I CR 414/60

SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Gminnej Spółdzielni "Samopomoc Chłopska" w U. przeciwko Z. K. o 19.463,29 zł, po rozpoznaniu rewizji nadzwyczajnej Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego wniesionej z urzędu od wyroku Sądu Wojewódzkiego dla województwa warszawskiego z dnia 8 października 1958 r., zaskarżony wyrok w części oddalającej powództwo co do kwoty 7.925 zł 92 gr. uchylił i sprawę w tym zakresie Sądowi Wojewódzkiemu dla województwa warszawskiego do ponownego rozpoznania przekazał; poza tym rewizję nadzwyczajną oddalił.Uzasadnienie faktycznePowodowa Spółdzielnia żądała zasądzenia od pozwanego, odpowiedzialnego magazyniera magazynu zbożowego, kwoty 19.463 zł 29 gr. z tytułu niedoboru powstałego w magazynie w czasie od 28.VII. - 27.IX.1956 r. w ilości 15.289 kg żyta i 38 kg pszenicy.Sąd I instancji zgodnie z opinią biegłego przyjął wysokość niedoboru w życie na 14.670 kg oraz jego cenę na 59 zł za 100 kg, to jest najniższą cenę skupu zboża z dostaw obowiązkowych, gdyż żyto było magazynowane na wysypisku łącznym niezależnie od tego, z jakiego rodzaju zakupu ono pochodziło, i nie było możliwości ustalenia, w której grupie żyta - ze względu na rodzaj zakupu - powstał niedobór. Tak ustaloną wartość brakującego zboża na 8.775 zł 30 gr. Sąd I instancji obniżył o 25% przyjmując, że powodowa Spółdzielnia przyczyniła się w takiej części do wyrządzonej szkody i zasądził od pozwanego 6.581 zł 55 gr., oddalając powództwo w pozostałej części.Wyrok powyższy w części oddalającej powództwo uprawomocnił się.Wyrok w tej części zaskarżył rewizją nadzwyczajną Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego, wnosząc o jego uchylenie z powodu pogwałcenia art. 160 k.z. oraz naruszenie interesu Państwa Ludowego.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył co następuje:Ustalanie przez Sąd w zaskarżonym wyroku wysokości szkody powodowej Spółdzielni na podstawie najniższych cen płaconych przez nią za brakujące zboże narusza art. 160 k.z. Zgodnie bowiem z ustaloną judykaturą (por. orzecz. SN z dn. 25.IV.1958 r. sygn. 4 CR 419/57 - OSP i KA z 1959 r. poz. 114) wysokość niedoboru w magazynie uspołecznionego przedsiębiorstwa powinna być obliczona według cen detalicznych zbytu brakujących towarów, ponieważ tylko ta cena jest ceną rynkową w rozumieniu art. 160 k.z. miarodajną dla określenia szkody majątkowej. Skoro zaś Sąd I instancji nie ustalił ceny detalicznej brakującego zboża i brak jest przesłanek do ustalenia tej ceny w aktach sprawy, zaskarżony wyrok podlega uchyleniu.Błędne obliczenie wysokości szkody jednostki uspołecznionej narusza również interes Państwa Ludowego leżący w uzyskiwaniu pełnego odszkodowania od osób, które przez niewywiązywanie się z przyjętych na siebie obowiązków spowodowały szkody w majątku społecznym.Stąd uwzględnieniu rewizji nie stoi na przeszkodzie fakt, że została ona wniesiona po upływie 6-miesięcznego terminu (art. 399 § 1 k.p.c.).Mimo objęcia wnioskiem rewizyjnym całej części wyroku oddalającej powództwo, uchylenie wyroku może nastąpić tylko w stosunku do tej części, którą oddalone zostało powództwo co do kwoty 7.925,92 zł.Jak bowiem wynika z uzasadnienia zaskarżonego wyroku, oddalenie powództwa nastąpiło częściowo na skutek zmniejszenia odszkodowania o 25%, na podstawie art. 158 § 2 k.z.Prawidłowości zastosowania przepisu art. 158 § 2 k.z. rewizja nadzwyczajna nie kwestionuje. Również rewizja nadzwyczajna nie kwestionuje wartości niedoboru pszenicy (120 zł). Uchylenie więc wyroku na skutek uwzględnienia rewizji nadzwyczajnej nie może obejmować niedoboru pszenicy (120 zł) oraz 25% dochodzonej w pozwie wartości niedoboru żyta (4.835,82 zł).Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy z mocy art. 396-399 w związku z art. 384 k.p.c. uchylił zaskarżony wyrok w części oddalającej roszczenie w kwocie 7.925,92 zł, w pozostałej zaś części wobec niewskazania podstaw rewizyjnych i wobec tego, że rozstrzygnięcie w tym zakresie jest prawidłowe i nie zawiera uchybień, które by należało podnieść z urzędu, z mocy art. 399 w związku z art. 383 k.p.c. rewizja nadzwyczajna podlega oddaleniu.