I K 1008/52
WyrokIzba Cywilna1952-12-15
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara pozbawienia wolności orzeczona za obrót walutą obcą bez zezwolenia, w sytuacji gdy zysk miał być przeznaczony na cele niebudzące ujemnej oceny, jest współmierna do społecznej szkodliwości czynu i czy istnieją podstawy do zawieszenia jej wykonania lub uchylenia kary dodatkowej pozbawienia praw?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że orzeczona kara pozbawienia wolności jest współmierna do społecznej szkodliwości czynu obrotu walutą obcą bez zezwolenia, nawet jeśli zysk miał być przeznaczony na cele niebudzące ujemnej oceny. Transakcje te naruszają interesy gospodarki narodowej i są traktowane jako zbrodnie, co uzasadnia zastosowanie kary dodatkowej pozbawienia praw. Brak było podstaw do zawieszenia wykonania kary na podstawie art. 61 k.k.Stan faktyczny
Sąd Wojewódzki w Gdańsku skazał Bronisławę Ch. za obrót walutą obcą bez zezwolenia, polegający na nabywaniu i sprzedaży dolarów amerykańskich w okresie od lutego do listopada 1951 r. Oskarżona została skazana na karę pozbawienia wolności, grzywnę oraz pozbawienie praw publicznych i obywatelskich praw honorowych na dwa lata. Oskarżona wniosła rewizję, zarzucając rażącą niewspółmierność kary i domagając się jej złagodzenia, warunkowego zawieszenia wykonania lub uchylenia kary dodatkowej.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżony wyrok w całości.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia A. Bachrach. Sędziowie: Z. Kapitaniak, S. Rybczyński (sprawozdawca). Prokurator: J. Pozorski.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Bronisławy Ch. osk. z art. 9 ustawy z dn. 28.X.1950 r. (Dz. U. R. P. Nr 50, poz. 460), po rozpoznaniu założonej przez oskarżoną rewizji od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Gdańsku z dnia 10 maja 1952 r., na podstawie art. 375 k.p.k. utrzymał w mocy wyrok w zaskarżonej części...Uzasadnienie faktyczneSąd Wojewódzki w Gdańsku wyrokiem z dnia 10 maja 1952 r. uznał Bronisławę Ch. winną popełnienia przestępstwa przewidzianego w art. 9 ust. 1 ustawy z dn. 28.X.1950 r. (Dz. U. R. P. Nr 50, poz. 460) dokonanego w ten sposób, że od lutego 1951 r. do listopada 1951 r. w Sopocie i Gdyni bez zezwolenia Komisji Dewizowej dokonywała obrotu walutą obcą nabywając od Edmunda M. około 400 dolarów U.S.A., a następnie sprzedając je Łucji K. i skazał ją za ten czyn na 1 rok i 6 miesięcy więzienia oraz 150 złotych grzywny oraz pozbawił ją praw publicznych i obywatelskich praw honorowych na lat dwa.Od tego wyroku oskarżona założyła rewizję, w której zarzucając rażącą niewspółmierność kary ze społeczną szkodliwością przypisanego jej czynu na skutek niedocenienia własności osobistych oskarżonej i pominięcia pobudek jej działania w postaci chęci ratowania zdrowia własnego i swojej pasierbicy, wnosiła bądź o złagodzenie orzeczonej kary, bądź o warunkowe zawieszenie jej wykonania, a nadto o uchylenie kary dodatkowej pozbawienia praw.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy wyraził następujący pogląd prawny:Orzeczona kara pozbawienia wolności jest w sprawie niniejszej współmierna do społecznej szkodliwości przypisanego oskarżonej czynu.Nie ma również przewidzianych art. 61 k.k. podstaw do uzasadnionego zawieszenia wykonania tej kary.Zarzut rewizji, że orzeczenie przez Sąd kary dodatkowej pozbawienia praw obraża art. 47 § 1 lit. c) k.k. jest również chybiony.Kupno-sprzedaż obcych walut z zamiarem osiągnięcia korzystnej różnicy na ich kursie jest transakcją z chęci zysku nawet wówczas, gdy osiągnięty zysk ma być zużyty w całości czy też częściowo na cele, których ujemnie ocenić nie można.Ponieważ tego rodzaju transakcje naruszają interesy gospodarki narodowej i ze względu na swoją szczególną szkodliwość w obecnych warunkach gospodarczych Polski Ludowej traktowane są jako zbrodnie, zastosowanie do ich sprawców, działających w celu osiągnięcia nielegalnych zysków, przepisu art. 47 § 1 lit. c k.k. jest całkowicie uzasadnione...
Powiązane orzeczenia
- II K 1003/60 1961-06-11Czy sprzedaż lub nabycie waluty obcej bez zezwolenia, w sytuacji gdy przedmiot transakcji nie został odnaleziony i nie można orzec jego przepadku, powinno być kwalifikowane z art. 45 § 1 czy art. 45 § 2 ustawy karnej ska…
- III K 833/59 1961-02-22Czy umowa zastawu na zagranicznych wartościach dewizowych stanowi czynność, o której mowa w art. 56 § 1 pkt 2 ustawy karnej skarbowej z dnia 13 kwietnia 1960 r. i czy po upływie trzech lat od popełnienia czynu należy umo…
- KO 442/51 1952-05-17Czy dobrodziejstwo bezkarności przewidziane w art. 5 pkt 1 ustawy z dnia 28 października 1950 r. o zakazie posiadania obcych walut obejmuje osoby, które dopełniły obowiązku zgłoszenia walut obcych w Banku Narodowym, jeśl…
- I K 191/61 1962-02-27Czy sprzedaż lub kupno bez zezwolenia waluty obcej (dolarów amerykańskich) o wartości nieprzekraczającej 2.500 zł, stanowi przestępstwo z art. 45 § 2 ustawy o kontroli obrotu dewizowego, i czy wymierzona kara grzywny moż…
- V K 573/62 1963-02-07Czy czyn polegający na nabyciu wartości dewizowych bez zezwolenia i próba wywozu tych wartości za granicę stanowią jedno przestępstwo, czy też dwa odrębne czyny, w świetle przepisów ustawy karnej skarbowej z 1960 r. oraz…
Powołane przepisy
art. 9art. 375 KPKart. 9 ust. 1art. 61 KKart. 47 § 1§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 22.07.2026.