2 CR 240/62

WyrokIzba Cywilna1963-04-17

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy nieprowadzenie przez pracownika spółdzielni "kontrolki zakupowego" pozostaje w związku przyczynowym ze szkodą wynikłą z niewyliczenia się z partii towaru, uzasadniając odpowiedzialność pracownika na podstawie art. 239 k.z.?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że nieprowadzenie przez pozwanego, jako "zakupowego" Gminnej Spółdzielni, bieżącej "kontrolki zakupowego", mimo ciążącego na nim obowiązku, pozostaje w związku przyczynowym ze szkodą wynikłą z niewyliczenia się z partii 2.500 kg cukru. W konsekwencji, stwierdzono odpowiedzialność pozwanego na podstawie art. 239 k.z., co uzasadniało zasądzenie od niego odszkodowania.
Stan faktyczny
Pozwany, jako "zakupowy" spółdzielni, pokwitował odbiór 2.500 kg cukru, który następnie nie trafił do magazynu spółdzielni, a w magazynie stwierdzono manko. Pozwany został prawomocnie skazany za niedopełnienie obowiązku prowadzenia "kontrolki zakupowego". Sąd Wojewódzki zasądził od pozwanego odszkodowanie za wartość cukru, oddalając wniosek o przesłuchanie świadków. Pozwany w rewizji zarzucił naruszenie przepisów proceduralnych i merytorycznych.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił rewizję pozwanego.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia M. Piekarski (sprawozdawca). Sędziowie: Z. Warman, H. Gorazdowski.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Gminnej Spółdzielni "Samopomoc Chłopska" w R. przeciwko Stanisławowi C. o 30.600 zł, na skutek rewizji pozwanego od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Łodzi z dnia 13 grudnia 1961 r.,rewizję oddalił.Uzasadnienie faktycznePozwany jako "zakupowy" powodowej Spółdzielni pokwitował odebranie dla niej w hurtowym magazynie w K. 2.500 kg cukru we wrześniu 1959 r. Cukier był przeznaczony dla powodowej Spółdzielni, lecz w jej magazynie w wymienionym okresie stwierdzono znaczne manko, a magazynier W. został prawomocnie skazany za dopuszczenie manka. Zaprzeczył on, żeby wymieniony cukier otrzymał dla magazynu. Pozwany zaś został prawomocnie skazany z art. 286 § 1 k.k. za niedopełnienie obowiązku przekazania tego cukru w specjalnej "kontrolce zakupowego", której nie prowadził na bieżąco.Sąd Wojewódzki uznał, że powyższe prawomocne skazanie wykazuje winę pozwanego (art. 7 k.p.c.) i zasądził od niego 30.600 zł tytułem pokrycia wartości wymienionego cukru. Sąd Wojewódzki oddalił - jako obliczony na przewlekanie postępowania - zgłoszony w odpowiedzi na pozew wniosek pozwanego o przesłuchanie 6 świadków, którzy zostali wskazani dla wykazania, że pozwany cukru nie odebrał, nie mógł go więc przekazać za pokwitowaniem w specjalnej "kontrolce", gdyż korzystał wówczas z urlopu, a jego sposób urzędowania jako zakupowego był znany zarządowi spółdzielni darzącemu pozwanego dobrą opinią.Pozwany w rewizji zarzucił, że świadkowie mieli poprzeć jego obronę z art. 158 i 239 k.z. i że nieprzesłuchanie ich uchybia tym przepisom oraz przepisom art. 7, 223 i 242 § 1 k.p.c. Skarżący twierdzi, że ofiarowując dowód ze świadków kwestionował - wbrew ocenie Sądu Wojewódzkiego - warunki swej pracy; skarżący twierdzi, że zaniedbania jego w prowadzeniu "kontrolki" nie pozostają w związku przyczynowym z mankiem, gdyż nie pobrawszy cukru, nie mógł go przekazać za pokwitowaniem w "kontrolce".Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Pozwany w postępowaniu karnym przed sądem - podobnie jak w niniejszym postępowaniu w Sądzie Najwyższym - twierdził, że fakturę na 2.500 kg cukru otrzymał dnia 23.IX.1959 r. i pokwitował, lecz w tym dniu, nie mając środków transportu, cukru nie pobrał i dopiero nazajutrz wręczył fakturę magazynierowi W., gdyż od następnego dnia miał kilkudniowy urlop. Jednakże w poprzedniej fazie postępowania karnego pozwany twierdził wobec pracowników Spółdzielni, że cukier pobrał i dostarczył magazynierowi W. (zeznania świadków W. i B.). Pozwany w oświadczeniu pisemnym z dnia 30.XI.1959 r. stwierdził własnoręcznie, że dnia 23.IX.1959 r. pobrał w K. 2.500 kg cukru i tłumaczył się, że ten cukier ze względu na nieobecność magazyniera W. rozwiózł po sklepach na polecenie prezesa zarządu Spółdzielni P. W tym samym piśmie pozwany twierdził, że magazynier W., po uzgodnieniu z nim, obciążył sklepy tym cukrem. Magazynier W. temu zaprzeczył, a w prowadzonym przez niego magazynie ujawniono znaczne manko.Pozwany przyznał się, że - w zakresie zleconych mu w umowie o pracę czynności - pokwitował dostawcy odbiór 2.500 kg cukru, wskutek czego nastąpiło obciążenie powodowej Spółdzielni zapłatą za ten cukier w kwocie poszukiwanej pozwem. W świetle niewadliwej oceny Sądu Wojewódzkiego pozwany nie udowodnił, żeby cukier ten wszedł do masy towarowej Spółdzielni w sposób umożliwiający sprawdzenie, iż został użyty zgodnie z przeznaczeniem w ramach działalności Spółdzielni. Dowód taki mógłby być przeprowadzony, gdyby pozwany - zgodnie z zarządzeniem zarządu Spółdzielni - dopełnił obowiązku przekazania cukru w "kontrolce zakupowego" albo gdyby uzyskał pokwitowanie odbioru faktury upoważniającej do pobrania cukru od osoby, której powierzył pobranie cukru dla Spółdzielni, za nieprowadzenie zaś w tym zakresie "kontrolki" pozwany został prawomocnie skazany i w aktach sprawy znajduje się odpis pisma zarządu Spółdzielni z dnia 1.VII.1958 r. zawiadamiający pozwanego o obowiązku prowadzenia wspomnianej "kontrolki". Nieprowadzenie więc jej bieżąco pozostaje - wbrew wywodom skarżącego - w związku przyczynowym ze szkodą wynikłą z niewyliczenia się przez pozwanego z partii 2.500 kg cukru, co z mocy art. 239 k.z. uzasadnia odpowiedzialność pozwanego, prawidłowo stwierdzoną zaskarżonym wyrokiem.Z przytoczonych względów ogólnikowe twierdzenia, na które pozwany w odpowiedzi na pozew ofiarował dowód z 6 świadków, nie mają znaczenia dla wyniku sprawy. Nie istniały więc podstawy z art. 235 k.p.c., które by usprawiedliwiały prowadzenie tych dowodów. Ponadto w myśl art. 271 k.p.c. dowód ze świadków może być dopuszczony tylko wówczas, gdy strona dokładnie oznaczy fakty, które mają być zeznaniami stwierdzone, czego ani odpowiedź na pozew, ani rewizja - mimo sporządzenia ich przez adwokata - nie zawierają. Dodać należy, że pozwany nie przytoczył konkretnych twierdzeń, które by usprawiedliwiały przypisanie Spółdzielni przyczynienia się do powstania manka (art. 158 § 2 k.z.).Skoro więc zarzuty rewizyjne okazały się nieuzasadnione, należało rewizję z mocy art. 383 k.p.c. oddalić.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 286 § 1 KKart. 7 KPCart. 158art. 7art. 239art. 235 KPCart. 271 KPCart. 158 § 2art. 383 KPC§ 1§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026.