4 CR 1065/59

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia W. Formański (sprawozdawca). Sędziowie: K. Lipiński, J. Tyszka.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Inwalidzkiej Spółdzielni Emerytów Nauczycieli w W. przeciwko Zdzisławowi i Zofii małżonkom P. o 300.000 zł, po rozpoznaniu rewizji powódki od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Poznaniu z dnia 14 października 1959 r.,oddalił rewizję.Uzasadnienie prawne(…) Sąd Najwyższy zważył, co następuje:W świetle niewadliwych ustaleń faktycznych zawartych w zaskarżonym wyroku Sąd Wojewódzki trafnie uznał za nieuzasadnione roszczenie powódki oparte na tym, że strony w czasie od lutego 1946 r. pozostawały, gdy chodzi o sporne lokale, w stosunku najmu. Skarżąca wprawdzie nie kwestionuje w rewizji powyższego ustalenia, podtrzymuje jednak swoje twierdzenie o prawie do zajmowania tych lokali, opierając się na dwu dalszych podstawach.Rozważając pierwszą podstawę, należy zauważyć, że pismo pełnomocnika Komitetu Ekonomicznego Rady Ministrów z dnia 16.III.1945 r. upoważniało poprzednika prawnego powódki do zabezpieczenia mienia księgarni poniemieckiej i do prowadzenia księgarni, nie mogło jednak przesądzać kwestii należącej do stron bądź do władzy kwaterunkowej. W okresie, gdy strona powodowa objęła w posiadanie nie zniszczoną część księgarni, nie było jeszcze publicznej gospodarki lokalami. Pertraktacje między stronami wskazują na to, że poprzednik prawny powódki nie kwestionował uprawnień właściciela budynku do umownego unormowania kwestii użytkowania frontowej części lokalu. Wspomniane pismo, gdyby je nawet interpretować w sensie najkorzystniejszym dla powódki, mogło dotyczyć lokali istniejących, a nie zniszczonych i nie nadających się do użytku.Powoływanie się przez powódkę na wyrok Sądu Grodzkiego z dnia 17.XI.1945 r. i na udaremnienie przez pozwanych sytuacji przewidzianej w art. 5 ust. 3 dekretu o publicznej gospodarce lokalami - również nie jest trafne. Według cytowanego przepisu osoby zajmujące na podstawie tytułu prawnego lokale lub ich części w dniu wprowadzenia w danej miejscowości publicznej gospodarki lokalami mogą zajmować je nadal bez przydziału wydanego przez władze kwaterunkowe, jeżeli w myśl przepisów dekretu przysługuje im prawo uzyskania takiego przydziału. Ustawodawca w tym przepisie stawia znak równości między sytuacją osób, które uzyskały przydział, a sytuacją osób, które w chwili wejścia w życie dekretu o publicznej gospodarce lokalami zajmowały lokale na podstawie tytułu prawnego. Przepis ten zatem odnosi się wyłącznie do osób, które posiadanie lokali wywodzą z prawa do ich zajmowania.Wyrok przywracający powódce posiadanie lokali, wydany w trybie posesoryjnym, nie daje jeszcze podstawy do zaliczenia jej do osób zajmujących lokal na podstawie tytułu prawnego. W postępowaniu bowiem ze skargi posesoryjnej sąd bada tylko ostatni stan faktycznego spokojnego posiadania i fakt naruszenia. Nie bada natomiast samego prawa do posiadania ani też dobrej wiary strony pozwanej. Wyrok wydany na skutek skargi posesoryjnej nie przesądza o istnieniu lub nieistnieniu prawa do posiadania. Spór w tej materii może być rozstrzygnięty w odrębnym procesie w drodze petytoryjnej, czyli w procesie o samo prawo.Skoro w procesie posesoryjnym obojętną jest rzeczą, czy posiadanie było prawne, czy też nieprawne, wyrok przywracający posiadanie nie uzupełnia braku tytułu prawnego do zajmowania lokali, a tylko istnienie takiego tytułu stwarza z mocy art. 5 ust. 3 dekretu z dnia 21.XII.1945 r. osobom zajmującym lokal taką sytuację, jak gdyby posiadały one przydział lokalu.W konsekwencji, gdyby nawet pozwani respektowali wyrok posesoryjny i na jego podstawie przywrócili powódce posiadanie bądź gdyby realizacja przywrócenia nastąpiła w trybie egzekucyjnym, to samo faktyczne od tego czasu zajmowanie przez powódkę lokali frontowych nie dawałoby jeszcze podstawy do uznania jej za osobę zajmującą te lokale na podstawie tytułu prawnego.Skoro więc żadna z podstaw, na których powódka opiera swe roszczenie odszkodowawcze, nie jest słuszna, rewizję, jako nieuzasadnioną, należało oddalić (art. 383 k.p.c.).