I CR 513/75

SentencjaPo rozpoznaniu w dniu 28 sierpnia 1975 r. sprawy z powództwa Franciszka N. przeciwko Komitetowi ds. Radia i Telewizji "Polskie Radio i Telewizja" o zapłatę na skutek rewizji powoda od wyroku Sądu Wojewódzkiego dla m.st. Warszawy z dnia 5 marca 1975 r., sygn. akt II C 1050/74 uchyla zaskarżony wyrok w części oddalającej powództwo i orzekającej o opłatach i kosztach procesu (pkt III, IV, V) i w tym zakresie sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Wojewódzkiemu w Warszawie przekazuje, pozostawiając temuż Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach procesu za instancję rewizyjną. Uzasadnienie faktycznePowód Franciszek N. żądał zasądzenia od Komitetu do Spraw Radia i Telewizji "Polskie Radio i Telewizja" kwoty 52 000 zł tytułem wynagrodzenia za wykonane na zamówienie strony pozwanej prace ilustracyjne do filmów dokumentalnych: "Udział Polaków we francuskim ruchu oporu" i "Ziemia Lubelska". W toku postępowania powód ograniczył żądanie do kwoty 46 400 zł. Strona pozwana uznała żądanie pozwu do kwoty 6 500 zł, wnosząc o jego oddalenie w pozostałej części z zasądzeniem kosztów procesu. Zaskarżonym wyrokiem Sąd Wojewódzki w Warszawie zasądził na rzecz powoda kwotę 6 500 zł z 8% od dnia 31 sierpnia 1973 r.; umorzył postępowanie odnośnie do kwoty 5 600 zł oraz nakazał pobrać od powoda na rzecz Skarbu Państwa kwotę 2 463 zł tytułem nie uiszczonych opłat sądowych. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd Wojewódzki dokonał następujących ustaleń: Powód, będący pracownikiem pozwanego Komitetu, otrzymał ustne zlecenie opracowania 2 scenariuszy do filmów telewizyjnych "Udział Polaków we francuskim ruchu oporu" i "Ziemia Lubelska". Wymienione scenariusze powód złożył w Redakcji Filmów Programów Oświatowych. Materiały te nie zostały przez stronę pozwaną wykorzystane. Scenariusz filmu "Udział Polaków we francuskim ruchu oporu" był recenzowany i 2 recenzentów wypowiedziało się za jego przyjęciem ze zgłoszonymi poprawkami. Jeden z recenzentów nie zgłosił żadnych zastrzeżeń. W zakresie wysokości należnego powodowi wynagrodzenia Sąd Wojewódzki przyjął, że mają zastosowanie stawki określone Zarządzeniem Nr 105/61 Komitetu do Spraw Radia i Telewizji "Polskie Radio i Telewizja" z dnia 22 listopada 1961 r. w sprawie tymczasowego uregulowania zasad wynagradzania i miesięcznych zakresów obowiązków pracowników realizacji filmowej oraz stawek honoracyjnych za prace realizatorskie i autorskie wykonywane na rzecz Zakładu Produkcji Filmów Telewizyjnych, jednostki organizacyjnej podległej Komitetowi do Spraw Radia i Telewizji "Polskie Radio i Telewizja" - z późniejszymi zmianami wynikającymi z Zarządzeń strony pozwanej z dnia 1 marca 1972 r. Nr E 11/72 i z dnia 15 października 1971 r. Nr 53. Opierając się na powyższych przepisach i opinii biegłego E. D. wysokość wynagrodzenia za opracowanie scenariusza "Udział Polaków we francuskim ruchu oporu" Sąd Wojewódzki ustalił na kwotę 3 500 zł, zaś za scenariusz "Ziemia Lubelska" na kwotę 3 000 zł. Co do pozostałych materiałów literackich Sąd Wojewódzki, powołując się na materiał dowodowy, ustalił, że nie były one zlecane do opracowania powodowi, a nadto Sąd podkreślił, że powód nie udowodnił, aby materiały te doręczył stronie pozwanej. Rewizję złożył powód, kwestionując ustalenia Sądu Wojewódzkiego w części dotyczącej nieuwzględnienia jego żądania odnośnie do pozostałych materiałów literackich, opracowanych do filmu "Udział Polaków we francuskim ruchu oporu", a nadto skarżący polemizuje z przyjętymi w orzeczeniu zasadami wynagrodzenia wskazując, że powinny być one określone stosowanie do przepisów uchwały Rady Ministrów z dnia 7 stycznia 1972 r. (Mon. Pol. Nr 6, poz. 38), określającej zasady i stawki wynagrodzenia za dzieła literackie i pomocnicze prace literackie na potrzeby filmu. W konkluzji rewizji skarżący wnosił o zmianę orzeczenia w części oddalającej żądanie i zasądzenie kwoty 39 900 zł z odsetkami; ewentualnie o uchylenie wyroku w zaskarżonym zakresie i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Uzasadnienie prawneRozpoznając rewizję powoda, Sąd Najwyższy zważył, co następuje: W świetle ustaleń Sądu Wojewódzkiego opracowane i złożone przez powoda materiały literackie mają walory scenariuszy filmowych, przeznaczonych do produkcji telewizyjnej. Opracowania obu scenariuszy powód dokonał w wyniku zlecenia strony pozwanej. Kwestionując w rewizji ustalenia Sądu Wojewódzkiego w części dotyczącej opracowania i złożenia u strony pozwanej noweli filmowej do zamierzonego filmu pt. "Udział Polaków we francuskim ruchu oporu", powód nie przytoczył okoliczności lub dowodów, które mogłyby podważyć dokonane przez Sąd I instancji ustalenia. Nie wykazał również skarżący, aby Sąd Wojewódzki dopuścił się uchybień przy ocenie materiału dowodowego, na podstawie którego przyjął, że powód nie złożył materiału literackiego w postaci noweli filmowej. Przedstawienie przez skarżącego odmiennego od ustaleń Sądu stanu faktycznego nie może, w świetle dotychczas zebranego i prawidłowo ocenionego materiału dowodowego, skutkować podzielenia w tym zakresie zarzutów rewizji. Odnośnie do podstaw ustalenia należnego powodowi wynagrodzenia, w której to kwestii Sąd orzekający zajął stanowisko bez bliższego merytorycznego uzasadnienia - Sąd Najwyższy zauważa, że sprawa w tym zakresie nie została dostatecznie wyjaśniona. Mianowicie Rada Ministrów, w wyniku upoważnienia zawartego w art. 33 ustawy o prawie autorskim, powzięła powołaną nr 5 Uchwałę w sprawie zasad i stawek wynagrodzenia za dzieła literackie i pomocnicze prace literackie na potrzeby filmu. Powyższa uchwała uchyliła poprzednio obowiązujące przepisy regulujące wynagrodzenia autorskie za twórczość literacką (§ 17) i ma zastosowanie, jak to wynika z treści § 19, do umów zawieranych po dniu 1 stycznia 1972 r. Dla ustalenia zatem, czy przepisy Zarządzeń strony pozwanej, regulujące zasady wynagrodzeń autorskich, są w omawianym zakresie sprzeczne z postanowieniami prawa autorskiego i wydanymi na jego podstawie przepisami wykonawczymi - należy ustalić datę zawartego przez strony porozumienia (zlecenia) odnośnie do opracowania scenariuszy. Jeśli w wyniku dokonanego ustalenia okazało by się, że określone Zarządzeniem Nr 105/61 wynagrodzenie należne powodowi jest niższe od stawek zawartych w prawie autorskim, należy wyjaśnić podstawy przyjęcia niższych stawek dla autorów scenariuszy filmów do produkcji telewizyjnej. Przesądzenie o zasadności roszczenia powoda wymaga wyjaśnienia, czy - jak to sugeruje biegły E. D. - inne kryteria podziału, sposób realizacji i przeznaczenie filmów telewizyjnych oraz inna ewentualnie specyfika tej formy realizacji filmowej uzasadniają wyodrębnienie twórczości dla potrzeb telewizji, jako innego działu twórczości w rozumieniu art. 33 Prawa autorskiego, nie objętego dyspozycją tego przepisu. Konieczność poszukiwania merytorycznych przesłanek istnienia lub braku tego rodzaju podziału wypływa z faktu, że powołana uchwała Nr 5 Rady Ministrów i poprzednio obowiązujące przepisy wykonawcze, normujące kwestie wynagrodzeń, nie zawierają postanowień pozwalających jednoznacznie przesądzić zakres ich stosowania. Ponad konieczność uzupełnienia opinii biegłego na wskazane okoliczności, przeprowadzi Sąd Wojewódzki w razie potrzeby dowód z przesłuchania stron na okoliczności wskazane w piśmie powoda z dnia 6 września 1975 r. Nadto Sąd Najwyższy zauważa, że rozstrzygnięcie oddalające żądanie powoda o wynagrodzenie za temat filmowy nie zostało uzasadnione w zaskarżonym orzeczeniu, co uniemożliwia przeprowadzenie kontroli jego zasadności. Z przyczyn powyższych i na podstawie art. 388 § 1 kpc orzeczono jak w sentencji wyroku.