3 CR 171/62

Skład orzekającyPrzewodniczący: Prezes Z. Opuszyński. Sędziowie: K. Marowski (sprawozdawca), S. Rejman.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Wojewódzkiego Przedsiębiorstwa Państwowa Komunikacja Samochodowa - Oddział w K. przeciwko Romualdowi T. i Zbigniewowi D. o odszkodowanie, na skutek rewizji pozwanego Romualda T. od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Rzeszowie z dnia 9 stycznia 1962 r., rewizję oddalił.Uzasadnienie faktyczneZaskarżonym wyrokiem Sąd Wojewódzki zasądził na rzecz strony powodowej od pozwanego Romualda T. kwotę 51.257,72 zł i od pozwanego Zbigniewa D. kwotę 25.626,85 zł (z odsetkami i kosztami procesu), a w pozostałej części powództwo oddalił.W uzasadnieniu wyroku Sąd Wojewódzki ustalił następujący stan faktyczny:W dniu 17.II.1957 r. w godzinach wieczornych pozwany Zbigniew D., wprowadzając w błąd dyspozytora stacji towarowej PKS w J. Jana T., uzyskał zezwolenie na wyprowadzenie autobusu "Star 50" nr rej. 58642, który miał zaraz odprowadzić na miejsce postoju, ale wbrew temu wyjechał z pozwanym T. i innymi kolegami do Z. w celu wzięcia udziału w zabawie weselnej. Po północy z 17 na 18.II.1957 r. pozwani wracali w kierunku J., przy czym autobus prowadził Zbigniew D., nie zezwalając T. na prowadzenie wozu. Obydwaj pozwani wypili na zabawie weselnej pewną ilość alkoholu. W drodze do J. pozwany D. zatrzymał wóz przed Domem Ludowym w N., gdzie obydwaj pozwani udali się na zabawę. Po pewnym czasie pozwany T., pod nieobecność pozwanego D., uruchomił autobus i poprowadził go w kierunku J. Na przejeździe kolejowym pozwany T., będąc w stanie zamroczenia alkoholowego, wjechał przez zamkniętą zaporę kolejową na przejeżdżający parowóz PKP, w wyniku czego autobus został zniszczony.W związku z tym wypadkiem obaj pozwami zostali skazani wyrokiem Sądu Wojewódzkiego w Rzeszowie z 5.II.1958 r. IV K 301/57. W szczególności pozwany Roman T. został skazany za przestępstwo z art. 215 § 1 k.k. polegające na tym, że sprowadził niebezpieczeństwo katastrofy w komunikacji lądowej przez to, iż zawładnąwszy bezpodstawnie autobusem osobowym, prowadził go w stanie zamroczenia alkoholowego, łamiąc na przejeździe kolejowym zamkniętą zaporę i powodując zderzenie autobusu z pociągiem, w wyniku czego nastąpiło między innymi kompletne zmiażdżenie autobusu.Opierając się na powyższych ustaleniach Sąd Wojewódzki uznał, że pozwani odpowiadają wobec powoda za spowodowaną szkodę na podstawie art. 134 k.z. stosownie do swego przyczynienia się do jej powstania, określając udział pozwanego T. w tym przyczynieniu się na 2/3, a udział pozwanego D. na 1/3.Wysokość szkody Sąd Wojewódzki ustalił na podstawie opinii biegłego na 76.886,57 zł. W związku z zarzutem pozwanego T., że autobus w chwili wydania go przez dyspozytora nie był technicznie sprawny, Sąd Wojewódzki ustalił na podstawie opinii biegłego i zeznań świadka Edwarda B., że hamulce działały prawidłowo i że w dniu 17 lutego 1957 r. autobus poddany został niezbędnym naprawom, a po wypróbowaniu go, wykazał wystarczającą sprawność hamulca, jakkolwiek naprawa nie była kompletna.Pozwany Roman T. w rewizji od tego wyroku powołał podstawy rewizyjne z art. 371 § 1 pkt 1, 3 i 4 k.p.c. i wnosił o uchylenie zaskarżonego wyroku w części zasądzającej od niego powództwo i orzekającej o kosztach procesu oraz o przekazanie sprawy Sądowi Wojewódzkiemu do ponownego rozpoznania lub o zmianę zaskarżonej części wyroku i zmniejszenie przyznanego od niego stronie powodowej odszkodowania przy jednoczesnym obniżeniu bądź zniesieniu kosztów postępowania.W uzasadnieniu rewizji skarżący zarzuca, że Sąd Wojewódzki ustalił okoliczność, iż hamulce w autobusie działały sprawnie bez rozważenia zeznań świadka Edmunda B., złożonych w postępowaniu karnym, z których wynikałoby, że "serwo" przy hamulcu nie działało i że taki autobus z niedziałającym "serwo" nie powinien był być dopuszczony do użytku, jakkolwiek PKS, z braku potrzebnych części zamiennych, dopuszcza do użytku autobusy z wadliwymi hamulcami. Zdaniem skarżącego, powinien był też Sąd Wojewódzki przesłuchać innego biegłego, który wypowiedziałby się, czy autobus, w którym nie działały "serwo" i ręczne hamulce, mógł być dopuszczony do użytku. Skarżący wywodzi ponadto, że przyczyną wypadku było właśnie wadliwe działanie hamulca i brak hamulca ręcznego, co spowodowało, że skarżący nie mógł dość wcześnie zahamować wozu. Sąd Wojewódzki - zdaniem skarżącego - naruszył przepis art. 158 § 2 k.z. przez to, iż nie przyjął, że strona powodowa przyczyniła się do powstania szkody przez wypuszczenie do ruchu nie sprawdzonego technicznie samochodu.Sąd Najwyższy uznał rewizję pozwanego Romana T. za całkowicie bezzasadną.Ustalenie Sądu Wojewódzkiego, że hamulce autobusu były wystarczająco sprawne, jest prawidłowe i całkowicie zgodne z zebranym materiałem. Nie jest ono sprzeczne z powołanymi w rewizji zeznaniami świadka Edwarda B. złożonymi w postępowaniu karnym. Świadek ten słuchany był dwukrotnie w śledztwie oraz na rozprawie. Między tymi zeznaniami zachodziły pewne różnice, wobec czego świadkowi na rozprawie przypomniano zeznania złożone w śledztwie, i wówczas świadek potwierdził swe zeznania złożone w śledztwie. W ogólnym wyniku także w postępowaniu karnym świadek ten zeznał, że po naprawie wypróbowano samochód i okazało się, że hamulec działał wystarczająco dobrze. Należało jedynie nieco silniej nacisnąć pedał, a chyba każdy kierowca, widząc przed sobą zaporę kolejową, naciśnie pedał, choćby nawet nie było to konieczne. Okoliczność ta nie wymagała więc dalszego badania i z tego względu Sąd Wojewódzki nie miał potrzeby powoływać innego biegłego. Ponadto okoliczność ta nie była tak istotna w sprawie, jak to wywodzi skarżący w rewizji.Byłoby bowiem sprzeczne ze zdrowym rozsądkiem przypisywać właścicielowi samochodu przyczynienie się do powstania szkody w ramach art. 158 § 2 k.z. w sytuacji, gdy szkodę wyrządziła osoba, która samowolnie, wbrew woli właściciela, w sposób przestępny opanowała samochód, tylko dlatego, że samochód ten nie był całkiem sprawny. Powódka nie wydała przecież skarżącemu samochodu do jazdy i nie wystawiła mu karty drogowej i dlatego nie przyczyniła się do powstania szkody. Pomimo to Sąd Wojewódzki i tak nie zasądził od pozwanego Romana T. sumy odpowiadającej wysokości całej szkody, lecz tylko 2/3 tejże.Skoro więc żadna z podstaw rewizyjnych nie jest uzasadniona, należało na podstawie art. 383 k.p.c. rewizję oddalić.