2 CR 650/55

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia M. Piekarski (sprawozdawca). Sędziowie: J. Majorowicz, Z. Bogucki.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Kazimierza K. przeciwko Genowefie K. o rozwód, po rozpoznaniu rewizji pozwanej od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Opolu z dnia 1 czerwca 1955 r.,uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Wojewódzkiemu w Opolu.Uzasadnienie faktyczneStrony zawarły małżeństwo 30.VI.1954 r., a rozeszły się już jesienią tegoż roku, gdy powód wyprowadził się do O. W listopadzie 1954 r. powód wystąpił z żądaniem orzeczenia rozwodu z winy pozwanej, której ani w szczegółowym pozwie, ani na posiedzeniu pojednawczym, ani nawet na pierwszej i drugiej rozprawie nie zarzucał cudzołóstwa. Powód zeznał, że w sierpniu 1954 r. dowiedział się o ciąży pozwanej. Dopiero po drugiej rozprawie powód zaprzeczył, by "pozwana była z nim w ciąży", i wniósł o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego na okoliczność, że nie jest zdolny zapłodnić kobiety. Został wówczas wezwany o przedstawienie zaświadczenia lekarskiego o swej bezpłodności. Na skutek tego wezwania powód złożył zaświadczenie dra J., specjalisty chorób skórnych i wenerycznych z O., z dnia 5.III.1955 r. Zaświadczenie to stwierdza, że Kazimierz K. w obecności wymienionego lekarza oddał "samogwałtem" nasienie o nielicznych nieżywych plemnikach. Na podstawie zbadania tego nasienia wspomniany lekarz rozpoznał niepłodność dużego stopnia i zeznał, że ta niepłodność trwa od kilku lat i nie jest tylko okresowa, nie wyłącza jednak zdolności do utrzymywania stosunków płciowych. Powód nadto zeznał, że w pierwszych tygodniach po zawarciu małżeństwa miał tylko raz stosunek płciowy z żoną. Pozwana natomiast zeznała, że co noc miała z powodem stosunki płciowe w pierwszym miesiącu po zawarciu małżeństwa i że z tego pożycia z powodem urodziła w dniu 24.III.1955 r. syna.Sąd Wojewódzki na podstawie cyt. opinii biegłego i zeznania powoda uznał, że powód nie jest ojcem tego dziecka, które pochodzi ze stosunków pozamałżeńskich. Ustalił, że na tle cudzołóstwa pozwanej między stronami dochodziło do ciągłych awantur, które wywołały stały i zupełny rozkład pożycia stron od jesieni 1954 r. Sąd Wojewódzki orzekł więc rozwód z winy pozwanej i powierzył pozwanej wykonywanie władzy rodzicielskiej nad synem urodzonym w czasie małżeństwa, zobowiązując powoda do łożenia po 150 zł miesięcznie na pokrycie kosztów utrzymania tego dziecka.W rewizji pozwana słusznie zarzuca, że w myśl art. 243 k.p.c. łącznie z art. 42, 49 k.r. Sąd Wojewódzki nie miał swobody w ustaleniu, że powód nie jest ojcem tego dziecka, skoro powód nie obalił ustawowego domniemania ojcostwa w trybie przewidzianym w art. 49 k.r. W tym stanie sprawy nie może przeto utrzymać się pogląd Sądu Wojewódzkiego, jakoby powód nie był ojcem dziecka urodzonego przez pozwaną w czasie małżeństwa. Ten zaś pogląd stanowi jedyną przesłankę, z której Sąd Wojewódzki wysnuł wniosek o cudzołóstwie pozwanej. Gdy więc przesłanka ta upadła, to i wysnuty z niej wniosek musi upaść, a zarzut cudzołóstwa należy uznać za nie udowodniony.Z tej przyczyny nie może ostać się ustalenie Sądu Wojewódzkiego, że na tle cudzołóstwa pozwanej dochodziło między stronami do ciągłych awantur. Sąd Wojewódzki z uchybieniem art. 334 § 2 k.p.c. nie przytoczył ani przebiegu, ani przyczyn tych awantur, przez co uniemożliwił Sądowi Najwyższemu ocenę, czy stanowisko Sądu Wojewódzkiego dotyczące utraty przez powoda szacunku i zaufania względem żony jest prawidłowe. (…)