I CR 116/71
WyrokIzba Cywilna1971-11-05
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy brak formalnej reklamacji zgodnej z umową SMGS uniemożliwia dochodzenie roszczeń odszkodowawczych na drodze sądowej?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że brak formalnej reklamacji zgodnej z wymogami umowy SMGS skutkuje niemożnością dochodzenia roszczeń odszkodowawczych na drodze sądowej. Zwrot not i zestawień przez PKP - Centralne Biuro Rozrachunków Zagranicznych został uznany za równoznaczny z niewniesieniem reklamacji, co pozbawiło stronę powodową prawnomaterialnego roszczenia o odszkodowanie. Stanowisko to wynika z konieczności przestrzegania przepisów umowy SMGS przy rozpatrywaniu i uwzględnianiu reklamacji.Stan faktyczny
Strona powodowa (Huta "S.") wystąpiła z powództwem o zapłatę 282 762,40 zł przeciwko PKP - Centralnemu Biuru Rozrachunków Zagranicznych oraz Przedsiębiorstwu Handlu Zagranicznego "S.", domagając się odszkodowania za niedobór złomu. Powódka dołączyła do pisma noty i zestawienia, które jednak zostały zwrócone przez PKP z informacją o niespełnieniu wymogów reklamacyjnych zgodnie z umową SMGS. Strona powodowa ograniczyła następnie swoje żądanie do kwoty 179 368 zł 90 gr.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części oddalającej powództwo ponad sumę 179 368 zł 90 gr i w tym zakresie umorzył postępowanie, a w pozostałej części oddalił rewizję.Pełny tekst orzeczenia
SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy z powództwa Huty "S." Przedsiębiorstwo Państwowe w S. przeciwko1)Polskim Kolejom Państwowym - Centralne Biuro Rozrachunków Zagranicznych,2)Przedsiębiorstwu Handlu Zagranicznego "S." w K. o 282 762,40 zł na skutek rewizji strony powodowej od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Bydgoszczy z dnia 24 listopada 1970 r. - uchylił zaskarżony wyrok w części oddalającej powództwo ponad sumę 179 368 zł 90 gr i w tym zakresie umorzył postępowanie; oddalił rewizję.Uzasadnienie faktyczneW dniu 14 XI 1969 r. strona powodowa wysłała do PKP - Centralnego Biura Rozrachunków Zagranicznych pismo zawierające opis dojścia do niedoboru złomu oraz opis sposobu obliczenia tego' niedoboru na sumę 282 762 zł. Do pisma strona powodowa dołączyła noty na wspomnianą sumę oraz zestawienia różnic ilościowych złomu.Pismem zaopatrzonym datą 20 XII 1969 r. PKP - Centralne Biuro zwróciło stronie powodowej noty wraz z zestawieniami. Zarazem podało, że na tle dyspozycji art. 28 umowy SMGS noty i zestawienia nie wystarczają do rozpatrzenia żądania zapłaty z tytułu niedoboru złomu. Poinformowało też, że rozpatrzenie i ewentualne uwzględnienie żądania może nastąpić dopiero w razie złożenia reklamacji odpowiadającej wymaganiom wyżej wspomnianego przepisu, wyjaśniając, o jakie to wymagania chodzi.W dniu 24 XII 1969 r. strona powodowa wystąpiła na drogę sądową przeciwko PKP - Centralnemu Biuru oraz Przedsiębiorstwu "S." o solidarne zasądzenie sumy 282 762 zł.Sąd Wojewódzki wskazał na dyspozycję art. 29 § 1 umowy SMGS, według którego powództwo może być wytoczone tylko po wniesieniu reklamacji. Strona powodowa nie wniosła ważnej reklamacji. Stąd powództwo w stosunku do PKP - Centralnego Biura ulega oddaleniu. Między tą stroną pozwaną a Przedsiębiorstwem "S." nie ma współuczestnictwa koniecznego, a to sprawia, że pozew w stosunku do "S." zostaje odrzucony.Na rozprawie rewizyjnej strona powodowa ograniczyła powództwo do sumy 179 368 zł 90 gr.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył co następuje.PKP - Centralne Biuro (Rozrachunków Zagranicznych) może domagać się od kolei zagranicznej zwrotu odszkodowania wypłaconego na skutek reklamacji, w razie wypłacenia tego odszkodowania w wyniku reklamacji, odpowiadającej wymaganiom przepisów umowy 0 międzynarodowej kolejowej komunikacji towarowej (SMGS). Stąd PKP - Centralne Biuro może rozpatrzyć 1 uwzględnić reklamację też tylko w razie zachowania przepisów umowy SMGS. Wywody rewizji strony powodowej postulujące dopuszczalność rozliczenia między nią a PKP - Centralnym Biurem na podstawie jakichkolwiek dowodów są wynikiem przeoczenia tego właśnie stanu rzeczy.Na wstępie przedstawione zwrócenie stronie powodowej not i zestawień jest równoznaczne z niewniesieniem reklamacji. W konsekwencji, stronie powodowej nie przysługuje w stosunku do PKP - Centralnego Biura prawnomaterialne roszczenie o odszkodowanie ze względu. na niedobór złomu.Niepodważone też pozostaje stanowisko co do niedopuszczalności drogi sądowej w stosunku do przedsiębiorstwa "S".Orzeczono więc jak w sentencji.
Powiązane orzeczenia
- II CR 73/80 1980-05-23Czy reklamacja wniesiona do niekompetentnego organu kolei, ale w terminie umożliwiającym jej przekazanie do organu kompetentnego, jest skuteczna w świetle przepisów umowy SMGS?
- II CR 213/80 1980-08-07Czy reklamacja wniesiona do niewłaściwej jednostki kolejowej w ramach umowy SMGS, która następnie została przekazana do jednostki właściwej, jest skuteczna pomimo upływu ustawowego terminu na jej złożenie?
- III CRN 106/78 1978-06-23Czy w przypadku, gdy przesyłka kolejowa nadana w kraju do międzynarodowej komunikacji towarowej (SMGS) nie opuściła granic kraju z powodu zakwestionowania jej stanu na stacji granicznej i została reekspediowana do nadawc…
- II CR 259/77 1977-08-18Czy roszczenie z tytułu nienależytego wykonania umowy przewozu międzynarodowego, przedawnione według przepisów SMGS, może być dochodzone przed sądem, a jeśli tak, to czy można uwzględnić jego przedawnienie na podstawie a…
- II CR 114/81 1981-05-26Czy reklamacja wniesiona w postępowaniu dotyczącym międzynarodowego przewozu kolejowego towarów, która nie została uzupełniona wymaganym dokumentem, może zostać uznana za niewniesioną, jeśli przewoźnik nie wezwał reklamu…
Powołane przepisy
art. 28art. 29 § 1§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 21.07.2026.