C 479/51
PostanowienieIzba Cywilna1951-09-18
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy oskarżenie męża przez żonę o kradzież, które zakończyło się uniewinnieniem, może stanowić wyraz rozkładu pożycia małżeńskiego w kontekście orzeczenia rozwodu?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że oskarżenie męża przez żonę o kradzież, nawet jeśli zakończyło się uniewinnieniem, może stanowić wyraz rozkładu pożycia małżeńskiego. Sąd podkreślił, że takie działanie, podobnie jak wzajemne lżenie się stron, świadczy o wrogim nastawieniu i przyczynia się do powstania stałego i zupełnego rozkładu pożycia, co może stanowić podstawę do orzeczenia rozwodu.Stan faktyczny
Powód wniósł o rozwód, domagając się orzeczenia z winy pozwanej. Sąd Wojewódzki orzekł rozwód z winy obu stron, opierając się na fakcie oskarżenia powoda przez pozwaną o kradzież (które zakończyło się uniewinnieniem) oraz na wzajemnym lżeniu się stron. Pozwana wniosła rewizję, kwestionując te ustalenia. Sąd Najwyższy oddalił rewizję.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił rewizję pozwanej, utrzymując w mocy wyrok Sądu Wojewódzkiego orzekający rozwód z winy obu stron.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia dr J. Jodłowski; Sędziowie: J. Kamiński, S. Gross (sprawozdawca).SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Jana T. przeciwko Katarzynie T. o rozwód, po rozpoznaniu rewizji pozwanej na wyrok Sądu Wojewódzkiego w Krakowie z dnia 20 marca 1951 r., rewizję oddalił.Uzasadnienie faktyczne(...) Sąd Okręgowy w Krakowie wyrokiem z dnia 26 października 1948 r. (nr akt C. 1006/48) powództwo oddalił, stwierdzając m. in., że w czerwcu 1948 r. powód opuścił pozwaną bez uzasadnionej przyczyny oraz że "stały rozkład pożycia małżeńskiego nie nastąpił, a o ile można mówić o rozkładzie, to pozwana nie ponosi żadnej winy w jego zaistnieniu", a Sąd Apelacyjny w Krakowie w dniu 17 sierpnia 1949 r. wyrok powyższy zatwierdził. Wskutek niewniesienia skargi kasacyjnej przez żadną ze stron wyrok Sądu Apelacyjnego uprawomocnił się.W sprawie niniejszej powód wniósł w dniu 18 sierpnia 1950 r. pozew do Sądu Okręgowego w Krakowie żądając ponownie orzeczenia rozwodu swego małżeństwa z pozwaną z winy pozwanej (...).Sąd Wojewódzki w Krakowie wyrokiem z dnia 20 marca 1951 r. orzekł rozwód małżeństwa powoda z pozwaną z winy obu stron. W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd Wojewódzki ustalił, że "już po zapadnięciu wyroku w sprawie I. C. 1006/48 Sądu Okręgowego w Krakowie, stwierdzony wyrokiem Sądu Okręgowego rozkład pożycia małżeńskiego stron pogłębił się nabierając cech rozkładu stałego i zupełnego, do czego przyczyniły się swoim postępowaniem obie strony". Ustalenie to Sąd Wojewódzki oparł: 1) na fakcie złożenia przez pozwaną doniesienia karnego przeciwko powodowi o kradzież materaca, dwóch kołder, poduszki i poszewki, w wyniku czego powód został zatrzymany w Komisariacie M.O., a następnie oskarżony o popełnienie występku z art. 257 § 1 k.k. i uniewinniony wyrokiem Sądu Grodzkiego w Krakowie z dnia 28 grudnia 1948 r. w sprawie III. 2. Kg. 1382/48, przy czym okoliczność ta "nie była podnoszona w sprawie I. C. 1006/48 i tak Sąd Okręgowy jak i Apelacyjny nie uwzględniły jej wydając wyrok oddalający powództwo o rozwód"; 2) na stwierdzonych zeznaniami świadków oraz zeznaniami stron faktach kilkakrotnego lżenia się wzajemnego stron "w sposób ordynarny na korytarzu sądowym względnie na schodach gmachu sądowego przy ulicy Starowiślanej" w 1950 r. w czasie spotkań powoda z pozwaną w związku z toczącymi się między nimi sprawami. Zdaniem Sądu Wojewódzkiego, fakty te "świadczące o wrogim nastawieniu stron do siebie, a zawinione przez obie strony, łącznie z faktami ustalonymi w sprawie I. C. 1006/48 dają dostateczną podstawę do przyjęcia, że pożycie małżeńskie stron uległo stałemu i zupełnemu rozkładowi, którego winę ponoszą obie strony". Pozostałe twierdzenia pozwu mające uzasadnić rozwód z wyłącznej winy pozwanej Sąd Wojewódzki uznał częściowo za bezpodstawne, częściowo zaś za niedopuszczalne wobec zgłoszenia ich i rozpoznania w sprawie nr C. 1006/48 zakończonej prawomocnym wyrokiem oddalającym powództwo o rozwód.W skardze rewizyjnej pozwana wniosła o zmianę wyroku Sądu Wojewódzkiego i oddalenie powództwa względnie o uchylenie tegoż wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania (...).Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Zarzut rewizji skierowany przeciwko przyjęciu przez Sąd Wojewódzki za jedną z przesłanek stałego i zupełnego rozkładu pożycia stron faktu, iż pozwana oskarżyła powoda o kradzież, jest nietrafny. Nie można bowiem odmówić słuszności poglądowi zaskarżonego wyroku, że oskarżenie męża przez żonę o kradzież przedmiotu ze wspólnego mieszkania i spowodowanie przeciw niemu postępowania karnego, które zakończyło się wyrokiem uniewinniającym, w zasadzie stanowi wyraz rozkładu pożycia małżeńskiego. Wniosku takiego bynajmniej nie podważa twierdzenie skarżącej, że wskutek postępowania powoda poniosła rzeczywistą szkodę i że doniesienie jej nie było "swawolne". Bezzasadny jest nadto zarzut, że pozwana nie była na tę okoliczność przesłuchiwana, skoro o doniesieniu swym zeznała w toku przesłuchania jej jako strony, a nadto nie kwestionuje samego faktu ustalonego zresztą przez Sąd Wojewódzki na podstawie akt Sądu Grodzkiego w Krakowie nr III. 2. Kg. 1382/48 (...).Twierdzenie rewizji, iż zachowanie się skarżącej w czasie awantur, jakie miały miejsce na korytarzu sądowym, nie może świadczyć o jej winie, jest gołosłowne i w niczym nie podważa prawidłowości opartego na materiale sprawy ustalenia zaskarżonego wyroku, iż strony lżyły się wzajemnie, a zatem obie postępowaniem swym przyczyniły się do powstania rozkładu pożycia.Całkowicie dowolne jest wreszcie twierdzenie skarżącej, która przyznając fakt zupełnego rozkładu pożycia kwalifikuje go jako chwilowy przeciwstawiając w ten sposób własną ocenę stanu faktycznego należycie uzasadnionej i skutecznie nie zakwestionowanej ocenie zaskarżonego wyroku (...).
Powiązane orzeczenia
- C 322/50 1950-12-19Czy zachowanie pozwanej, polegające na nawiązaniu bliższych znajomości, które w opinii otoczenia uchodziły za zdradę małżeńską, a kulminacją którego było wspólne zamieszkanie z innym mężczyzną, może stanowić wyłączną win…
- C 154/51 1951-08-28Czy obraźliwe wypowiedzi jednego z małżonków wobec drugiego, nawet jeśli stanowią odpowiedź na obelgi, mogą stanowić podstawę do orzeczenia rozwodu z winy obu stron?
- II CR 1082/54 1955-08-18Czy orzeczenie rozwodu z ustaleniem winy obu stron, które zostało zaskarżone rewizją, może być utrzymane w mocy, jeśli ustalenie winy pozwanej nie było należycie uzasadnione dowodami?
- 1 CR 1157/56 1958-03-05Czy prawomocny wyrok oddalający powództwo o rozwód przesądza o winie stron w rozkładzie pożycia małżeńskiego w kolejnym procesie o rozwód, nawet jeśli strony podjęły próbę wznowienia pożycia?
- 3 CR 1225/57 1958-07-15Czy w sytuacji, gdy rozkład pożycia małżeńskiego jest długotrwały, ale jedna ze stron doznała poważnego uszczerbku na zdrowiu w trakcie trwania małżeństwa, a druga strona porzuciła ją i związała się z inną osobą, należy…
Powołane przepisy
art. 257 § 1 KK§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 22.07.2026.