1 CR 868/61
PostanowienieIzba Cywilna1962-10-02
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pracownikowi, który uzyskał już odszkodowanie za bezpodstawne zwolnienie z pracy, przysługują dalsze roszczenia odszkodowawcze wykraczające poza zakres określony w dekrecie z dnia 18 stycznia 1956 r. o ograniczeniu dopuszczalności rozwiązywania umów o pracę bez wypowiedzenia oraz o zabezpieczeniu ciągłości pracy?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że roszczenia pracownicze dotyczące bezpodstawnego zwolnienia z pracy, które nie mieszczą się w granicach określonych w art. 10-13 dekretu z dnia 18 stycznia 1956 r., nie mogą być skutecznie dochodzone. Pracownik, który uzyskał już odszkodowanie przewidziane obowiązującymi przepisami, nie może dochodzić dalszych pretensji, które wykraczają poza ustanowione uprawnienia. Ponadto, takie roszczenia mogą ulec prekluzji przewidzianej w art. 14 ust. 2 tego dekretu.Stan faktyczny
Powód dochodził odszkodowania za bezpodstawne zwolnienie z pracy, przywrócenie do pracy, odszkodowania za niewykorzystane urlopy oraz za pełnienie dodatkowej funkcji. Po prawomocnym zasądzeniu części roszczeń, powód dochodził dalszego odszkodowania za okres pozostawania bez pracy oraz za utratę pracy przez żonę, motywując to chorobą psychiczną i utratą pracy przez żonę w związku ze zwolnieniem i sprawami sądowymi. Sąd Wojewódzki oddalił powództwo, uznając brak związku przyczynowego między zwolnieniem powoda a dalszym pozostawaniem bez pracy oraz utratą pracy przez jego żonę.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił rewizję powoda, uznając zaskarżony wyrok za odpowiadający prawu, mimo niedostatecznego uzasadnienia.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia A. Meszorer. Sędziowie: W. Glabisz, J. Knap (sprawozdawca).SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Piotra S. przeciwko Wojewódzkiemu Związkowi Rolniczych Spółdzielni Produkcyjnych w B. o 63.450 zł, na skutek rewizji powoda od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Białymstoku z dnia 3.VII.1961 r.,rewizję oddalił.Uzasadnienie faktycznePowód dochodził przed Sądem Powiatowym dla m. Białegostoku przywrócenia do pracy z powodu bezpodstawnego zwolnienia go z pracy z dniem 30.XI.1957 r., z tytułu trzymiesięcznego odszkodowania kwoty 4.350 zł, za nie wykorzystane urlopy w latach 1956-1958 kwoty 3.625 zł oraz za pełnienie dodatkowej funkcji sekretarza kwoty 6.500 zł - wraz z odsetkami.W wyniku postępowania dowodowego Sąd Powiatowy ustalił, że powód został bezpodstawnie zwolniony ze skutkiem natychmiastowym, jednakże z powodu omieszkania terminu utracił prawo żądania przywrócenia do pracy. Z tego względu Sąd przyznał mu tylko jednomiesięczne odszkodowanie.Sąd uwzględnił również częściowo pozostałe żądania pozwu i prawomocnym wyrokiem z dnia 14 lipca 1960 r. zasądził łącznie 8.572 zł, oddalając zarazem powództwo w pozostałej części.Przed sądem Wojewódzkim powód dochodził dalszego odszkodowania w związku z pozbawieniem go pracy za okres od 1.XII.1957 r. do 1.III.1960 r. po 1.900 zł miesięcznie, a w związku z utratą zarobku jego żony - kwoty 10.800 zł oraz kwoty 884 zł z tytułu odsetek, motywując to tym, że w związku ze zwolnieniem i sprawami sądowymi zachorował na chorobę psychiczną, żona zaś jego również utraciła w tym czasie pracę w Zarządzie Aptek w B.Sąd Wojewódzki wyrokiem z dnia 3 lipca 1961 r. powództwo oddalił z tym uzasadnieniem, że powód w swych pismach procesowych nie wykazał, by dalsze jego pozostawanie bez pracy pozostawało w związku przyczynowym z jego bezpodstawnym zwolnieniem oraz by utratę pracy przez jego żonę należało odnieść przyczynowo do faktu bezzasadnego zwolnienia powoda ze stanowisk, które zajmował przed 1.XII.1957 r.Ponadto Sąd Wojewódzki nadmienił, że powód wyjechawszy bez podania aktualnego adresu, nie stawił się na rozprawę.Wyrok ten zaskarżył powód, uważając go za niesłuszny i domagając się zmiany zaskarżonego orzeczenia przez uczynienie zadość żądaniom pozwu.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Podstawę faktyczną dalszych roszczeń odszkodowawczych, poszukiwanych w rozpoznawanej sprawie stanowi to samo zdarzenie, którego nastąpieniem powód uzasadniał swoje poprzednie żądania, prawomocnie rozstrzygnięte wyrokiem Sądu Powiatowego dla m. Białegostoku z dnia 14 lipca 1960 r. Chodzi mianowicie o rozwiązanie ze skarżącym przez Wojewódzki Związek Rolniczych Spółdzielni Produkcyjnych w B. w dniu 30 listopada 1957 r. umowy o pracę ze skutkiem natychmiastowym.Zakres roszczeń przysługujących pracownikowi, z którym rozwiązano umowę o pracę bez przewidzianej prawem przyczyny, jest ograniczony postanowieniami art. 10-13 dekretu z dnia 18 stycznia 1956 r. o ograniczeniu dopuszczalności rozwiązywania umów o pracę bez wypowiedzenia oraz o zabezpieczeniu ciągłości pracy (Dz. U. Nr 2, poz. 11). Roszczenia pracownicze dotyczące bezpodstawnego zwolnienia z pracy, a nie mieszczące się w granicach określonych przytoczonymi przepisami dekretu z dnia 18 stycznia 1956 r., nie mogą być skutecznie dochodzone, chociażby ujawniały istnienie związku przyczynowego pomiędzy szkodą, której naprawienia dochodzi pracownik, a faktem bezzasadnego rozwiązania z nim stosunku pracy.Powód w ramach przysługującej mu ochrony uzyskał już odszkodowanie, którego przyznanie usprawiedliwiały obowiązujące przepisy prawne. Pretensje, jakich zaspokojenia obecnie żąda, wykraczają poza uprawnienia ustanowione w przepisach art. 10-13 dekretu z dnia 18 stycznia 1956 r. Dlatego też, jako prawnie nieuzasadnione, podlegały one oddaleniu. Ponadto uległy one prekluzji przewidzianej w art. 14 ust. 2 dekretu z dnia 18 stycznia 1956 r.Skoro więc rewizja żadnych konkretnych zarzutów nie zawiera, a zaskarżony wyrok pomimo niedostatecznego uzasadnienia odpowiada prawu, Sąd Najwyższy z mocy art. 383 k.p.c. zadecydował jak w sentencji wyroku.
Powiązane orzeczenia
- II PR 596/69 1970-02-12Czy pracownikowi, który został przywrócony do pracy na skutek bezpodstawnego rozwiązania umowy o pracę, przysługuje odszkodowanie za pozbawienie zarobków w okresie poprzedzającym przywrócenie do pracy, ponad kwotę przewi…
- III PZP 32/72 1972-10-27Czy pracownik przywrócony do pracy prawomocnym wyrokiem może domagać się odszkodowania na podstawie przepisów prawa cywilnego za utratę wynagrodzenia za okres pozostawania bez pracy przekraczający trzy miesiące, jeśli um…
- I PR 123/72 1972-09-19Czy pracownikowi, z którym stosunek pracy został rozwiązany na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 2 dekretu z dnia 18 stycznia 1956 r., a wzmianka o tym znalazła się w opinii, przysługuje odszkodowanie za czas pozostawania bez…
- III PR 40/63 1963-10-30Czy pracownik, który otrzymał trzymiesięczne wynagrodzenie po rozwiązaniu umowy o pracę bez wypowiedzenia z przyczyn leżących po stronie pracodawcy, może dochodzić dalszych roszczeń odszkodowawczych, jeśli wypowiedzenie…
- II CR 615/59 1960-10-05Czy pracownikowi, który został zwolniony z pracy z naruszeniem przepisów dekretu o rozwiązaniu umów o pracę bez wypowiedzenia, przysługuje wynagrodzenie za cały okres od zwolnienia do zakończenia procesu, nawet jeśli móg…
Powołane przepisy
art. 10art. 14 ust. 2art. 383 KPC
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026.