I C 1288/53
PostanowienieIzba Cywilna1953-10-15
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy żądanie eksmisji najemcy lub biorącego do używania, w sytuacji braku mieszkań, może być uznane za sprzeczne z zasadami współżycia społecznego w Państwie Ludowym?Ratio decidendi
Żądanie eksmisji może być uznane za sprzeczne z zasadami współżycia społecznego w Państwie Ludowym, jeśli prowadzi do nadmiernego obciążenia jednej ze stron lub wyzyskiwania sytuacji. Jednakże, w sytuacji gdy najemca lub biorący do używania nadużywa gościnności i nie jest związany z daną miejscowością miejscem pracy, żądanie eksmisji nie narusza zasad współżycia społecznego, nawet w warunkach braku mieszkań.Stan faktyczny
Rewizja nadzwyczajna podnosiła, że żądanie eksmisji jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego z uwagi na brak mieszkań w Krakowie. Sąd ustalił, że pokój był potrzebny F., którzy użyczyli go S. na krótki okres. S. zajmowali pokój od 1950 r., nie będąc związani z Krakowem miejscem pracy i nie uzyskując przydziału kwaterunkowego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uznał, że zaskarżony wyrok jest zgodny z prawem i oddalił rewizję nadzwyczajną.Pełny tekst orzeczenia
Uzasadnienie faktyczne...Rewizja nadzwyczajna podnosi, że wobec braku mieszkań w Krakowie uwzględnienie żądania eksmisji jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego w Państwie Ludowym, gdyż S. nie będą mieli dokąd się wyprowadzić.Istotnie, wobec istniejącego jeszcze obecnie braku mieszkań, korzystanie przez wynajmującego z jego uprawnień żądania eksmisji najemcy (art. 382 i 388 k. z.; art. 16 i 17 ust. 1 dekretu z dnia 28 VII 1948 r. o najmie lokali tekst jednolity Dz. U. R. P. nr 35/53 poz. 152) lub korzystanie z tych uprawnień przez użyczającego (art. 427 k. z.) w stosunku do biorącego do używania może w pewnych przypadkach naruszać zasady współżycia społecznego w Państwie Ludowym i dlatego, z mocy art. 3 przep. og. p. c., może nie korzystać z ochrony prawa. W szczególności taki przypadek przy umowie użyczenia może zachodzić w razie uzyskania wskutek eksmisji przez użyczającego nadmiernej przestrzeni mieszkalnej. W niniejszej jednak sprawie Sąd I instancji ustalił, że pokój, zajmowany przez S., jest istotnie potrzebny F., którzy tylko dla oddania przysługi, na krótki okres czasu, zgodzili się znosić niewygody zbyt małego mieszkania, aby jeden pokój użyczyć S. W tych zaś okolicznościach pozostawanie przez S. od r. 1950, a więc prawie przez trzy lata - w tym pokoju stanowi sprzeczne z zasadami współżycia społecznego, gdyż sprzeczne z zasadami moralności socjalistycznej wyzyskiwanie przez nich gościnności F. i ich chęci pomocy. Nie przeczy temu poglądowi fakt, że S. dotychczas nie mogli znaleźć mieszkania, gdyż w toku sprawy nie twierdzili oni nawet, aby z Krakowem byli związani jako ze swym miejscem pracy, czemu przeczy ustalony przez sąd I instancji fakt, że nie uzyskali oni przydziału ze strony władzy kwaterunkowej na zajmowany przez nich pokój (art. 5 ust. 1, art. 6 ust. 1, 2 dekretu z dnia 21 XII 1945 r. o publicznej gospodarce lokalami, tekst jednolity Dz. U. R. P. nr 36 z r. 1950 poz. 343). Nie będąc zaś związani z Krakowem swym miejscem pracy, S. mogą osiedlić się w miejscowości innej, w której są wolne mieszkania. Z powyższych względów w okolicznościach, które zostały ustalane w niniejszej sprawie, należy uznać, że użytek zrobiony przez F. z ich prawa żądania eksmisji nie sprzeciwia się zasadom współżycia społecznego w Państwie Ludowym i wskutek tego zaskarżony wyrok jest zgodny z prawem, nawet gdyby mylne były jego przesłanki o naruszaniu przez S. spokoju domowego.
Powiązane orzeczenia
- 2 CR 343/57 1957-05-13Czy eksmisja najemców z lokalu mieszkalnego może być orzeczona na podstawie naruszenia zasad współżycia społecznego przez jednego z właścicieli, podczas gdy najemcy nie przyczynili się do powstania incydentów?
- I CR 197/56 1956-03-13Czy trudności w uzyskaniu mieszkania zastępczego uzasadniają odmowę orzeczenia eksmisji, mimo istnienia przesłanek do odstąpienia od umowy najmu z powodu naruszenia porządku domowego przez najemcę?
- 2 CR 915/59 1960-01-21Czy pozwany, który od 1945 r. zajmuje lokal mieszkalny i podnajmuje jego część, może zostać eksmitowany z całego lokalu na podstawie przepisów o prawie rzeczowym i naruszeniu porządku domowego, mimo posiadania uprawnień…
- 3 CR 552/58 1958-09-24Czy zaleganie z zapłatą czynszu przez najemcę, nawet za trzy okresy płatności, stanowi naruszenie zasad współżycia społecznego w rozumieniu art. 3 przepisów ogólnych prawa cywilnego, które pozbawia go możliwości powoływa…
- III CZP 68/83 1984-09-01Czy pracownik Państwowego Gospodarstwa Rolnego może żądać eksmisji drugiego byłego pracownika-rencisty z przydzielonego im wspólnego mieszkania funkcyjnego?
Powołane przepisy
art. 382art. 16art. 427art. 3art. 5 ust. 1art. 6 ust. 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026.