnik podnosi, iż "...podczas sekcji zwłok lekarz patomorfolog przeprowadzający sekcję stwierdził pylicę płuc..." Ponadto w odwołaniu wskazano, iż odwołująca jest reprezentowana przez pełnomocnika na podstawie pełnomocnictwa dołączonego do skargi na postanowienie Głównego Inspektora Sanitarnego we W. z dnia [...] znak [...], który nie otrzymał żadnej decyzji ani też innych pism związanych z niniejszą sprawą po uwzględnieniu skargi przez WSA. (Do odwołania dołączono stosownie potwierdzoną kopię pełnomocnictwa) (...).
D. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W. skierował dnia 17 czerwca 2013 r. i dnia 19 sierpnia 2013 r. pisma do Głównego Inspektora Sanitarnego z prośbą o nadesłanie oryginałów dokumentacji z etapu postępowania prowadzonego w niniejszej sprawie przez Głównego Inspektora Sanitarnego. W odpowiedzi z dnia 17 lipca 2013 r. Główny Inspektor Sanitarny wyjaśnił, iż pełnomocnictwo strony postępowania "zostało wraz ze skargą złożone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, przekazane do ww. Sądu przy piśmie z dnia 8 sierpnia 2011 r. znak [...]. Z kolei dnia 28 października 2013 r. Główny Inspektor Sanitarny przesłał dwa odpisy: postanowienia z dnia [...] i decyzję z dnia [...].
Następnie w toku postępowania odwoławczego, D. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W. ustalił, iż w sprawie, w protokole sekcyjnym nr [...], w rozpoznaniu anatomopatologicznym wpisano: "Pylica krzemowo-węglową górników kopalń węgla kamiennego, drobno i średnioguzkowa." co wskazuje u zmarłego na zmiany chorobowe w układzie oddechowym pod postacią pylicy płuc. Zgodnie z opinią Konsultanta Krajowego w dziedzinie medycyny pracy, dr n. med. E. W.-K. z dnia [...] w innej sprawie (znak [...]) rozpoznanie histopatologiczne musi być oparte na obrazie zmian charakterystycznych dla pylicy (guzka pyliczego) i korespondować z definicją pylicy. Opisywana często w badaniu sekcyjnym obecność złogów pyłu nie może być traktowana jako pylica.
D. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W. trzykrotnie wzywał lek. med. S. W. - specjalistę patomorfologa, pulmunologa - autora protokołu sekcyjnego zmarłego do złożenia wyjaśnień na jakiej podstawie, w oparciu o jakie przesłanki, przeprowadzając sekcję, rozpoznano u zmarłego pylicę płuc; czy w badaniu pośmiertnym stwierdzono obecność "guzka pyliczego."
W odpowiedzi z dnia 25 czerwca 2014 r. (mylnie datowaną na 25 czerwca 2013 r.) lek. med. S. W. wyjaśnił: "...w trakcie sekcji stwierdziłem oglądaniem i obmacywaniem drobne zmiany guzowate w miąższu obu płuc (...) które to zmiany w badaniu mikroskopowym okazały się zmianami odpowiadającymi opisowi pylicy górników kopalni węgla kamiennego zwanymi potocznie guzkami pyliczymi. Według aktualnego stanu wiedzy stwierdzenie zmian pyliczych w płucach potwierdzonych rozpoznaniem histopatologicznym nie przesądza o rozpoznaniu choroby zawodowej, a jedynie świadczy o występowaniu tych zmian i dokładności wykonanej autopsji."
W tym stanie rzeczy, D. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W. pismem z dnia 3 lipca 2014 r. przesłał ww. opinię z dnia [...] do jednostek orzeczniczych: D. Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy we W. - Oddział w W. i Instytutu [...] w Ł. celem zajęcie stanowiska, czy wyjaśnienia te mają wpływ na zmianę wydanych wcześniej orzeczeń lekarskich w przedmiotowej sprawie w kontekście opinii Konsultant Krajowej w dziedzinie medycyny pracy.
W odpowiedzi z dnia 23 lipca 2014 r. D. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy we W. - Oddział w W. poinformował, iż "podstawą do rozpoznania pylicy płuc mogą być zmiany stwierdzone w wyniku sekcji zwłok (autopsja i badanie histopatologiczne) wyłącznie w przypadku korespondowania tych zmian z zagęszczeniami okrągłymi stwierdzonymi radiologicznie w obrębie płuc (typu p - punkcikowatymi, q - drobnoguzkowymi, r - guzkowymi) lub guzowatymi (A, B, C). W przypadku zmarłego stwierdzone oglądaniem i obmacywaniem drobne zmiany guzowate w miąższu obu płuc (protokół sekcyjny) oraz wyniki histopatologiczne (silicoanthracosis - nagromadzenie pyłu węglowego w płucach) nie odpowiadają wymaganym zmianom w rtg klatki piersiowej. Z powyższym zgadza się w piśmie z dnia [...] wykonujący sekcję. Wobec powyższego podtrzymujemy wydane orzeczenie lekarskie nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej pylicy płuc."
W odpowiedzi z dnia 7 sierpnia 2014 r. Instytut [...] w Ł. poinformował, iż "...przesłana opinia nie ma wpływu na treść orzeczenia. Co więcej, w swojej opinii potwierdza się fakt, że zmiany pylicze w płucach., potwierdzone rozpoznaniem histopatologicznym, nie przesądzają o rozpoznaniu choroby zawodowej. Z powyższym stwierdzeniem należy się jak najbardziej zgodzić. Ponownie informujemy, że podstawową metodą rozpoznania klinicznego pylicy jest badanie rtg klatki piersiowej. Zdjęcie opisywane jest zgodnie z klasyfikacją Międzynarodowego Biura Pracy (ILO). Do rozpoznania pylicy płuc niezbędne jest stwierdzenie zacienień drobnoogniskowych typu q, r lub czasem p o odpowiedniej gęstości, począwszy od kategorii 1/1 w 12 punktowej skali (0/-, 0/0, 0/1, 1/0, 1/1, 1/2, 2/1, 2/2/, 2/3, 3/2, 3/3, 3/+). W przypadku opiniowanego warunek ten nie został spełniony. Wyniki badania histopatologicznego nie są używane w procesie diagnostyczno-orzeczniczym dotyczącym pylic płuc, ze względu na fakt, że nie zostały opracowane kryteria rozpoznawania omawianej jednostki chorobowej na podstawie wyników tego badania. Dlatego też, stwierdzenie obecności pyłu węgla w badaniu histopatologicznym nie jest warunkiem wystarczającym do rozpoznania choroby zawodowej pod postacią pylicy płuc."
W toku prowadzonego postępowania odwoławczego, mając na uwadze postanowienie z dnia 27 kwietnia 2009 r. o nabyciu spadku po zmarłym wydane przez Sąd Rejonowy w W., D. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W. dnia 2 września 2014 r. wezwał skarżącą do złożenia wyjaśnień odnośnie kręgu osób uprawnionych do świadczeń po osobie zmarłej w myśl przepisów ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych.
W odpowiedzi z dnia 11 września 2014 r. pełnomocnik skarżącej poinformowała, iż zmarły posiadał dwóch synów, którzy nie są w kręgu osób uprawnionych do świadczeń po osobie zmarłej zgodnie z tą ustawą.
Następnie, przed wydaniem rozstrzygnięcia w sprawie, D. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W., zgodnie z art. 10 § 1 kpa, poinformował strony biorące udział w przedmiotowym postępowaniu o zakończeniu zbierania materiału dowodowego i możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Zawiadomienie z dnia 22 września 2014 r. otrzymały strony postępowania. (...).
D. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W. po przeanalizowaniu całości zgromadzonej dokumentacji ustalił i zważył, co następuje:
Do stwierdzenia choroby zawodowej przez właściwego państwowego inspektora sanitarnego muszą być spełnione łącznie, jak to wynika z art. 2351 i art. 2352 Kodeksu pracy oraz § 5 ust. 2 i ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, trzy warunki:
1. choroba musi być rozpoznana przez upoważnioną do tego placówkę służby zdrowia i znajdować się w wykazie chorób zawodowych,
2. choroba ta musi być wywołana czynnikami szkodliwymi znajdującymi się w środowisku pracy albo sposobem wykonywania pracy,
3. wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych musi nastąpić w okresie ustalonym w załączniku do tego rozporządzenia.
W przypadku zmarłego przesłanki te nie zostały spełnione. Niezależne placówki diagnostyczno-orzecznicze uprawnione do orzekania w sprawach chorób zawodowych: D. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy we W. - Oddział w W. oraz Instytut [...] w Ł. nie rozpoznały choroby zawodowej - pylicy płuc: pylicy górników kopalń węgla (poz. 3 pkt 2 wykazu chorób zawodowych wymienionych w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych) u zmarłego.
D. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W. zobowiązany stanowiskiem Sądu wyrażonym w innej sprawie (sygn. akt III SA/Wr 690/06) twierdzi, iż: "(...) bez opinii uprawnionych placówek służby zdrowia, bądź sprzecznie z nimi, organ administracji nie może we własnym zakresie dokonywać rozpoznania choroby zawodowej (...)." Pogląd taki jest utrwalony w orzecznictwie sądów administracyjnych, podziela go także - co do zasady - Naczelny Sąd Administracyjny, który w innej sprawie (sygn. akt II OSK 195/08) zauważył: "Jeśli bowiem orzeczenia lekarskie stwierdzały brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, to organy administracji związane były takimi ustaleniami i nie mogły wydać, w oparciu o uznanie administracyjne, decyzji oczekiwanej przez zainteresowanego."
W przedmiotowej sprawie ustalono, iż w latach pracy w Kopalni "[...]" w W. (w latach 1955-1957) i w Kopalni Węgla Kamiennego "[...]" w W. (w latach 1957-1982) był narażony na pył węgla węglowo-kamienny. Na ostatnim zdjęciu rtg z dnia 17 czerwca 2008 r. ([...] miesięcy przed śmiercią) nie rozpoznano pylicy górników kopalń węgla. Dostarczona przez żonę zmarłego dokumentacja medyczna, tj. rtg z dnia 31 października 2008 r. i protokół sekcyjny nr [...] z dnia 17 grudnia 2008 r. również została oceniona przez lekarzy, którzy orzekają w sprawie chorób zawodowych. W rtg z dnia 31 października 2008 r. rozpoznano zmiany pylicze 1/1 s/s, które nie dają podstaw do rozpoznania choroby zawodowej.
Podstawą rozpoznania tego typu pylicy jest stwierdzenie zacienień okrągłych typu p lub q lub r, których nie wykazano u zmarłego. Rozpoznane u niego zacienienia 1/1 s/s nie są równoznaczne z pylicą górników kopalń węgla i wymagałyby dalszej obserwacji.
Ponadto wskazać trzeba, iż nie każdy biegły jest uprawniony do wypowiadania się w kwestii dotyczącej wiązania objawów chorobowych z ich zawodowym pochodzeniem. W myśl § 5 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych lekarz wydający orzeczenie lekarskie w sprawie chorób zawodowych winien spełnić wymagania kwalifikacyjne określone w odrębnych przepisach tj. rozp. Ministra Zdrowia z dnia 18 czerwca 2010 r. (Dz. U. Nr 110, poz. 736) a wcześniej rozp. Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 15 września 1997 r. (Dz. U. Nr 124, poz. 795 ze zm.) w sprawie specjalizacji lekarskich niezbędnych do wykonywania orzecznictwa w zakresie chorób zawodowych, oraz winien być zatrudniony w jednostce orzeczniczej. Lekarz orzecznik tylko w nielicznych przypadkach, opisanych w tych przepisach, jest zobligowany prawem do zasięgania opinii lekarza innej specjalizacji. Poza tym należy wskazać, iż po wniesieniu odwołania z dnia 3 czerwca 2013 r. dokumentacja sprawy choroby zawodowej zmarłego (m. in. protokół sekcyjny nr [...] z dnia 17 grudnia 2008 r. i wyjaśnienia z dnia 25 czerwca 2014 r. do niego sporządzone przez jego autora - lekarza patomorfologa) była wysyłana i analizowana w jednostkach orzeczniczych I i II stopnia w związku z rozbieżnościami w wydanych opiniach medycznych. Instytut [...] w Ł. wyjaśnił, iż rozpatrując problem zasadności i możliwości rozpoznania pylicy płuc na podstawie badania histologicznego podkreślił, że sytuacje takie nie mogą być uogólnione i powinny dotyczyć tylko wyjątkowych przypadków rozpatrywanych indywidualnie pośmiertnie. Rozpoznanie histopatologiczne musi być oparte na obrazie zmian charakterystycznych dla pylicy (guzka pyliczego) i korespondować z definicją pylicy. Opisywana często w badaniu sekcyjnym obecność złogów pyłu nie może być traktowana jako pylica. Biorąc pod uwagę opisane wyżej trudności diagnostyczno-orzecznicze, dla oceny wiarygodności wyniku badania histologicznego, zalecane jest konsultowanie preparatów histopatologicznych przez specjalistów w dziedzinie patomorfologii w jednostkach orzeczniczych posiadających doświadczenie w diagnostyce chorób będących następstwem zawodowej ekspozycji na pyły mineralne. Taka ocena została dokonana w omawianym przypadku w Instytucie [...] w S. i wykluczyła rozpoznanie pylicy płuc jako choroby zawodowej. Zarówno D. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy we W. - Oddział w W. jak i Instytut [...] w Ł. jednoznacznie ustaliły, iż w przypadku zmarłego stwierdzone oglądaniem i obmacywaniem drobne zmiany guzowate w miąższu obu płuc (protokół sekcyjny) oraz wyniki histopatologiczne (silicoanthracosis - nagromadzenie pyłu węglowego w płucach) nie odpowiadają wymaganym zmianom w rtg klatki piersiowej. Wobec tego brak charakterystycznych zacienień o odpowiedniej gęstości zgodnie z Międzynarodową Klasyfikacją ILO nie daje podstaw, aby rozpoznać choroby zawodowej górników kopalń węgla.
Odnosząc się do uzasadnienia odwołania z dnia 3 czerwca 2013 r. skarżącej, reprezentowanej przez pełnomocnika, organ II instancji ustalił, iż przeprowadzona bezpośrednio po śmierci sekcja zwłok w dniu 16 grudnia 2008 r. wykazała u zmarłego drobne zmiany guzowate w miąższu obu płuc potwierdzone rozpoznaniem histopatologicznym, świadczy to o występowaniu tych zmian i dokładności wykonanej autopsji jednakże nie przesądza o rozpoznaniu choroby zawodowej pod postacią pylicy płuc, gdyż badanie to nie jest wystarczające do rozpoznania tej jednostki chorobowej. Kluczowe przy rozpoznawaniu pylicy płuc jako choroby zawodowej jest rozpoznanie jednostki chorobowej przez upoważnionych do orzekania w tych sprawach lekarzy zatrudnionych w wskazanych placówkach ochrony zdrowia. Jak zgodnie podają upoważnieni lekarze badanie rtg klatki piersiowej: rozpoznane zacienienia 1/1 s/s u zmarłego, wskazuje na brak charakterystycznych zmian w obrazie radiologicznym nie daje podstaw do rozpoznania choroby zawodowej - pylicy płuc: pylicy górników kopalń węgla.
W tym stanie rzeczy w ocenie D. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W. stanowiska obu jednostek diagnostyczno-orzeczniczych jak i opinia patomorfologa, który sporządził protokół sekcyjny z dnia 17 grudnia 2008 r. są spójne i prowadzą do wniosku, iż nie rozpoznano u zmarłego choroby zawodowej pylicy płuc: pylicy górników kopalń węgla (poz. 3 pkt 2).
Zauważyć trzeba, iż nie każde schorzenie, nawet gdy pozostaje w związku ze szkodliwymi warunkami pracy, może być zakwalifikowane jako choroba zawodowa, tak jak nie zawsze szkodliwe warunki pracy prowadzą do tego wyniku. Przedmiotem badania w sprawach z zakresu chorób zawodowych jest charakter schorzenia w kontekście jednostki chorobowej wymienionej w wykazie chorób zawodowych, warunki pracy w świetle narażenia na powstanie tej choroby oraz związek przyczynowy między chorobą zawodową a tymi warunkami (vide wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 11 października 2011 r. w innej sprawie: sygn. akt IV SA/G1 896/10).
Odnosząc się do zarzutu odwołania z dnia 3 czerwca 2013 r., iż pełnomocnik na podstawie pełnomocnictwa dołączonego do skargi na postanowienie Głównego Inspektora Sanitarnego we W. z dnia [...] znak [...] nie otrzymywał żadnej decyzji ani też innych pism związanych z niniejszą sprawą po uwzględnieniu skargi przez WSA, należy wyjaśnić, iż D. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W. o ustanowieniu pełnomocnika dowiedział się dopiero w momencie przekazania odwołania wraz z aktami sprawy z dnia 3 czerwca 2013 r. Jak ustalono pełnomocnictwo, o którym mowa w odwołaniu zostało złożone wraz ze skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, czyli po zakończeniu postępowania administracyjnego. A zatem w ocenie D. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W. organ I instancji prawidłowo doręczył kwestionowaną decyzję, gdyż pełnomocnictwo zostało złożone w toku postępowania sądowo-administracyjnego, a nie w ramach postępowania administracyjnego.
Zgodnie z wymogami dotyczącymi warunków skutecznego działania pełnomocnika, w każdym stadium postępowania, powinien dysponować on umocowaniem do działania w cudzym interesie oraz działać w granicach tego umocowania, albowiem wiąże się to z kwestią skuteczności podejmowanych przez niego czynności. Zakres pełnomocnictwa w postępowaniu administracyjnym jest uzależniony od roli strony - "przeto sięga tylko tak daleko, jak opiewa jego treść". Do istoty pełnomocnictwa należy sprecyzowanie jego zakresu. Organ administracji publicznej powinien brać pod uwagę z urzędu rodzaj udzielonego pełnomocnictwa w każdym stadium postępowania. Zgodnie z pojęciem podmiotowo- przedmiotowym, ujętym w art. 1 kpa, postępowanie toczące się przed D. Państwowym Wojewódzkim Inspektorem Sanitarnym we W. jest administracyjnym postępowaniem jurysdykcyjnym, w efekcie którego powstaje konstytutywna decyzja administracyjna, będąca normą jednostkową regulującą prawa i obowiązki jej adresata. Pod tym pojęciem należy rozumieć uregulowany przez prawo o postępowaniu administracyjnym ciąg czynności procesowych podejmowanych przez organ administracji publicznej w sferze ich zadań i kompetencji, celem rozstrzygnięcia konkretnej sprawy, uregulowanej przez przepisy prawa materialnego, w formie decyzji administracyjnej. Pojęcie to obejmuje nie tylko postępowanie przed organem I instancji, ale także postępowanie weryfikujące rozstrzygnięcie podjęte przez ten organ. Zatem trudno uznać, iż pełnomocnictwa złożone przed Sądem Administracyjnym, czyli władzą odrębną i niezależną od innych władz, będzie skuteczne.
Stosownie do art. 32 kpa ustanowienie pełnomocnictwa ogranicza wprost zakres działania pełnomocnika do postępowania administracyjnego. (vide wyrok WSA w Szczecinie z dnia 22 września 2010 r. w innej sprawie: sygn. akt I SA/Sz 461/10; publ. LEX nr 750344).
Pełnomocnictwo, aby mogło wywrzeć skutki w postępowaniu, musi zostać uzewnętrznione, czyli informacja o jego istnieniu musi dotrzeć do organu po myśli art. 33 § 2 kpa. Informacja ta zgodnie z obowiązującą w postępowaniu administracyjnym zasadą pisemności (art. 14 § 1 kpa) musi znaleźć odzwierciedlenie w aktach sprawy. Organ musi zostać zawiadomiony o fakcie ustanowienia pełnomocnika w danej konkretnej sprawie, np. poprzez złożenie dokumentu pełnomocnictwa do akt. Przez akta, o których mowa w art. 33 § 3 kpa, należy rozumieć akta konkretnego postępowania administracyjnego. Organ administracji nie ma obowiązku poszukiwania pełnomocnictwa w aktach innych niż akta konkretnej sprawy, (por. postanowienie z dnia 26 kwietnia 2012 r. w innej sprawie: sygn. akt II GZ 140/12; publ. LEX nr 1321426).
A zatem pełnomocnik występuje w postępowaniu z chwilą ujawnienia się przed organem administracji, czyli od złożenia odwołania wraz z pełnomocnictwem. Reasumując, D. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W. zgodnie z art. 80 kpa dokonał oceny materiału dowodowego z punktu widzenia wszystkich przesłanek dotyczących choroby zawodowej, w tym także orzeczeń lekarskich, które są opiniami w rozumieniu art. 84 kpa podlegającymi weryfikacji, tak jak każdy inny dowód w sprawie. Organ II instancji stwierdził, że orzeczenia lekarskie wydane w tym postępowaniu zostały poprzedzone analizą zgromadzonej dokumentacji, są obiektywne, przekonujące oraz wyczerpująco umotywowane i wyjaśniają wszelkie wątpliwości (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 15 marca 1994 r., sygn. akt SA/Wr 147/94, publ.: Prokuratura i Prawo 1995/2/53 oraz z dnia 5 listopada 1998 r., sygn. akt I SA 1200/98, publ.: LEX nr 45833). W tym stanie rzeczy D. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W. orzekł jak w sentencji decyzji.
W skardze pełnomocnik skarżącej zarzuciła:
1) błąd w ustaleniach faktycznych poprzez przyjęcie, iż :
- rozpoznana u zmarłego męża skarżącej choroba nie spełnia kryteriów ujętych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 3 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych albowiem trzy upoważnione placówki służby zdrowia w sprawach chorób zawodowych nie rozpoznały choroby zawodowej, mimo narażenia zawodowego zmarłego na pył węglowo - kamienny, w sytuacji gdy rozpoznana choroba kryteria te spełniała a negatywne orzeczenia upoważnionych placówek służby zdrowia związane były jedynie z brakiem stwierdzenia pylicy płuc w oparciu o zdjęcia rtg, który to wymóg nie jest przewidziany przez obowiązujące przepisy prawa oraz z uwagi na klasyfikację ILO, która ma charakteru obowiązującego;
- wyniki badania histopatologicznego nie są stosowane w procesie diagnostyczno - orzeczniczym dotyczącym pylicy płuc i nie są warunkiem wystarczającym do rozpoznania tej choroby zawodowej w przeciwieństwie do badania radiologicznego opartego na zdjęciu rtg, które jest podstawową metodą rozpoznania klinicznego pylicy a co za tym idzie, że brak jest podstaw do stwierdzenia pylicy płuc, mimo iż protokół sekcji zwłok jednoznacznie wskazuje na tę chorobę zawodową, w sytuacji gdy brak jest takiego wymogu w obowiązujących przepisach prawa
1. naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na treść orzeczenia, a mianowicie art. 6 kpa w zw. z art. 8 kpa w zw. z art. 11 kpa w zw. z art. 107 1 § 3 kpa polegające na błędnym uzasadnieniu zaskarżonej decyzji poprzez przyjęcie, że " zmiany charakterystyczne dla pylicy płuc muszą być potwierdzone w badaniu rtg (...)". mimo że klasyfikacja Międzynarodowego Biura Pracy ma charakter zaleceń, a nie prawnie wiążących reguł, nie tworzy ona prawnej definicji choroby pylicy. Zatem naruszają m.in. zasadę praworządności i pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej. Nadto takie stwierdzenia dowodzą faktu, że całe postępowanie administracyjne przeprowadzone w sprawie było dotknięte rażącą wadą, bowiem założenie to legło u podstaw wszystkich czynionych w sprawie ustaleń faktycznych, dokonanych przez organy obu instancji w związku z czym wydana decyzja nie może być uznana za prawidłową z punktu widzenia legalności,
2. naruszenie prawa procesowego, które miało wpływ na treść orzeczenia, a mianowicie art. 7 kpa w zw. z art. 75 kpa w zw. z art. 77 kpa w zw. z art. 80 kpa polegający na odmowie uwzględnienia rozpoznania sekcyjnego, a przyznanie prymu dowodom pośrednim w postaci zdjęcia rtg, mimo że u zmarłego podczas przeprowadzonej sekcji rozpoznano pylicę płuc, co daje pewność występowania u zmarłego tej choroby zawodowej - pylicy płuc.
Wskazując na powyższe zarzuty wniosła o:
1. uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej
ewentualnie o:
1. uchylenie wyżej wymienionych decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.
2. zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Podniosła, iż zmarły wykonywał pracę w warunkach narażenia na działanie pyłu kamienno-węglowego stwarzającego ryzyko powstania choroby zawodowej - pylicy górników kopalń węgla, wymienionej w pozycji 3 pkt 2 wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do rozporządzenia.
Orzeczenia lekarskie placówek właściwych do rozpoznawania chorób zawodowych mają charakter opinii biegłego, która powinna być wszechstronnie uzasadniona i wyjaśniać wszelkie wątpliwości w sposób przekonujący i dostępny dla stron, jak też organu prowadzącego postępowanie oraz sądu administracyjnego.
Choć z treści powołanego wyżej § 8 ust. 1 rozporządzenia wynika, że organ sanitarny jest związany wnioskami płynącymi z opinii jednostek orzeczniczych, to jednak nie budzi wątpliwości, że nie powinien ich przyjmować bezkrytycznie. Skoro bowiem omawiane orzeczenia są opiniami w rozumieniu art. 84 kpa, to podlegają weryfikacji tak, jak każdy inny dowód w sprawie, zatem zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 77 § 1 kpa powinny być ocenione w odniesieniu do całego zebranego w sprawie materiału dowodowego. Zasadne jest zatem stwierdzenie, że opinia powinna, aby organ administracji mógł się na niej skutecznie oprzeć, zawierać przekonywujące uzasadnienie. Opinia lakoniczna winna być uzupełniona, należycie działający organ administracji powinien też rozważyć konieczność zasięgnięcia, w spornej czy niejednoznacznej sytuacji opinii innej placówki służby zdrowia z zakreśleniem szczegółowych okoliczności, wobec których opiniujący powinni się ustosunkować.
Uzasadniając zaskarżone rozstrzygnięcie D. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W. powołał się na orzeczenia placówek diagnostycznych obydwu szczebli, w treści których wskazano, że rozpoznanie pylicy płuc jest wykluczone z uwagi na brak wystąpienia w obrazie radiologicznym zmian odpowiadających efektom oddziaływania pyłów (zacienienia nieregularne o symbolu 2/2 s/s).
Zdaniem skarżącej argumentacja taka nie może w niniejszej sprawie zostać uznana za wystarczającą do odmowy stwierdzenia choroby zawodowej, określonej w pozycji nr 3 załącznika do rozporządzenia.
W niniejszej sprawie pojawiły się rozbieżności między wynikiem badania radiologicznego a badaniem histopatologicznym i opisem badania sekcyjnego, które wykazały u zmarłego zmiany chorobowe w układzie oddechowym pod postacią pylicy płuc.
Tymczasem obie jednostki diagnostyczne powołały się na wspomnianą konsultację wskazując, że wynik badania histopatologicznego nie ma wpływu na rozpoznanie przy braku cech radiologicznych w postaci zagęszczeń drobnoguzkowych.
Odnosząc się do opisanych orzeczeń wskazać trzeba, iż poczyniona w nich argumentacja nie może zostać uznana za wystarczającą do odmowy stwierdzenia choroby zawodowej. Zauważyć należy, iż organ odwoławczy nie poczynił żadnych rozważań w kwestii opinii patomorfologa, który sporządził protokół sekcyjny, co więcej uznał, że stanowiska obu jednostek diagnostyczno- orzeczniczych i opinia patomorfologa są spójne i prowadzą do wniosku, iż nie rozpoznano u zmarłego choroby zawodowej.
W protokole sekcyjnym nr [...] w rozpoznaniu anatomopatologicznym wpisano "pylica krzemowo - węglowa górników kopalń węgla kamiennego, drobno i średnioguzkowa ". Jak wskazał nadto wykonujący tą sekcję lekarz " ... w trakcie sekcji stwierdził oglądaniem i obmacywaniem drobne zmiany guzowate w miąższu obu płuc, które to zmiany w badaniu mikroskopowym okazały się zmianami odpowiadającymi opisowi pylicy górników kopalni węgla kamiennego zwanymi potocznie guzkami pyliczymi."
Zauważyć należy, że zmiany te rzeczywiście nie były potwierdzone badaniami radiologicznymi i tym samym nie były rozpoznawane podczas hospitalizacji pacjenta.
W tym rozumieniu pylica nie może być zatem rozpoznana jako choroba zawodowa górników kopalń węgla. Nie znaczy to jednak, że zmian takich w ogóle nie było.
Sekcja zwłok jest ostatnim pośmiertnym badaniem pacjenta i ma na celu stwierdzenie przyczyny śmierci jak również wszystkich innych, współistniejących zmian patologicznych u zmarłego, nawet pomimo braku klinicznych, a czasem także laboratoryjnych i obrazowych ich wykładników.
W związku z powyższym rozpoznanie pylicy nie mogło zostać pominięte w rozpoznaniach i jako takie zostało ujęte. W opisie makroskopowym płuc nie został jednak zaakcentowany i opisany bardzo nasilony i rozległy charakter zmian, a raczej stwierdzona sama ich obecność i dlatego wykonywane badania radiologiczne mogły ich nie uwidocznić. Potwierdza to mały stopień zaawansowania zmian.
Wskazana rozbieżność nie została wyjaśniona w opinii jednostek orzeczniczych I i II szczebla, ani też wbrew ciążącemu na organie odwoławczym obowiązkowi wyjaśnienia wszelkich okoliczności sprawy, w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Dlatego też orzeczenia organów sanitarnych nie odpowiadają wymaganiom określonym w treści art. 84 § 1 kpa. Jest ono bowiem pozbawione należytego uzasadnienia i nie może służyć za podstawę wydania zaskarżonej decyzji. Co więcej, zawarta w obu orzeczeniach diagnoza oparta została na ocenie obrazu radiologicznego płuc przeprowadzonej zgodnie z klasyfikacją Międzynarodowego Biura Pracy z 1980 r. Tymczasem posługiwanie się zaleceniami wydanymi przez Międzynarodowe Biuro Pracy nie zwalnia jednostek orzeczniczych od szczegółowego i przekonującego uzasadnienia stanowiska ujętego w ich opiniach.
Międzynarodowe Biuro Pracy, jako organ Międzynarodowej Organizacji Pracy, której członkiem jest również Rzeczpospolita Polska, w świetle art. 10 Konstytucji tej Organizacji, ma charakter stałego sekretariatu i nie posiada uprawnień do stanowienia obowiązujących norm prawnych o zasięgu międzynarodowym. Sporządzona przez ten organ "Klasyfikacja" jest więc jedynie zbiorem zaleceń, a nie wiążących reguł i nie może być podstawą do tworzenia prawnej definicji choroby pylicy.
Choroba zawodowa "pylice płuc" (pkt 3) nie jest w wykazie chorób zawodowych ograniczona przez wskazanie koniecznych do jej stwierdzenia objawów czy parametrów, a Klasyfikacja Międzynarodowego Biura Pracy nie stanowi wystarczającej podstawy do samodzielnego definiowania tej jednostki chorobowej. Po myśli art. 237
§ 4 Kodeksu pracy jedynym podmiotem upoważnionym do formułowania wytycznych diagnostyczno-orzeczniczych i kryteriów rozpoznawania chorób zawodowych, uwzględniając w szczególności rodzaj choroby oraz czynniki szkodliwe i uciążliwe wywołujące choroby, jest minister właściwy do spraw zdrowia, który został upoważniony do wydania aktu wykonawczego zawierającego uregulowanie tej problematyki, jednak do chwili obecnej brak jest takich przepisów.
W konsekwencji, powoływanie się na zalecenia Międzynarodowego Biura Pracy, służące wyłącznie klasyfikowaniu i porównywaniu stwierdzanych w badaniach radiologicznych objawów, nie zmienia faktu, że sama jednostka orzecznicza zobligowana jest wypowiedzieć się w sposób wyczerpujący, co do charakteru zmian w płucach stwierdzonych w badaniu histopatologicznym a nadto ustosunkować się do wyników badań radiologicznych (wykazujących przecież zacienienia nieregularne) oraz podać z jakich to właściwie przyczyn (wielkości, ilości, kształtu itp.) nie można ich zdiagnozować jako pylicy płuc, wreszcie wykazać, czy istotnie dokumentacja rtg jest prawidłowa.
Uzasadnienie faktyczne decyzji o odmowie stwierdzenia choroby zawodowej powinno obejmować szczegółowy opis cech obrazu chorobowego, które wykluczają zawodową etiologię choroby i precyzyjne przedstawienie zasad diagnostyki różnicowej tego schorzenia. Powinno ono również uwzględniać całość zgromadzonego materiału dowodowego. (zob. wyroki WSA w Gliwicach: z dnia 30 listopada 2010 r. o sygn. akt IV SA/GI 190/10; z dnia 28 listopada 2011 r. o sygn. akt IV SA/GI 551/10).
Zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej organ administracji podejmuje rozstrzygnięcie po wyjaśnieniu wszystkich okoliczności sprawy, a zatem po przeprowadzeniu pełnego postępowania dowodowego. Zaskarżona decyzja oparta na orzeczeniach, lakonicznych i nienależycie uzasadnionych wydana została z naruszeniem przepisów art. 7, art. 8 i art. 77 kpa, albowiem nie podjęto niezbędnych kroków celem wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, co skutkowało, zdaniem skarżącej, naruszeniem zasady swobodnej oceny dowodów wyrażonej w art. 80 kpa.
Zdaniem skarżącej postępowanie w niniejszej sprawie winno być tak przeprowadzone by można wyprowadzić i uzasadnić wniosek, czy stwierdzone objawy chorobowe odpowiadają objawom choroby zawodowej, czy pozostają w związku przyczynowym z wykonywaną pracą zawodową, czy też rodzaj wykonywanej pracy nie ma żadnego wpływu na powstanie i rozwój schorzenia.
Przedstawione powyższe stanowisko skarżącej potwierdza również wyrok WSA we Wrocławiu w sprawie o sygn. akt: IV SA/Wr371/13 z dnia 19 listopada 2013 r.
Skarżąca nie może zgodzić się również ze stanowiskiem organu w zakresie umocowania jej pełnomocnika. Wskazać bowiem należy, iż strona w sposób właściwy przedłożyła pełnomocnictwo i brak jest podstaw do tego by wymagać od strony składania pełnomocnictwa na każdym etapie postępowania - zwłaszcza, że przedłożone pełnomocnictwo było pełnomocnictwem w sprawie. Zauważyć należy, że w głowie odpowiedzi na skargę datowanej na dzień 8 listopada 2011 r. (skarga z dnia 14 lipca 2011 r.) organ umieścił dane pełnomocnika wraz z jego adresem a co za tym idzie posiadał informacje o tym, że skarżąca reprezentowana jest przez pełnomocnika.
Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie z powodów podobnych do motywów uzasadnienia decyzji ostatecznej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zaskarżona bowiem decyzja, jak i decyzja organu I instancji, nie narusza przepisów powszechnie obowiązującego prawa.
1. Kwestia, o jakiej niżej mowa, nie znalazła się wśród zarzutów skargi tym niemniej Sąd dostrzega ją nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) ppsa. O braku podstaw bowiem do stwierdzenia choroby zawodowej u męża skarżącej orzekały już organy inspekcji sanitarnej obu instancji – w dniu [...], decyzją nr [...], Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w W., decyzją z dnia [...], nr [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W. Po śmierci męża skarżąca wystąpiła ponownie o stwierdzenie choroby zawodowej powołując się na wyniki sekcji zwłok. Rozważenia zatem wymaga, czy decyzje wydane w tej sprawie (zaskarżona i decyzja ją poprzedzająca) nie naruszają zasady powagi rzeczy osądzonej (art. 156 § 1 pkt 3 kpa).
Oceniając z jaką sprawą ma do czynienia organ odwoławczy trafnie stwierdził, że w chwili zgłoszenia przez skarżącą podejrzenia choroby zawodowej stan faktyczny sprawy się zmienił, pojawiła się nowa dokumentacja medyczna w postaci protokołu sekcji zwłok, zmieniła się strona postępowania, a także – stan prawny: w życie weszło rozporządzenie RM z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych. To sprawiło, że zgłoszenie skarżącej wszczęło nową sprawę administracyjną, a kończące ją decyzje nie naruszyły zasady z art. 156 § 1 pkt 3 kpa (por. B. Adamiak i J. Borkowski: KPA. Komentarz. C.H. Beck. W-wa 1998, s. 815).
2. Sądy administracyjne, zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Kodeks pracy w art. 2351 stanowi, że za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy, albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym".
Na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 237 § 1 Kodeksu pracy Rada Ministrów wydała wspomniane wyżej rozporządzenie w sprawie chorób zawodowych. Uregulowania tego rozporządzenia stały się podstawą rozstrzygnięć organów inspekcji sanitarnej.
Przepis § 2 rozporządzenia stanowi, że wykaz chorób zawodowych wraz z okresem, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym, określa załącznik do rozporządzenia.
Zgodnie z § 8 ust. 1 rozporządzenia decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika.
Postępowanie w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej jest specyficznym postępowaniem administracyjnym, zaś regulacje procesowe zawarte w rozporządzeniu w sprawie chorób zawodowych stanowią lex specialis wobec przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia właściwy państwowy powiatowy inspektor sanitarny, który otrzymał zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej, wszczyna postępowanie, a w szczególności kieruje pracownika, którego podejrzenie dotyczy, na badanie w celu wydania orzeczenia o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania, do jednostki orzeczniczej, o której mowa w § 5 ust. 2. Następnie lekarz tej jednostki na podstawie przeprowadzonych badań, dokumentacji medycznej, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego wydaje orzeczenie o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania (§ 6 ust. 1 rozporządzenia). Co istotne, jeżeli zakres informacji zawartych w wymienionej dokumentacji jest niewystarczający do wydania orzeczenia lekarskiego, lekarz występuje o ich uzupełnienie do pracodawcy, lekarza sprawującego profilaktyczną opiekę zdrowotną nad pracownikiem, państwowego powiatowego inspektora sanitarnego lub pracownika (§ 6 ust. 5 rozporządzenia). Pracownik (i tylko pracownik, nie zaś pracodawca), badany w jednostce orzeczniczej I stopnia, który nie zgadza się z treścią orzeczenia lekarskiego, może wystąpić z wnioskiem o przeprowadzenie ponownego badania przez jednostkę orzeczniczą II stopnia. Decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika (§ 8 ust. 1 rozporządzenia).
Stosownie do § 8 ust. 2 rozporządzenia, w razie uznania, że materiał dowodowy jest niewystarczający do wydania decyzji, inspektor sanitarny decyduje o wyborze sposobu uzupełnienia materiału dowodowego poprzez podjęcie wymienionych w nim czynności. Przepis ten nie wprowadza zatem hierarchii dowodów poprzez przyznanie prymatu jednej czynności dowodowej nad inną, w tym zwłaszcza konsultacji jednostki orzeczniczej II stopnia.
W świetle wskazanych przepisów, wydając decyzję w przedmiocie choroby zawodowej, organy inspekcji sanitarnej mają na względzie, czy spełnionych zostało kilka pozytywnych elementów jednocześnie, tj. rozpoznana choroba musi znaleźć się w wykazie chorób zawodowych i musi być stwierdzona orzeczeniem lekarskim rozpoznającym chorobę zawodową, a wyniki oceny warunków pracy pozwalać na stwierdzenie bezpośrednie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że spowodowana została narażeniem zawodowym. Brak jednego z tych elementów uzasadnia wydanie decyzji o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej.
Organ orzekający wydaje decyzję kierując się opiniami medycznymi zawartymi w orzeczeniach lekarskich, o których mowa w § 6 ust. 1 rozporządzenia. Orzeczenie to natomiast jest szczególnym rodzajem dowodu, który w świetle przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego ma charakter opinii biegłego. Powinno zatem być wszechstronnie uzasadnione i wyjaśniać wszelkie wątpliwości w sposób przekonujący i dostępny dla stron, organu prowadzącego postępowanie oraz sądu administracyjnego (patrz: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 15 marca 1994 r., sygn. akt SA/Wr 147/94, publ.: Prokuratura i Prawo 1995/2/53 oraz z dnia 5 listopada 1998 r., sygn. akt I SA 1200/98, publ.: LEX nr 45833). W świetle powyższych ustaleń organy sanitarne, zgodnie z art. 80 kpa, dokonały oceny materiału dowodowego, w tym orzeczeń lekarskich. W ocenie Sądu stanowiska będące opinią biegłego, wydane w tym postępowaniu przez Ośrodek Medycyny Pracy w W., a następnie Instytut [...] w Ł. spełnia powyższe wymagania.
W orzecznictwie wielokrotnie podkreślano, że organ inspekcji sanitarnej nie ma prawa samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia. Związanie to wynika z tego, że orzeczenie lekarskie stanowi jedyny wiarygodny środek dowodowy służący stwierdzeniu choroby zawodowej, jeśli nie budzi wątpliwości w świetle pozostałych dowodów. Organy administracji są związane ustaleniami orzeczeń diagnostycznych i nie dysponując przeciwdowodami, które mogłyby orzeczenia te podważyć, nie mają w tym zakresie podstaw do przyjęcia, iż rzeczywisty stan zdrowia chorego kształtuje się odmiennie od wyników badań stanowiących podstawę orzeczeń lekarskich (wyrok NSA z dnia 5 stycznia 2007 r., sygn. akt II OSK 1078/06, publ. CBOSA i powołane w nim orzecznictwo).
Sąd administracyjny, kontrolując pod względem zgodności z prawem decyzję państwowego inspektora sanitarnego, może zakwestionować dokonane przez niego ustalenia faktyczne, co prowadzi do zakwestionowania pod względem formalnym również orzeczenia lekarskiego, np. że zostało wydane w niewłaściwej formie, bez uzasadnienia lub przez nieuprawnionego lekarza, bądź uprawnionego lekarza lecz niezatrudnionego we wskazanej w rozporządzeniu w sprawie chorób zawodowych jednostce organizacyjnej, jednak nie może to dotyczyć merytorycznej treści orzeczenia lekarskiego. Zakwestionowanie orzeczeń lekarskich jest także możliwe w przypadku, jeżeli w materiale dowodowym znajdują się orzeczenia lekarzy zatrudnionych w uprawnionych do rozpoznawania chorób zawodowych jednostkach organizacyjnych, które zawierają różne ustalenia (rozpoznania chorobowe). Jednak nawet w takiej sytuacji organ ani sąd administracyjny, nie są uprawnieni do weryfikacji treści merytorycznej orzeczeń lekarskich, co najwyżej organ może żądać wydania kolejnych orzeczeń przez inne uprawnione jednostki organizacyjne w celu ujednolicenia stanowisk.
Nie będąc zatem uprawnionym do poddawania analizie materiału dowodowego z medycznego punktu widzenia (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 19 marca 2007 r., sygn. akt VII SA/Wa 2429/06, wyrok WSA w Warszawie z dnia 5 listopada 2008 r., sygn. akt VIII SA/Wa 256/08 dostępne w CBOSA), Sąd uznał, że organy sanitarne, opierając się na stanowisku zajętym przez uprawnionych lekarzy, zgodnie z prawem rozstrzygnęły sprawę.
Orzeczenia lekarskie nie budzą wątpliwości, są jednoznaczne, rzetelne i obiektywne. Wydane zostały na podstawie właściwie sporządzonej analizy narażenia zawodowego oraz dostępnej dokumentacji medycznej.
Nie są więc zasadne zarzuty skarżącej, iż wydane decyzje zapadły bez przeprowadzenia właściwego postępowania wyjaśniającego. Nie można także podzielić stanowiska strony, iż materiał dowodowy zebrany w sprawie jest niepełny.
W szczególności organ odwoławczy w sposób wszechstronny oraz wnikliwy przeprowadził postępowanie dowodowe, co znalazło odzwierciedlenie zwłaszcza w uzasadnieniu wydanej decyzji, stosownie do art. 107 § 3 kpa (uzasadnienie decyzji ostatecznej przytoczono w części historycznej uzasadnienia wyroku).
W istocie rzeczy skarżąca przeciwstawia ustaleniom dokonanym w Ośrodku Medycyny Pracy w W. i Instytucie [...] w Ł. wyniki sekcji zwłok męża. Jednakże lekarz dokonujący tej czynności odnotował w piśmie z dnia 25 czerwca 2013 r., że w trakcie sekcji, oglądaniem i obmacywaniem stwierdził drobne zmiany guzowate w miąższu obu płuc, które to zmiany w badaniu mikroskopowym okazały się zmianami odpowiadającymi opisowi pylicy górników kopalni węgla kamiennego zwanymi potocznie guzkami pyliczymi. Według aktualnego stanu wiedzy stwierdzenie zmian pyliczych w płucach, potwierdzonych rozpoznaniem histopatologicznym, nie przesądza o rozpoznaniu choroby zawodowej a jedynie świadczy o występowaniu tych zmian i dokładności wykonanej autopsji.
W związku z tym DWOMP Oddział W., pismem z dnia 23 lipca 2014 r., nr [...] podtrzymał swoje orzeczenie lekarskie nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej pylicy płuc.
Orzeczenie lekarskie nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej pylicy płuc zostało bowiem wydane w dniu 16 sierpnia 2010 r. na podstawie całości posiadanej dokumentacji medycznej zmarłego z lat 1987 - 2008, w tym kart informacyjnych z leczenia szpitalnego, oceny radiologicznej zdjęć klatki piersiowej, karty zgonu oraz protokołu sekcyjnego z dnia [...].
Podstawą do rozpoznania pylicy płuc mogą być zmiany stwierdzone w wyniku sekcji zwłok (autopsja i badanie histopatologiczne) wyłącznie w przypadku korespondowania tych zmian z zagęszczeniami okrągłymi stwierdzonymi radiologicznie w obrębie płuc ( typu p - punkcikowatymi, q - drobnoguzkowymi, r - guzkowymi) lub guzowatymi (A,B,C).
W przypadku zmarłego stwierdzone oglądaniem i obmacywaniem drobne zmiany
guzowate w miąższu obu płuc (protokół sekcyjny) oraz wyniki histopatologiczne (silicoanthracosis - nagromadzenie pyłu węglowego w płucach) nie odpowiadają wymaganym zmianom w rtg klatki piersiowej. Z powyższym zgadza się w piśmie z dnia 25 czerwca 2014 r. wykonujący sekcję lekarz.
Instytut [...] w Ł. stwierdza podobnie, że podstawową metodą rozpoznania klinicznego pylicy jest badanie rtg klatki piersiowej. Zdjęcie opisywane jest zgodnie z klasyfikacją Międzynarodowego Biura Pracy (ILO). Do rozpoznania pylicy płuc niezbędne jest stwierdzenie zacienień drobnoogniskowych typu "q", "r" lub czasem "p" o odpowiedniej gęstości, począwszy od kategorii 1/1 w 12 punktowej skali (0/-, 0/0, 0/1, 1/0, 1/1, 1/2, 2/1, 2/2, 2/3, 3/2, 3/3, 3/+). W przypadku opiniowanego warunek ten nie został spełniony. Wyniki badania histopatologicznego nie są używane w procesie diagnostyczno-orzeczniczym dotyczącym pylic płuc, ze względu na fakt, że nie zostały opracowane kryteria rozpoznawania omawianej jednostki chorobowej na podstawie wyników tego badania. Dlatego też, stwierdzenie obecności pyłu węgla w badaniu histopatologicznym nie jest warunkiem wystarczającym do rozpoznania choroby zawodowej pod postacią pylicy płuc.
W ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie organy sanitarne w sposób należyty wyjaśniły stan faktyczny sprawy czyniąc zadość wymaganiom art. 7, art. 77 § 1 art. 80 kpa. W świetle ustaleń faktycznych sprawy brak natomiast podstaw do uznania, że zmarły chorował na chorobę zawodową pylicę płuc – pylicę górników kopalni węgla.
Wobec tego, na podstawie art. 151 ppsa należało orzec jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło