I CSK 4072/23

I CSK 4072/23 POSTANOWIENIE 18 czerwca 2026 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Dariusz Pawłyszcze po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 18 czerwca 2026 r. w Warszawie wniosków pełnomocników z urzędu o uzupełnienie postanowienia, w sprawie z powództwa prokuratora przeciwko K. K., P. K., M. K. i kuratorowi spadku nieobjętego po S. Z. przy interwencji Miasta Kraków po stronie powodowej i M. R. po stronie pozwanej o ustalenie, na skutek skarg kasacyjnych P. K. i M. R. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Krakowie z 16 listopada 2021 r., I ACa 739/20, 1. odmawia uzupełnienia postanowienia z 11 marca 2026 r.; 2. prostuje rozstrzygnięcie w postanowieniu z 11 marca 2026 r. przez zastąpienie sumy 3321 (trzy tysiące trzysta dwadzieścia jeden) zł sumą 4982 (cztery tysiące dziewięćset osiemdziesiąt dwa) zł. (G.G.) UZASADNIENIE Odmawiając przyjęcia skarg kasacyjnych do rozpoznania Sąd Najwyższy przeoczył, że skarżący byli reprezentowani przez pełnomocników z urzędu, i nie rozpoznał zwartych w skargach wniosków o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej. Postanowieniem z 11 marca 2026 r. Sąd Najwyższy uwzględnił wnioski pełnomocników i uzupełnił postanowienie o odmowie przyjęcia skargi przez I CSK 4072/23 2 przyznanie pełnomocnikom po 3321 zł kosztów nieopłaconej pomocy prawnej w postępowaniu kasacyjnym. Jeden z pełnomocników wniósł o uzupełnienie postanowienia z 11 marca 2026 r. przez uzupełnienie przyznanego wynagrodzenia do sumy 4050 zł i doliczenie do niej Vat. Drugi z pełnomocników wniósł o uzupełnienie postanowienia z 11 marca 2026 r. w ten sam sposób, ewentualnie o sprostowanie oczywistej omyłki przez zastąpienie sumy 3321 zł sumą 4981,50 zł. Obydwa wnioski zostały uzasadnione błędem Sądu Najwyższego w postaci przyznania wynagrodzenia w wysokości 50% stawki, tj. 2700 zł (3321 zł po doliczeniu Vat), ponieważ każdy z pełnomocników z urzędu został ustanowiony dopiero w celu sporządzenia skargi kasacyjnej i przysługuje mu 75% stawki, tj. 4050 zł (4981,50 zł po doliczeniu Vat). Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 1. Postanowieniem z 11 marca 2026 r. Sąd Najwyższy przyznał pełnomocnikom z urzędu wynagrodzenie i nie ma podstaw do uzupełnienia tego postanowienia. Podstawą tą nie jest art. 1081 k.p.c., ponieważ przepis ten jest podstawą do obciążenia strony kosztami sądowymi. Kosztami sądowymi są opłaty i wydatki sądu (art. 2 ust. 1 u.k.s.c.). Sąd w orzeczeniu kończącym postępowanie obciąża odpowiednią stronę obowiązkiem zapłaty nieuiszczonych opłat i wydatków niepokrytych zaliczkami. Jeżeli sąd przez przeoczenie lub z innych przyczyn (np. ustalenia ostatecznej wysokości danego wydatku już po zakończeniu postępowania) nie objął obowiązkiem zapłaty przez strony wszystkich nieuiszczonych opłat i wydatków niepokrytych zaliczkami, stosuje się art. 1081 k.p.c. Wynagrodzenie przyznane od Skarbu Państwa pełnomocnikowi z urzędu jest wydatkiem sądu i w przypadku przyznania tego wynagrodzenia już po zakończeniu postępowania, sąd na podstawie art. 1081 k.p.c. może obciążyć stronę obowiązkiem zwrotu Skarbowi Państwa tego wydatku, jeżeli istnieją do tego podstawy, przy odpowiednim zastosowaniu zasad obowiązujących przy zwrocie kosztów procesu. Natomiast nieprzyznane wynagrodzenie nie jest wydatkiem w rozumieniu art. 2 ust. 1 u.k.s.c. i art. 1081 k.p.c. nie stosuje się. 2. Zastosowanie współczynnika 50%, mimo podstaw do zastosowania współczynnika 75% (§ 16 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości I CSK 4072/23 3 w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu), było oczywistą omyłką Sądu. Ponieważ sprostowanie może nastąpić także z urzędu (art. 350 § 1 k.p.c.), postanowienie zostało sprostowane w stosunku do wynagrodzeń obu pełnomocników. Dariusz Pawłyszcze (G.G.) [a.ł]