I CR 700/56

Skład orzekającyPrzewodniczący: Sędzia S. Gross (sprawozdawca). Sędziowie: J. Szczerski, K. Lipiński.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Zofii Z. przeciwko Spółdzielni Pracy Wartowniczej "Dozór Mienia" w Warszawie o 3.478,80 zł, po rozpoznaniu rewizji nadzwyczajnej Generalnego Prokuratora PRL od wyroku Sądu Powiatowego dla m. st. Warszawy z dnia 16 listopada 1954 r., zaskarżony wyrok uchylił i sprawę przekazał Sądowi Powiatowemu dla m. st. Warszawy do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktyczneSąd Powiatowy dla m. st. Warszawy wyrokiem z dnia 16 listopada 1954 r. oddalił powództwo Zofii Z. przeciwko Spółdzielni Pracy Wartowniczej "Dozór Mienia" o 3.478 zł 80 gr z tytułu wynagrodzenia za przepracowane w czasie od dnia 3 lipca 1951 r. do dnia 31 stycznia 1954 r. dni wolne od pracy. Sąd Powiatowy oparł swe rozstrzygnięcie na uchwale Prezydium Rządu Nr 55 z dnia 16 lutego 1952 r. (Mon. Pol. Nr A-17, poz. 204), zgodnie z którą członkom spółdzielni pracy zatrudnionym w czasie przekraczającym ustalone normy należy wypłacać wynagrodzenie bieżące według stawek obowiązujących w normalnym czasie pracy, i na tej podstawie uznał roszczenie powódki za bezzasadne. Powódka bowiem, która według własnego twierdzenia za przepracowane dni wolne od pracy otrzymała wynagrodzenie, zdaniem Sądu Powiatowego domaga się za ten sam okres powtórnej zapłaty, czemu sprzeciwiają się przepisy powołanej poprzednio uchwały Prezydium Rządu.Wyrok powyższy - wobec niezaskarżenia go przez żadną ze stron - uprawomocnił się.W rewizji nadzwyczajnej, która wpłynęła do Sądu Najwyższego dnia 18 lipca 1956 r., Prokurator Generalny PRL zarzucił, że wyrok Sądu Powiatowego wydany został z pogwałceniem istotnych przepisów prawa oraz narusza interes Państwa Ludowego, i na tej podstawie żąda jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.Rewizja nadzwyczajna jest usprawiedliwiona.Jak to już wyjaśnił Sąd Najwyższy w orzeczeniu 2 CR 296/55 z dnia 19 maja 1955 r. - jeśli chodzi o prawo do wypoczynku świątecznego, członkowie spółdzielni pracy muszą być traktowani na równi z pracownikami zatrudnionymi na podstawie pracowniczego stosunku pracy.Wbrew poglądowi Sądu Powiatowego uchwała Prezydium Rządu Nr 55 w sprawie zasad wynagrodzenia członków spółdzielni pracy nie zajmuje się w ogóle kwestią uprawnień członków spółdzielni pracy do wynagrodzenia za pracę wykonywaną w niedziele i święta. Uprawnienia te bowiem nie dotyczą czasu pracy w godzinach nadliczbowych, lecz prawa do wypoczynku, zagwarantowanego w art. 59 Konstytucji oraz w ustawie z dnia 18 stycznia 1951 r. o dniach wolnych od pracy (Dz. U. Nr 4, poz. 28).Ze względu na to, że kwestia wynagrodzenia członków spółdzielni pracy za zatrudnienie w niedziele i święta nie została unormowana odrębnie, mają w tym zakresie zastosowanie przepisy dotyczące pracowniczego stosunku pracy, a w szczególności art. 13 i 16 ustawy z dnia 18 grudnia 1919 r. o czasie pracy w przemyśle i handlu oraz - w związku z rodzajem pracy powódki - przepisy rozporządzenia Ministra Pracy i Opieki Społecznej z dnia 26 stycznia 1922 r. w sprawie czasu pracy osób zatrudnionych przy pilnowaniu. Z przepisów tych wynika, że pracownicy zatrudnieni w niedziele i święta muszą otrzymać w zamian wolny dzień w tygodniu lub ekwiwalent w postaci 100% dodatku za każdą przepracowaną godzinę.Przytoczone wyżej rozważania prowadzą do wniosku, że pogląd Sądu Powiatowego o bezzasadności powództwa Zofii Z. jest następstwem wadliwej wykładni prawa oraz że oparte na nim rozstrzygnięcie narusza interes Państwa Ludowego polegający na zapewnieniu ludziom pracy konstytucyjnie zagwarantowanego prawa do wypoczynku świątecznego.Ponieważ zaś Sąd Powiatowy wskutek zajęcia błędnego stanowiska prawnego nie dokonał ustaleń koniecznych do rozstrzygnięcia o roszczeniu objętym pozwem, przeto Sąd Najwyższy na mocy art. 396 § 1, art. 398 i 399 § 1 w związku z art. 384 k.p.c. orzekł jak w sentencji.