2 CR 877/61

SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy z powództwa Gminnej Spółdzielni "Samopomoc" Chłopska" w R. przeciwko 1) F. B., 2) J. T., 3) J. G. o zapłatę 34.331,81 zł na skutek rewizji strony powodowej od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Łodzi z dnia 21 marca 1961 r. uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktyczneWyrokiem z dnia 21 marca 1961 r. Sąd Wojewódzki oddalił powództwo Gminnej Spółdzielni "Samopomoc Chłopska" w R. przeciwko F. B., J. T., i J. G. o solidarną zapłatę kwoty 34.331,81 zł.Sąd Wojewódzki ustalił, że pozwany F. B. był kierownikiem sklepu powódki, że w sklepie tym powstał niedobór na kwotę dochodzoną pozwem, że jednak pozwany nie może za ten niedobór odpowiadać. Pozwany był przez 8 lat kierownikiem sklepu i manka nie miał, a powstało ono dopiero po przeniesieniu sklepu do innego nieodpowiedniego lokalu, gdzie wskutek nienależytego zabezpieczenia miały miejsce kradzieże, a na skutek ciasnoty część towaru przechowywano w obcych magazynach do których pozwany nie miał kluczy. O niemożliwości należytej ochrony mienia w takich warunkach pozwany zgłaszał organom strony powodowej, które nie podjęły żadnych kroków w kierunku poprawy istniejącego stanu rzeczy.Wobec oddalenia powództwa w stosunku do dłużnika głównego Sąd Wojewódzki oddalił je również w stosunku do pozostałych pozwanych, będących żyrantami weksla wystawionego przez F. B.W rewizji od powyższego wyroku powódka wnosi o jego uchylenie i przekazanie sprawy sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, wskazując podstawy rewizyjne przewidziane w art. 361 § 1 pkt 1, 3 i 4 k.p.c.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy rozważył, co następuje:Niezależnie od zarzutów rewizji Sąd Najwyższy wziął z urzędu z mocy art. 380 § 2 k.p.c. pod rozwagę, że w sprawie toczyło się postępowanie karne przeciwko F. B., oskarżonemu z art. 286 k.k. i że Sąd Wojewódzki z naruszeniem art. 236 i 242 k.p.c. nie miał na uwadze przy ferowaniu wyroku materiałów zawartych w sprawie karnej.Z akt jej wynika, że pozwany został nieprawomocnym wyrokiem skazany z art. 286 § 3 k.k. za niedopełnienie obowiązku sprawowania należytej pieczy nad powierzonym mu mieniem społecznym, a w szczególności zabezpieczenia towarów oraz terminowego prowadzenia dokumentacji sklepowej. Sąd karny, stojąc podobnie jak i sąd cywilny na stanowisku, że główna przyczyna niedoboru wynikała z okoliczności, za które pozwany nie odpowiada (niezabezpieczony lokal, jego ciasnota, konieczność składowania towarów w obcych magazynach), przypisał jednak pozwanemu pewną winę, polegającą na lekkomyślnym stosunku do powierzonego mu mienia, wyrażającą się zwłaszcza w nieprowadzeniu ewidencji towarów przekazanych do innych magazynów oraz w niezwracaniu się na piśmie do organów powódki o usunięcie braków w zabezpieczeniu towarów.Jakkolwiek nieprawomocny wyrok karny nie wiąże sądu cywilnego z mocy art. 7 k.p.c., to jednak Sąd Wojewódzki nie powinien był przejść do porządku dziennego nad toczącym się postępowaniem karnym. Należało bądź samodzielnie ocenić te dowody, na których oparł się sąd karny przypisując pozwanemu pewną winę, bądź zawiesić postępowanie na zasadzie art. 191 k.p.c.Już z tej przyczyny zaskarżony wyrok nie może być utrzymany w mocy i należało go uchylić na zasadzie art. 384 k.p.c.Przy ponownym rozpoznaniu sprawy sąd I instancji (obecnie Powiatowy) powinien zawiesić postępowanie do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy karnej przeciwko F. B. Jakkolwiek bowiem w sprawach o odszkodowanie z tytułu niedoboru sklepowego z reguły nie zachodzi potrzeba stosowania art. 191 § 4 k.p.c., to jednak w sprawie niniejszej ze względu na przypuszczalną bliskość prawomocnego zakończenia sprawy karnej, a także z uwagi na wątpliwości co do winy pozwanego (co znalazło już wyraz w uchyleniu wyroku skazującego) względy celowości i ekonomii procesowej przemawiają za nie dublowaniem postępowania dowodowego i zawieszeniem postępowania cywilnego do czasu prawomocnego zakończenia postępowania karnego.