C 1107/52

Uzasadnienie faktyczneOchrona pracy kobiet w ciąży, będąca zdobyczą ustroju demokracji ludowej, jest jedną z podstawowych zasad ustawodawstwa pracy Polskiej Rzeczypospolitej, zagwarantowanych konstytucyjnie (art. 66 Konstytucji P. R. L.). Granice tej ochrony ustanawia ustawodawca, w szczególności zakreśla je przepis art. 16 ustawy o pracy młodocianych i kobiet w brzmieniu ustawy z dnia 28.IV.1948 r. Przepis ten w ustępie 3, w drodze wyjątku od ogólnych zasad co do rozwiązywania umów o pracę, nie pozwala na wypowiedzenie ani rozwiązanie umowy o pracę z kobietą ciężarną, która pracuje w danym zakładzie pracy przynajmniej od 3-ch miesięcy, w całym okresie ciąży i w czasie przerwy w pracy po porodzie. Przepisy o ochronie pracy kobiet w ciąży powinny być jak najskrupulatniej przestrzegane przez pracowników oraz przez wszystkie powołane do tego organy państwowe, w szczególności przez sądy. Jednakże ochrona pracy kobiet w ciąży nie może iść dalej, niż to zakreślił ustawodawca. Jeżeli ustawodawca uznał za właściwe objąć szczególną ochroną pracę kobiet w ciąży, które pracują w danym zakładzie pracy "przynajmniej od 3-ch miesięcy" to nie można zakazu wypowiedzenia lub rozwiązania umowy o pracę ustanowionego przez art. 16 cyt. ustawy stosować do pracownicy, która nie przepracowała jeszcze pełnych 3-ch miesięcy. Należy mieć na uwadze, że cyt. przepis ma charakter wyjątku od ogólnych zasad obowiązujących w zakresie rozwiązywania i wypowiadania umów o pracę i wyjątek ten nie może być interpretowany rozszerzająco i nie można stosować omawianego przepisu do kategorii pracownic, które nie zostały objęte ochroną przez przepis ten ustanowioną.Jeśli według ustalonego w zaskarżonym wyroku i niespornego między stronami stanu faktycznego, stosunek pracy między powódką a pozwaną zawiązany został z dniem 17.XI.1950 r. (przy czym powódka rozpoczęła pracę faktycznie od 18.XI.1950 r.), a pozwana wypowiedziała umowę o pracę w dniu 29.I.1951 r. ze skutkiem na dzień 15.II.1951 r., trafnie uznał Sąd Powiatowy, iż zakaz rozwiązania i wypowiedzenia umowy, wynikający z art. 16 ust. 3 cyt. ustawy, nie ma w danym przypadku zastosowania, skoro zarówno wypowiedzenie jak i rozwiązanie umowy o pracę miały miejsce przed upływem 3 miesięcy od zawiązania stosunku pracy. Stanowisko Sądu Powiatowego nie może być uznane - jak imputuje to skarżąca - za formalistyczne, skoro sąd ten zgodnie z prawem uznał, że powódka nie nabyła prawa do ochrony, wynikającej z art. 16 cyt. ust., ze względu na brak przesłanek ustanowionych przez ustawodawcę. Nie można też uznać, aby skorzystanie przez pracodawcę z prawa wypowiedzenia i rozwiązania umowy, choćby na krótko przed upływem okresu, po którym wypowiedzenie i rozwiązanie umowy o pracę jest niedopuszczalne, naruszało zasady współżycia społecznego w Państwie Ludowym.Pogląd taki byłby za daleko idący. Zasady współżycia społecznego w Państwie Ludowym kształtuje przede wszystkim ustawodawca; jeśli ustanawia on dla nabycia pewnych praw podmiotowych przez obywateli wymóg upływu pewnego okresu czasu, nie może być uznana za niezgodną z zasadami współżycia społecznego w Państwie Ludowym odmowa szczególnej ochrony prawnej, do której obywatel nie nabył jeszcze prawa.