IV SO/Wr 27/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Julia Szczygielska, Sędziowie sędzia WSA Lidia Serwiniowska, sędzia WSA Alojzy Wyszkowski (spr.), Protokolant Paulina Szpakowska, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 2 kwietnia 2015 r. sprawy z wniosku Stowarzyszenia Mieszkańców "[...]w P. o wymierzenie grzywny Towarzystwu Budownictwa Społecznego sp. z o.o. w B. za nieprzekazanie Sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę postanawia I. Wymierzyć Towarzystwu Budownictwa Społecznego sp. z o.o. w B. grzywnę w kwocie 500 (pięćset ) złotych, II. przyznać radcy prawnemu J.J. od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu kwotę 295,20 (słownie: dwieście dziewięćdziesiąt pięć i 20/100) złotych w tym 23 % podatku VAT tytułem zwrotu kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu, Pismem z dnia 25 sierpnia 2014 r. Stowarzyszenie Mieszkańców "[...]" z/s P., dalej skarżący, na podstawie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a., złożył w tut. Sądzie wniosek o wymierzenie Towarzystwu Budownictwa Społecznego sp. z o.o. z siedzibą w B., dalej organ, grzywny za nieprzekazanie sądowi skargi na bezczynność tego organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, że w dniu 23 lipca 2014 r. wniósł do tut. Sądu, za pośrednictwem organu, skargę na bezczynność tego organu, ponieważ organ nie udostępnił skarżącemu żądanych informacji publicznych zawartych we wniosku z dnia 17 czerwca 2014 r.. Wskazał, że skargę doręczono organowi w dniu 24 lipca 2014 r., jednak pomimo upływu terminu, o którym mowa w art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. nr 112, poz. 1198 ze zm.), dalej u.d.i.p, skarga nie została przekazana przez organ do Sądu. Zdaniem skarżącego mimo upływu 15 dniowego terminu określonego w art. 2 pkt 4 u.d.i.p., organ nie przekazał skargi Sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, a brak reakcji organu uniemożliwia rozpoznanie sprawy przez Sąd. W odpowiedzi na wniosek o wymierzenie grzywny organ wniósł o jego oddalenie, ponieważ skarga na bezczynność jak i sam wniosek o nałożenie grzywny nie zasługują na uwzględnienie. W uzasadnieniu podał, że ustawa o dostępie do informacji publicznej w art. 2 ust. 1 u.d.i.p wskazuje, iż prawo dostępu do informacji publicznej przysługuje każdemu, z zastrzeżeniem art. 5 tej ustawy, który w ust. 2 zd. 1 wskazuje na tajemnicę przedsiębiorcy. W ocenie organu taką tajemnicę stanowiły informacje, których żądał skarżący w piśmie z dnia 17 czerwca 2014 r. Dalej organ podał, że nie jest podmiotem określonym w art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. i nie miał obowiązku udostępniania żądanych informacji. Tym samym nie był on adresatem skargi na bezczynność oraz przedmiotowego wniosku o ukaranie grzywną. Zdaniem organu, na uwagę zasługuje i to, że zakres danych objętych pismem skarżącego z dnia 17 czerwca 2014 r. nie stanowi w ogóle informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Wobec tego brak było po stronie organu obowiązku prowadzenia postępowania administracyjnego w tym zakresie, tj. udostępniania informacji wskazanych we wniosku z dnia 17 czerwca 2014 r. oraz przesłania złożonej skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Z tej racji organ stwierdził, że Towarzystwo Budownictwa Społecznego jako "inny podmiot" w rozumieniu powołanej wyżej ustawy nie wykonuje funkcje publicznych, jak również nie gospodaruje mieniem publicznym. Tut. Sądowi znany jest z urzędu fakt, że wyrokiem z dnia 1 kwietnia 2015 r. sygn. akt IV SAB/Wr 49/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uznał skargę Stowarzyszenia Mieszkańców "[...] z/s P. na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej za zasadną i zobowiązał organ do rozpoznania wniosku skarżącego z dnia 17 czerwca 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek o wymierzenie grzywny jest zasadny. Zgodnie z art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Jak wynika z treści art. 54 § 2 p.p.s.a., wniesienie takiej skargi za pośrednictwem organu, którego bezczynność zaskarżono, skutkuje obowiązkiem przekazania jej właściwemu sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. nr 112, poz. 1198 ze zm.), dalej u.d.i.p., zawiera jednak w tym zakresie przepis szczególny, w myśl którego przekazanie sądowi akt sprawy i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia jej wpływu do organu (art. 21 pkt 1 u.d.i.p.). W związku z wprowadzeniem pośredniego trybu wnoszenia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego ustawodawca przewidział w procedurze sądowoadministracyjnej instytucję mającą na celu zdyscyplinowanie organów niewykonujących powyższego obowiązku. W tego rodzaju sytuacjach, zgodnie z art. 55 § 1 p.p.s.a., w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Wymaga wskazania, że grzywnę za naruszenie obowiązku przekazania skargi do sądu zgodnie z regulacją art. 154 § 6 w związku z art. 55 § 1 p.p.s.a., wymierza się w wysokości do dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. Celem grzywny, o której mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a., jest pełnienie funkcji dyscyplinującej, a także represyjnej. Funkcja represyjna realizowana poprzez wymierzenie grzywny, o której mowa w ww. przepisie, służy bowiem ochronie konstytucyjnego prawa do rozpoznania sprawy sądowej bez nieuzasadnionej zwłoki wyrażonej w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. Pomimo że regulacja konstytucyjna odnosi się do sądu, to jednak działanie sądu jest w tym wypadku uzależnione od wykonania przez organ obowiązków, o których mowa w art. 21 pkt 1 u.d.i.p. w związku z art. 54 § 2 p.p.s.a. Z tej przyczyny ponosi on odpowiedzialność za uniemożliwienie albo utrudnienie realizacji tego prawa przez stronę. Poza tym grzywna z art. 55 § 1 p.p.s.a. pełni również funkcję prewencyjną, albowiem ukaranie grzywną służy zapobieganiu naruszenia prawa celem przewlekania postępowania sądowoadministracyjnego (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 maja 2012 r. sygn. akt I OZ 328/12, lex nr 1164456). Treść art. 55 § 1 p.p.s.a. pozwala przyjąć, że jego celem jest przymuszanie organów do terminowego wykonywania obowiązków określonych w art. 54 § 2 p.p.s.a. Przy czym, stosujący go Sąd winien ocenić wszystkie istotne okoliczności sprawy, a nie tylko fakt, że do jego naruszenia w ogóle doszło. Do takich okoliczności należy zaliczyć czas jaki upłynął od wniesienia skargi i przyczyny niewykonania wspomnianego obowiązku w terminie, a nadto czy zobowiązany przed rozpatrzeniem wniosku obowiązek ten wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu. Te ostatnie względy jednak nie uwalniają od konsekwencji wyrażonych w art. 55 § 1 p.p.s.a. Jednocześnie należy podnieść, że wbrew stanowisku zaprezentowanym w odpowiedzi organu, obowiązek przekazania Sądowi skargi istnieje niezależnie od tego, czy organ ten uznaje, że skarga nie należy do kognicji sądu administracyjnego, czy też uzna, że w istocie nie jest organem administracji, czy nawet dysponentem żądnych informacji, czy też stwierdzi że żądane informacje nie stanowią informacji publicznej. Już samo żądnie strony nadania skardze określonego biegu obliguje organ do uczynienia zadość temu żądaniu. To dopiero bowiem Sąd w toku postępowania zainicjowanego skargą zobowiązany jest dokonać oceny wniosku i ustalić, czy skarga mieści się w zakresie właściwości sądów administracyjnych, czy żądane informacje były informacją publiczną oraz czy adresat wniosku o udzielenie tych informacji zobowiązany był do rozpoznania wniosku stosownie do przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. W takim razie nawet uzasadnione przekonanie, że skarga nie jest dopuszczalna z uwagi na brak właściwości sądu administracyjnego, nie zwalnia organu od obowiązku przekazania tej skargi wraz z odpowiedzią na skargę do sądu administracyjnego. To bowiem rolą sądu jest dokonanie oceny skargi zarówno pod względem formalnym jak i merytorycznym w oparciu o skargę i akta administracyjne, a organ nie może go w tym zastępować, nawet pozostając w uzasadnionym przekonaniu o niedopuszczalności skargi (zob. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 20 września 2011 r., sygn. akt II OZ 799/11, z dnia 30 czerwca 2010 r. sygn. akt I OZ 495/10, z dnia 11 stycznia 2011 r. sygn. akt I OZ 996/10, z dnia 15 czerwca 2011 r. sygn. akt I OZ 410/11, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że wniosek o wymierzenie organowi grzywny za nieprzekazanie w terminie skargi wraz z aktami sprawy oraz odpowiedzią na skargę może być rozpoznany jedynie wówczas, gdy skarga dotyczy sprawy należącej do właściwości sądu administracyjnego (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 grudnia 2010 r. sygn. akt I OZ 953/10, lex nr 742207). Oznacza to, że w przypadku, gdy skarga do sądu administracyjnego ze względu na jej przedmiot jest niedopuszczalna, to również niedopuszczalny jest wniosek o wymierzenie organowi grzywny w związku z nieprzekazaniem jej w terminie (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 października 2012 r. sygn. akt I OZ 739/12, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 1 kwietnia 2015 r. sygn. akt IV SAB/Wr 49/15 uznał skargę skarżącego wniesioną pismem z dnia 22 lipca 2014 r. na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej za zasadną i zobowiązał organ do rozpoznania wniosku skarżącego z dnia 17 czerwca 2014 r. Zatem wskazać należy, że tut. Sąd dokonał oceny wniosku skarżącego i uznał, że żądane przez skarżącego informacje są informacją publiczną oraz że adresat wniosku o udzielenie tych informacji jest zobowiązany do rozpoznania wniosku stosownie do przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Odnosząc powyższe rozważania do przedmiotowej sprawy, stwierdzić należy, że organ, jako podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej, naruszył obowiązek przekazania skargi skarżącego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w terminie określonym w art. 21 pkt 1 u.d.i.p. Z akt sprawy wynika bowiem, że w dniu 23 lipca 2014 r. przesyłka zawierająca skargę na bezczynność została nadana w placówce pocztowej i w dniu 24 lipca 2014 r. wpłynęła do organu. Organ w dniu 23 stycznia 2014 r. przesłał tut. Sądowi skargę skarżącego wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. Nie ulega zatem wątpliwości, że skarżący był uprawniony do żądania ukarania organu niezwłocznie po dniu 9 sierpnia 2015 r. kiedy to upływał 15 – dniowy termin określony w art. 21 pkt 1 u.d.i.p. Mając powyższe na uwadze, po rozpatrzeniu okoliczności sprawy, Sąd uznał, że wniosek skarżącego o wymierzenie organowi grzywny z powodu niewykonania obowiązku przekazania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu skargi złożonej przez skarżącego na bezczynność tego organu wraz odpowiedzią na skargę i aktami administracyjnymi w przedmiocie udzielenia informacji publicznej jest uzasadniony i postanowił wymierzyć temu organowi grzywnę w kwocie 500 (słownie: pięćset) złotych. Skład orzekający w niniejszej sprawie określając wysokość grzywny miał na uwadze stopień winy organu oraz okres zwłoki w przekazaniu skargi do tut. Sądu, a także charakter sprawy będącej przedmiotem skargi. W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, na podstawie art. 55 § 1 w związku z art. 154 § 6 p.p.s.a, postanowił jak w punkcie I sentencji. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej orzeczono na podstawie art. 250 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (t.j. Dz.U. z 2013 r., poz. 490).