IV SAB/Wr 230/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Kamieniecka Sędziowie: Asesor WSA Marta Pająkiewicz – Kremis (sprawozdawca) Sędzia WSA Wanda Wiatkowska – Ilków po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 2 września 2020 r. sprawy ze skargi D. B. na bezczynność Wojewody D. w przedmiocie ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego na okres zasiłkowy 2019/2021 I. stwierdza bezczynność Wojewody D. w rozpoznaniu wniosku strony skarżącej; II. stwierdza, że bezczynność Wojewody D. o jakiej mowa w punkcie I wyroku nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Wojewody D. do załatwienia sprawy; IV. oddala dalej idącą skargę. W skardze z dnia 26 czerwca 2020 r. (data nadania do organu) skarżąca D. B. zarzuciła Wojewodzie D. bezczynność w załatwieniu sprawy ponosząc, że we wrześniu 2019 r. złożyła wniosek o zasiłek 500+ na dwóje dzieci, których ojciec przebywa N. Podniosła, że wniosek ten trafił do Urzędu Wojewódzkiego we W. celem koordynacji. Od tego czasu skarżąca nie otrzymała żadnej informacji w sprawie, oczekując na środki pieniężne już 9 miesięcy. Skarżąca podniosła także, że do dnia złożenia skargi nie otrzymała informacji o przekazaniu ponaglenia do organu wyższej instancji. Nadmieniła, że nie pracuje, wychowuje niemowlę i korzysta z zasiłków, mąż pracuje na ¼ etatu, a z pierwszego małżeństwa strona pozostała z długami, które obecnie musi spłacać. Wskazując na powyższe strona wniosła o: I. stwierdzenie bezczynności Wojewody D.; II. zobowiązanie organu do załatwienia sprawy w terminie 30 dni od daty otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; III. przyznanie od organu na rzecz skarżącej sumy pieniężnej w kwocie 10.000 zł; IV. skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym. W uzasadnieniu skargi strona wskazała, że wnosi o nałożenie na organ grzywny w wysokości 10.000 zł. W odpowiedzi na skargę Wojewoda D. wniósł o odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej: p.p.s.a.), a z ostrożności procesowej, o jej oddalenie. Uzasadniając wniosek o odrzucenie skargi organ podniósł, że wniesienie przez stronę skargi w tym samym dniu co ponaglenia winno skutkować przyjęciem, że strona nie wyczerpała środków zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym w rozumieniu art. 52 § 1 p.p.s.a. Zdaniem organu, przyjęcie odmiennego poglądu czyniłoby przepis art. 37 k.p.a. zupełnie niecelowym, postępowanie zaś prowadzone przez organ wyższego stopnia – mające na celu dokonanie stosownych ustaleń zmierzających do wyjaśnienia przyczyn i ustalenia osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie, czy też podjęcia środków zapobiegających naruszaniu terminów załatwienia spraw w przyszłości – iluzorycznym. W uzasadnieniu wniosku o oddalenie skargi organ wskazał, że informacją z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...], rozstrzygnięto o uprawnieniu strony do pobierania świadczenia wychowawczego na dzieci – O. G. i E. G. na okres od 1 lipca 2019 r. do 31 maja 2021 r. Z akt sprawy wynika, że wnioskiem z dnia 26 września 2019 r. skarżąca złożyła do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w S. wniosek o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na dzieci – O. G. i E. G., na okres 2019/2021. W treści wniosku podała, że ojciec dzieci przebywa na terenie N. Pismem z dnia 15 czerwca 2020 r. (z odnotowanym wpływem do D. Urzędu Wojewódzkiego we W. w dniu 16 czerwca 2020 r.) strona wniosła ponaglenie na bezczynność organu w sprawie wniosku 500+. Pismem z dnia [...] czerwca 2020 r., nr [...], Wojewoda D. poinformował stronę o przyznaniu świadczenia wychowawczego: 1. na dziecko O. G. w kwocie 500 zł miesięcznie na okres od 1 lipca 2019 r. do 31 maja 2021 r.; 2. na dziecko E. G. w kwocie 500 zł miesięcznie na od 1 lipca 2019 r. do 31 maja 2021 r. W treści tej informacji organ powołał się m.in. na art. 13a ust. 2 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowaniu dzieci (Dz. U. z 2019 r., poz. 2407 ze zm.). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2167), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei według art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325; dalej: "p.p.s.a.") kontrola sądowoadministracyjna obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę praw strony przez doprowadzenie do wydania w sprawie rozstrzygnięcia lub podjęcia innej czynności dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania sąd orzeka na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym: zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności (pkt 1), zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (pkt 2) oraz stwierdza, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania (pkt 3). Stosownie do art. 149 § 1a p.p.s.a. sąd jednocześnie stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W myśl art. 149 § 2 p.p.s.a. sąd, w przypadku o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub o przyznaniu od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Przy tym Sąd, zgodnie z art 135 p.p.s.a. nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi. W tym kontekście wskazać trzeba, że mimo zarzucanej w skardze przewlekłości przedmiotem postępowania była bezczynność Wojewody w rozpoznaniu wniosku skarżącej, polegająca na braku podejmowania czynności zmierzających do rozpatrzenia sprawy w terminie. W świetle art. 53 § 2b p.p.s.a., skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Stosownie bowiem do art. 37 § 1 k.p.a., stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli: 1) nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność); 2) postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość). Nawiązując w tym miejscu do podniesionego przez organ w odpowiedzi na skargę zarzutu, że skarga jest niedopuszczalna wobec złożenia jej równocześnie z ponagleniem Sąd stwierdza, że w orzecznictwie sądowym już od dłuższego czasu utrwalony jest pogląd, że czynność wniesienia przez stronę skarżącą ponaglenia w tym samym dniu co złożenie skargi na bezczynność nie stanowi o niedopuszczalności takiej skargi, albowiem już samo wniesienie ponaglenia należy traktować jako wyczerpanie przez stronę środków zaskarżenia, zgodnie z art. 52 § 1 i § 2 p.p.s.a. (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 26 czerwca 2019 r., sygn. akt III SAB/Wr 208/19, CBOSA). Akceptując to stanowisko Sąd w składzie orzekającym wyraża pogląd, że już samo wniesienie ponaglenia przez stronę otwiera jej drogę do sądu, bez względu na to czy ów środek jakim jest ponaglenie został rozpoznany w trybie administracyjnym. Co za tym idzie, o przedwczesności (niedopuszczalności) takiej skargi nie może świadczyć okoliczność, że została ona złożona przed rozpatrzeniem ponaglenia przez organ wyższego stopnia nad organem prowadzącym postępowanie. Sąd podziela pogląd wyrażony w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego (dalej: NSA) z dnia 25 czerwca 2019 r., sygn. akt I GSK 957/19 (CBOSA), w myśl którego, skarga na przewlekłość (bezczynność) może być wnoszona niezależnie od tego, czy organ wyższego stopnia rozpatrzy ponaglenie oraz niezależnie od tego, czy jego stanowisko będzie pozytywne lub negatywne (por. postanowienie NSA z dnia 10 października 2013 r. I OZ 893/13, postanowienie NSA z dnia 25 lutego 2016 r. II OSK 326/16, postanowienie NSA z dnia 4 lipca 2012 r. II OSK 1478/12, postanowienie NSA z dnia 10 października 2013 r. I OZ 854/13, CBOSA). Innymi słowy, prowadzenie postępowania przez organ na skutek ponaglenia wniesionego w trybie art. 37 § 1 k.p.a. i wydanie w tym zakresie merytorycznego rozstrzygnięcia stosownie do art. 37 § 6 k.p.a. nie decyduje o wyczerpaniu toku środków zaskarżenia, o którym mowa w art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 25 maja 2018 r., sygn. akt II OSK 1210/18, CBOSA). Przesłanką wyczerpania środków zaskarżenia, o którym mowa w art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. jest bowiem w tym przypadku już samo wniesienie ponaglenia. W konsekwencji powyższego za pozbawiony podstaw prawnych należało uznać sformułowany w odpowiedzi na skargę wniosek o odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Na marginesie należy nadmienić, że w aktach administracyjnych sprawy znajduje się postanowienie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] czerwca 2020 r. (nr [...]), wydane na skutek wniesionego przez stronę ponaglenia i stwierdzające bezczynność Wojewody D. w rozpoznaniu wniosku strony z dnia 26 września 2019 r. o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na okres świadczeniowy 2019/2021. Nie stwierdzając formalnych przeszkód do merytorycznego rozpoznania sprawy Sąd uznał, że wniesiona przez stronę skarga na bezczynność Wojewody D. jest uzasadniona. Przystępując do merytorycznego rozpoznania sprawy należy zauważyć, że materialnoprawną oraz procesową podstawą kontrolowanego obecnie postępowania administracyjnego są przepisy ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. W myśl art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowaniu dzieci (przywoływanej w tekście jako "u.p.p.w.d." ) wojewoda właściwy ze względu na miejsce zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie wychowawcze: pełni funkcję instytucji właściwej w związku z udziałem Rzeczypospolitej Polskiej w koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego w przypadku przemieszczania się osób w granicach Unii Europejskiej i Europejskiego Obszaru Gospodarczego i Konfederacji Szwajcarskiej oraz wydaje rozstrzygnięcia, w tym decyzje, oraz przekazuje informację, o której mowa w art. 13a ust. 2, w sprawach świadczenia wychowawczego realizowanego w związku z koordynacją systemów zabezpieczenia społecznego. Stosownie natomiast do art. 16 ust. 1 u.p.p.w.d., w przypadku gdy osoba uprawniona do świadczenia wychowawczego lub członek rodziny tej osoby przebywa poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej w państwie, w którym mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, organ właściwy przekazuje wniosek wraz z dokumentami wojewodzie. W tym przypadku wojewoda ustala, czy w przekazanej sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (art. 16 ust. 4 u.p.p.w.d.). Powyższe jest o tyle istotne, że ustalenie występowania koordynacji przez Wojewodę miało wpływ na finalne rozpatrzenie podania skarżącej o przyznanie wnioskowanego świadczenia wychowawczego. Powołane przepisy art. 11 i art. 16 u.p.p.w.d. nie określają szczególnego trybu postępowania, a zatem w sprawach wydawanych na podstawie tych przepisów zastosowanie mają ogólne zasady Kodeksu postępowania administracyjnego, dotyczy to w szczególności terminów załatwiania spraw, określonych w art. 35 k.p.a., co wynika wprost z art. 28 u.p.p.w.d. Zgodnie z art. 35 k.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki (§ 1). Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (§ 2). Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (§ 3). Do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo przyczyn niezależnych od organu (§ 5). Ponadto, na podstawie art. 36 k.p.a., o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia. Z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy – w ustalonym przepisami terminie – organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu, albo nie podjął stosownej czynności materialnej (wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a.). Dla oceny zasadności skargi na bezczynność nie ma przy tym znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność dokonana, a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana zawinionym albo też niezawinionym opóźnieniem organu, czy też wiąże się z jego przeświadczeniem, że stosowny akt lub czynność w ogóle nie powinny zostać podjęte. W takim kontekście trzeba również wspomnieć, że jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego, wyrażoną w art. 12 § 1 i 2 k.p.a., jest zasada jego szybkości. Istota tej ogólnej reguły procesowej sprowadza się do stwierdzenia, że organy administracji publicznej powinny działać w sprawie nie tylko wnikliwie ale i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Zwłaszcza sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji czy wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie. Przepis art. 35 § 1-3 k.p.a. stanowi rozwinięcie tej zasady, zobowiązując organy administracji publicznej do załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki. Niezwłocznie powinny być załatwione sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Jak już była o tym mowa wyżej, dla załatwienia sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego, czy sprawy szczególnie skomplikowanej ustawodawca zastrzegł dłuższe terminy - odpowiednio miesiąc lub dwa miesiące od dnia wszczęcia postępowania. W ocenie Sądu, w realiach rozpoznawanej sprawy wystąpiła tak rozumiana bezczynność. Skarżąca w dniu 26 września 2019 r. złożyła wniosek o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego wraz z informacją, że ojciec dzieci przebywa w N. W celu jego rozpatrzenia niezbędne było ustalenie przez Wojewodę, czy w sprawie znajdują zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Z uwagi na powyższe należało przyjąć, że sprawa należy do szczególnie skomplikowanych, nie tylko z uwagi na meritum, ale również przez wzgląd na kwestie proceduralne związane z właściwością organów. Dalej należy wskazać, że jak wynika z akt, wniosek strony o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego wpłynął do Wojewody D. w dniu 2 października 2019 r., na skutek przekazania tego wniosku przez Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w S. celem ustalenia, czy w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Wojewoda D. zakończył sprawę z wniosku strony poprzez wydanie informacji o przyznaniu stronie świadczenia wychowawczego na dwoje dzieci (O. G. i E. G.) na okres od 1 lipca 2019 r. do 31 maja 20201 r. Wojewoda D. dopiero w dniu 22 czerwca 2020 r., przy czym, nastąpiło to już po wniesieniu przez stronę ponaglenia na niezałatwienie sprawy w terminie. Przedstawione okoliczności uprawniają Sąd do stwierdzenia, że organ przekroczył wynikający z art. 35 k.p.a. dwumiesięczny termin do załatwienia sprawy, o czym dodatkowo nie zawiadomił strony, jak też nie wskazał nowego terminu załatwienia sprawy. W sprawie bez wątpienia doszło do naruszenia art. 35 i art. 36 k.p.a. oraz zasad postępowania sformułowanych w art. 8 oraz 12 § 1 k.p.a. W świetle zaistniałych okoliczności Sąd stwierdził więc, że organ dopuścił się bezczynności w prowadzonym postępowaniu (art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a.), o czym Sąd orzekł jak w punkcie I wyroku. Uzupełniająco należy dodać, że w sprawie Sąd uwzględnił treść art. 15zzs ust. 10 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 ze zm.), niemniej jednak stwierdzona bezczynność organu odnosi się okresu poprzedzającego wejście w życie tego przepisu. Bezczynność ta nie miała wszakże miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Przy ocenie charakteru bezczynności, która niewątpliwie wystąpiła, Sąd uwzględnił okres, który upłynął od przekazania wniosku do Wojewody (2 października 2019 r.), a także okoliczności podniesione przez organ w odpowiedzi na skargę, a zawiązane ze zmianą właściwości organu rozpoznającego sprawy dotyczące świadczeń rodzinnych i wychowawczych, w których mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Ponadto podkreślić należy, że stan bezczynności wyczerpuje znamiona rażącego naruszenia prawa tylko wtedy, gdy posiada pewne dodatkowe (szczególne) cechy względem stanu określanego, jako typowe naruszenie prawa. Nie jest zatem wystarczające samo przekroczenie (nawet jeśli jest kilkumiesięczne) przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 16 czerwca 2020 r., sygn. akt IV SAB/Wr 179/20, CBOSA). Przekroczenie terminu musi być bowiem nie tylko znaczne, lecz nie znajdujące żadnego usprawiedliwienia w okolicznościach prawnych lub faktycznych sprawy. W ocenie Sądu taka sytuacja w niniejszej sprawie nie miała miejsca, o czym orzeczono jak w punkcie II wyroku. Mając na uwadze, że po wniesieniu skargi Wojewoda D. załatwił sprawę poprzez wydanie informacji o jakiej mowa w art. 13a ust. 2 u.p.p.w.d., Sąd, działając na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., umorzył postępowanie w przedmiocie zobowiązania organu do załatwienia sprawy, o czym orzekł jak w punkcie III wyroku. W punkcie IV wyroku, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd oddalił skargę w pozostałym zakresie. Mając na uwadze sposób redakcji skargi, gdzie oprócz żądania przyznania sumy pieniężnej w treści uzasadnienia skargi strona wniosła dodatkowo o nałożenie na organ grzywny Sąd uznał, że w istocie strona domaga się zarówno przyznania sumy pieniężnej, jak i nałożenia na organ grzywny. Oba żądania Sąd oddalił w ramach punktu IV wyroku. Co się tyczy żądania przyznania sumy pieniężnej to należy wyjaśnić, że możliwość zasądzenia sumy pieniężnej o której mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a. ("sąd może") jest uprawnieniem dyskrecjonalnym sądu, co oznacza, że jest to możliwość z której jedynie można skorzystać. Należy również podnieść, że przyznanie sumy pieniężnej nie jest bezpośrednią konsekwencją stwierdzenia bezczynności, co oznacza, że w każdym przypadku należy rozważyć zasadność żądania w kontekście działań organu (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 5 marca 2020 r., sygn. akt II SAB/Go 6/20, CBOSA). Należy również zauważyć, że to, iż przyznanie sumy pieniężnej ma charakter kompensacyjny, nie podważa stanowiska, że może być ona przyznana tylko w sytuacji, gdy to przyznanie jest potrzebne dla osiągnięcia celu orzeczenia rozstrzygającego skargę na przewlekłość lub bezczynność, tj. zdyscyplinowania organu do załatwienia sprawy (por. wyrok NSA z dnia 11 kwietnia 2017 r., sygn. akt I OSK 1506/16, CBOSA). W ocenie Sądu, nie było w sprawie takiej potrzeby, jako że organ przed dniem wyrokowania w sprawie rozpatrzył wniosek strony. Końcowo już tylko w tym miejscu należy również dodać, że suma pieniężna przyznawana na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. nie ma charakteru odszkodowawczego i nie może służyć wyrównaniu szkody w rozumieniu przepisów prawa cywilnego. W powołaniu na zbliżoną argumentację Sąd nie stwierdził podstaw do nałożenia na organ grzywny. Jakkolwiek w sprawie niewątpliwie należało stwierdzić bezczynność postępowania, to jednak nie miała ona charakteru rażącego naruszenia prawa. Z uwagi na wydanie przez organ informacji o przyznaniu świadczenia wychowawczego, brak było również przesłanek do zdyscyplinowania organu do pojęcia czynności procesowych, które organ podjął po wniesieniu przez stronę skargi.