C 479/51

PostanowienieIzba Cywilna1951-09-18

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy oskarżenie męża przez żonę o kradzież, które zakończyło się uniewinnieniem, może stanowić wyraz rozkładu pożycia małżeńskiego w kontekście orzeczenia rozwodu?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że oskarżenie męża przez żonę o kradzież, nawet jeśli zakończyło się uniewinnieniem, może stanowić wyraz rozkładu pożycia małżeńskiego. Sąd podkreślił, że takie działanie, podobnie jak wzajemne lżenie się stron, świadczy o wrogim nastawieniu i przyczynia się do powstania stałego i zupełnego rozkładu pożycia, co może stanowić podstawę do orzeczenia rozwodu.
Stan faktyczny
Powód wniósł o rozwód, domagając się orzeczenia z winy pozwanej. Sąd Wojewódzki orzekł rozwód z winy obu stron, opierając się na fakcie oskarżenia powoda przez pozwaną o kradzież (które zakończyło się uniewinnieniem) oraz na wzajemnym lżeniu się stron. Pozwana wniosła rewizję, kwestionując te ustalenia. Sąd Najwyższy oddalił rewizję.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił rewizję pozwanej, utrzymując w mocy wyrok Sądu Wojewódzkiego orzekający rozwód z winy obu stron.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia dr J. Jodłowski; Sędziowie: J. Kamiński, S. Gross (sprawozdawca).SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Jana T. przeciwko Katarzynie T. o rozwód, po rozpoznaniu rewizji pozwanej na wyrok Sądu Wojewódzkiego w Krakowie z dnia 20 marca 1951 r., rewizję oddalił.Uzasadnienie faktyczne(...) Sąd Okręgowy w Krakowie wyrokiem z dnia 26 października 1948 r. (nr akt C. 1006/48) powództwo oddalił, stwierdzając m. in., że w czerwcu 1948 r. powód opuścił pozwaną bez uzasadnionej przyczyny oraz że "stały rozkład pożycia małżeńskiego nie nastąpił, a o ile można mówić o rozkładzie, to pozwana nie ponosi żadnej winy w jego zaistnieniu", a Sąd Apelacyjny w Krakowie w dniu 17 sierpnia 1949 r. wyrok powyższy zatwierdził. Wskutek niewniesienia skargi kasacyjnej przez żadną ze stron wyrok Sądu Apelacyjnego uprawomocnił się.W sprawie niniejszej powód wniósł w dniu 18 sierpnia 1950 r. pozew do Sądu Okręgowego w Krakowie żądając ponownie orzeczenia rozwodu swego małżeństwa z pozwaną z winy pozwanej (...).Sąd Wojewódzki w Krakowie wyrokiem z dnia 20 marca 1951 r. orzekł rozwód małżeństwa powoda z pozwaną z winy obu stron. W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd Wojewódzki ustalił, że "już po zapadnięciu wyroku w sprawie I. C. 1006/48 Sądu Okręgowego w Krakowie, stwierdzony wyrokiem Sądu Okręgowego rozkład pożycia małżeńskiego stron pogłębił się nabierając cech rozkładu stałego i zupełnego, do czego przyczyniły się swoim postępowaniem obie strony". Ustalenie to Sąd Wojewódzki oparł: 1) na fakcie złożenia przez pozwaną doniesienia karnego przeciwko powodowi o kradzież materaca, dwóch kołder, poduszki i poszewki, w wyniku czego powód został zatrzymany w Komisariacie M.O., a następnie oskarżony o popełnienie występku z art. 257 § 1 k.k. i uniewinniony wyrokiem Sądu Grodzkiego w Krakowie z dnia 28 grudnia 1948 r. w sprawie III. 2. Kg. 1382/48, przy czym okoliczność ta "nie była podnoszona w sprawie I. C. 1006/48 i tak Sąd Okręgowy jak i Apelacyjny nie uwzględniły jej wydając wyrok oddalający powództwo o rozwód"; 2) na stwierdzonych zeznaniami świadków oraz zeznaniami stron faktach kilkakrotnego lżenia się wzajemnego stron "w sposób ordynarny na korytarzu sądowym względnie na schodach gmachu sądowego przy ulicy Starowiślanej" w 1950 r. w czasie spotkań powoda z pozwaną w związku z toczącymi się między nimi sprawami. Zdaniem Sądu Wojewódzkiego, fakty te "świadczące o wrogim nastawieniu stron do siebie, a zawinione przez obie strony, łącznie z faktami ustalonymi w sprawie I. C. 1006/48 dają dostateczną podstawę do przyjęcia, że pożycie małżeńskie stron uległo stałemu i zupełnemu rozkładowi, którego winę ponoszą obie strony". Pozostałe twierdzenia pozwu mające uzasadnić rozwód z wyłącznej winy pozwanej Sąd Wojewódzki uznał częściowo za bezpodstawne, częściowo zaś za niedopuszczalne wobec zgłoszenia ich i rozpoznania w sprawie nr C. 1006/48 zakończonej prawomocnym wyrokiem oddalającym powództwo o rozwód.W skardze rewizyjnej pozwana wniosła o zmianę wyroku Sądu Wojewódzkiego i oddalenie powództwa względnie o uchylenie tegoż wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania (...).Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Zarzut rewizji skierowany przeciwko przyjęciu przez Sąd Wojewódzki za jedną z przesłanek stałego i zupełnego rozkładu pożycia stron faktu, iż pozwana oskarżyła powoda o kradzież, jest nietrafny. Nie można bowiem odmówić słuszności poglądowi zaskarżonego wyroku, że oskarżenie męża przez żonę o kradzież przedmiotu ze wspólnego mieszkania i spowodowanie przeciw niemu postępowania karnego, które zakończyło się wyrokiem uniewinniającym, w zasadzie stanowi wyraz rozkładu pożycia małżeńskiego. Wniosku takiego bynajmniej nie podważa twierdzenie skarżącej, że wskutek postępowania powoda poniosła rzeczywistą szkodę i że doniesienie jej nie było "swawolne". Bezzasadny jest nadto zarzut, że pozwana nie była na tę okoliczność przesłuchiwana, skoro o doniesieniu swym zeznała w toku przesłuchania jej jako strony, a nadto nie kwestionuje samego faktu ustalonego zresztą przez Sąd Wojewódzki na podstawie akt Sądu Grodzkiego w Krakowie nr III. 2. Kg. 1382/48 (...).Twierdzenie rewizji, iż zachowanie się skarżącej w czasie awantur, jakie miały miejsce na korytarzu sądowym, nie może świadczyć o jej winie, jest gołosłowne i w niczym nie podważa prawidłowości opartego na materiale sprawy ustalenia zaskarżonego wyroku, iż strony lżyły się wzajemnie, a zatem obie postępowaniem swym przyczyniły się do powstania rozkładu pożycia.Całkowicie dowolne jest wreszcie twierdzenie skarżącej, która przyznając fakt zupełnego rozkładu pożycia kwalifikuje go jako chwilowy przeciwstawiając w ten sposób własną ocenę stanu faktycznego należycie uzasadnionej i skutecznie nie zakwestionowanej ocenie zaskarżonego wyroku (...).

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 257 § 1 KK§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 22.07.2026.