IV SAB/Wr 38/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA – Jolanta Sikorska (spr.) Sędzia NSA – Mirosława Rozbicka - Ostrowska Sędzia NSA – Henryk Ożóg po rozpoznaniu w dniu 29 czerwca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Ogólnopolskiego Akademickiego Związku Zawodowego w W. na bezczynność Rzecznika Dyscyplinarnego dla Nauczycieli przy Wojewodzie [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia: oddalić wniosek o wyłączenie sędziego Tadeusza Kuczyńskiego od rozpoznania niniejszej sprawy. Ogólnopolski Akademicki Związek Zawodowy w W. reprezentowany przez jego Prezesa J. B. złożył w niniejszej sprawie skargę na bezczynność Rzecznika Dyscyplinarnego dla Nauczycieli przy Wojewodzie [...] w przedmiocie udzielenia informacji publicznej zgodnie z wnioskiem skarżącego z dnia 6 marca 2012 r. Na rozprawie w dniu 13 czerwca 2012 r. skarżący zgłosił wniosek o wyłączenie od rozpoznania niniejszej sprawy sędziego NSA Tadeusza Kuczyńskiego ze względu, jak podał, na okoliczność nierównego traktowania w porównaniu z identyczną co do przedmiotu sprawą, w której w/w sędzia orzekał, uczestnicząc w wydaniu wyroku z dnia 27 kwietnia 2011 r. w sprawie o sygn. akt IV SAB/Wr 20/11. Skarżący wyjaśnił, że dotyczy to metodologii orzeczniczej pracy sędziego, która w sprawach na bezczynność polega na: po pierwsze, ustaleniu, czy żądana informacja jest informacją publiczną, po drugie, czy podmiot jest w posiadaniu informacji publicznej. W ocenie skarżącego, jest to powszechny sposób postępowania. Skarżący podał, że w taki metodologiczny sposób postępował w/w sędzia w w/w sprawie. Skarżący oświadczył, że złoży pismo, w którym szczegółowo uzasadni wniosek o wyłączenie w/w sędziego. Na w/w rozprawie Sąd zakreślił skarżącemu termin siedmiu dni do złożenia pisma uzasadniającego wniosek o wyłączenie ze składu orzekającego w niniejszej sprawie sędziego, którego wniosek dotyczy. W zakreślonym przez Sąd terminie skarżący nie złożył pisma procesowego, o jakim wyżej mowa. W związku ze złożonym wnioskiem sędzia, którego wniosek o wyłączenie dotyczy, złożył pisemne oświadczenie, że nie zna Prezesa strony skarżącej oraz, że nie istnieje w niniejszej sprawie okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co jego bezstronności, jak również, że nie występują w sprawie żadne okoliczności określone w art. 18 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. nr 153, poz. 270 ze zm.), zwanej dalej: p.p.s.a., które dawałyby podstawę do wyłączenia go od rozpoznania niniejszej sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek o wyłączenie sędziego nie jest zasadny. Zgodnie z art. 18 i art. 19 p.p.s.a., wyłączenie sędziego od orzekania w sprawie sądowoadministracyjnej może nastąpić z mocy samej ustawy, bądź na wniosek strony. Przyczyny wyłączenia z mocy ustawy zostały enumeratywnie wymienione w art. 18 p.p.s.a. W związku z tym, że tworzą one katalog zamknięty, nie jest możliwe stosowanie w tym zakresie wykładni rozszerzającej. Tym samym, nie można wyłączyć sędziego z mocy ustawy w przypadkach innych niż przewidziane przez ustawodawcę, bez względu na subiektywne odczucia osób występujących w sprawie. Niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18 p.p.s.a., w myśl art. 19 tej ustawy, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. W postanowieniu z dnia 29.12.2010 r. sygn. I OZ 975/10 (lex nr 742224) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że: "Instytucja wyłączenia sędziego zarówno z mocy prawa, jak i na wniosek strony jest istotną gwarancją procesową, która ma zapewnić rozpoznanie sprawy przez sąd w takim składzie orzekającym, którego sędziowie nie pozostają w relacjach osobistych ze stronami oraz nie mieli określonych wcześniej związków z rozpoznawaną sprawą. Ratio legis przepisów o wyłączeniu sędziego, we wszystkich procedurach sądowych sprowadza się do eliminowania przyczyn, które mogą skutkować wątpliwościami, co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznaniu określonej sprawy. Poza wypadkami wyłączenia z mocy samego prawa - art. 18 § 1 p.p.s.a., wyłączenie sędziego następuje na wniosek wówczas, jeżeli zachodzą takie okoliczności, które mogłyby wywołać wątpliwości co do bezstronności sędziego (art. 19 p.p.s.a.)." W postanowieniu z dnia 01.07.2011 r. sygn. II OZ 549/11 (lex nr 1083798) tenże Sąd wskazał, że: "Przepis art. 19 p.p.s.a. jako podstawę wyłączenia sędziego czyni samo powstanie wątpliwości co do bezstronności tego sędziego u strony zgłaszającej. Przy czym do uwzględnienia wniosku nie wystarczy samo subiektywne przekonanie strony o braku bezstronności sędziego, lecz strona winna wskazać takie okoliczności, które obiektywnie wzbudziłyby wątpliwości co do tej bezstronności." W postanowieniu z dnia 13.10.2011 r. sygn. II OZ 935/11 (lex nr 984696) Sąd ten podkreślił, że: "Podstawowym celem regulacji dotyczących wyłączenia sędziego jest przede wszystkim zapewnienie bezstronności sędziego i eliminacja wpływu, jaki może wywierać występowanie pewnej kategorii powiązań (osobistych, ekonomicznych, służbowych itp.) na orzekanie w postępowaniu sądowym." Jako przyczynę wyłączenia na podstawie art. 19 p.p.s.a. od rozpoznania niniejszej sprawy sędziego, którego wniosek dotyczy, skarżący podał swoje zastrzeżenia co do metodologii orzeczniczej pracy sędziego w sprawach na bezczynność. Wbrew jednak odmiennemu w tym względzie stanowisku skarżącego, podana we wniosku przyczyna wyłączenia sędziego nie może w świetle treści art. 19 p.p.s.a. stanowić podstawy wyłączenia sędziego od rozpoznania sprawy. Z utrwalonego już w tym względzie orzecznictwa sądów administracyjnych ukształtowanego na tle stosowania art. 19 p.p.s.a. wynika, że nie mogą być uznane za okoliczność mogącą wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego lub sędziów w danej sprawie zastrzeżenia co do sposobu procedowania w danej sprawie, niezadowolenie skarżącego ze sposobu prowadzenia sprawy oraz wyniku załatwienia jego wniosków, jak również prognozowany przez stronę postępowania kierunek wykładni prawa, który może przyjąć sędzia, czy skład orzekający w danej sprawie, a nawet przeświadczenie strony co do tego, że sędzia prowadzi proces wadliwie (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 22.09.2011 r. sygn. II OZ 813/11, lex nr 966298, z dnia 01.09.2011 r. sygn. I OZ 617/11, lex nr 964706, z dnia 15.06.2011 r. sygn. II FZ 218/11, lex nr 852080, z dnia 28.04.2011 r. sygn. I OZ 293/11, lex nr 1081196). Także okoliczność, że sędzia reprezentuje pogląd prawny niekorzystny dla strony, że wydaje odmienne z jej oczekiwaniami rozstrzygnięcia nie stanowi podstawy wyłączenia sędziego i taka sytuacja nie może być oceniana jako okoliczność mogąca wywołać wątpliwość, co do bezstronności sędziego w danej sprawie. (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22.03.2011 r. sygn. II OZ 185/11, lex nr 783964). W powołanym wyżej postanowieniu z dnia 15.06.2011 r. sygn. II FZ 218/11 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że: "Strona kwestionująca przeprowadzoną w danej sprawie wykładnię prawa, czyli realizację przez dany skład orzekający wymogów sztuki prawa, dysponuje środkiem prawnym ochrony swoich interesów w postaci skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Instytucja wyłączenia sędziego służy natomiast zapewnieniu bezstronności postępowania sądowego, która może być wątpliwa nie na skutek przyjętego przez danego sędziego sposobu odczytywania prawa, ale pozamerytorycznych powodów sprzyjania jednej ze stron, którym może być np. osobisty związek z jedną ze stron." Pozamerytoryczne powody sprzyjania jednej ze stron, czy inne okoliczności mogące wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego, którego wniosek o wyłączenie dotyczy, w niniejszej sprawie nie występują. Okoliczności takich nie podnosi też sam skarżący. Z oświadczenia złożonego przez sędziego, którego wniosek dotyczy wynika, że nie zachodzą żadne okoliczności określone w art. 18 i art. 19 p.p.s.a. dające podstawę do jego wyłączenia od rozpoznania niniejszej sprawy. Prawdziwość tego oświadczenia nie budzi zastrzeżeń. W postanowieniu z dnia 12.03.2012 r. sygn. II FZ 147/12 (lex nr 1121100) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że: "Autorytet moralny sędziego przemawia za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia i jeżeli strona żądająca wyłączenia zaprzecza prawdziwości, obowiązana jest wskazać i udowodnić okoliczności, które by podważały wiarygodność oświadczenia sędziego." Skarżący nie kwestionuje wiarygodności oświadczenia złożonego przez sędziego. Skoro zatem nie występują w sprawie przesłanki wskazane w art. 18 i art. 19 p.p.s.a. mogące uzasadniać wyłączenie od rozpoznania niniejszej sprawy sędziego, którego wniosek dotyczy, wniosek ten należało oddalić, co orzeczono na wstępie.