I K 1013/51

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia M. Szerer; Sędziowie: E. Merz, Z. Sitnicki (sprawozdawca); Prokurator: J. Jackiewicz.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Zygfryda. W., Zenona B. i in. oskarżonych z art. 286 k.k., po rozpoznaniu rewizji oskarżonych od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Olsztynie z dnia 14 marca 1951 r., na podstawie art. 375 pkt 2 i 3, 384 pkt 2, 388 § 1 k.p.k. uchylił zaskarżony wyrok w stosunku do Zygfryda W. i uznał go za winnego tego, że mając, już to jako wicedyrektor P.P.B. IX, już też jako dyrektor P.P.B. VII w O. obowiązek organizowania, prowadzenia i kontrolowania pracy w tych Przedsiębiorstwach, nie dopełnił tego obowiązku, w szczególności w zakresie czuwania nad należytym porządkiem w dziedzinie spraw finansowych i personalnych, i za ten czyn, z mocy art. 286 § 1 k.k., skazał go na karę dwóch lat więzienia. (...)Uzasadnienie faktyczneRewizja oskarżonego W. zarzuca, między innymi:1)błędną ocenę przyjętych za podstawę wyroku okoliczności faktycznych, przez niesłuszne przypisanie mu niedopełnienia obowiązku dopilnowania rozliczenia się przez pracowników P.P.B. z pobranych przez nich zaliczek na uposażenie, mimo że obowiązek ten na nim jako na dyrektorze technicznym nie spoczywał;2)błędną ocenę dowodów w związku z przypisaniem oskarżonemu niezatrudnienia dziewięciu skierowanych do P.P.B. fachowców; w szczególności bezzasadne uogólnienie przez Sąd poglądu na niewłaściwą politykę personalną oskarżonego na podstawie trzech tylko przypadków, mimo iż z zeznań świadków wynika, że oskarżony dokładał wszelkich starań, aby sprowadzić potrzebną liczbę robotników.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy wyraził, między innymi, następujący pogląd prawny:1)Zarzut pierwszy rewizji oskarżonego W. jest niezasadny.Oskarżony zasłania się w swej obronie argumentem natury formalnej, polegającym na tym, że w P.P.B. IX w O. pełnił tylko obowiązki wicedyrektora technicznego, do którego zakresu działania sprawy finansowe nie należały.Argument powyższy nie jest przekonywający. Przede wszystkim bowiem należy stwierdzić, że, jak to wynika z ustalenia biegłego, oskarżony od końca 1948 r. miał w swoich rękach także kierunek personalny oddziału, miał zatem prawo (i obowiązek) wejrzenia w praktykę szafowania zaliczkami, choćby z punktu widzenia polityki personalnej. Oskarżony nie tylko tego nie uczynił, ale (o czym nie wspomina w swej obronie) akceptował wówczas tę praktykę, a nawet sam z niej korzystał. Zaznaczyć wypada, iż w systemie planowej gospodarki społecznej żaden pracownik nie może zachowywać się obojętnie wobec nielegalnych posunięć innych osób dlatego tylko, że ingerencja formalnie do niego nie należy; każdy bowiem pracownik powinien uważać się za współgospodarza mienia publicznego i dbać o nie. Dotyczy to w szczególności osób zajmujących stanowiska kierownicze, nawet nie związane bezpośrednio z działem finansowym, które w takim przypadku obowiązane są uczynić wszystko, aby interes publiczny kierowanej przez nich instytucji nie był narażony na szwank przez niewłaściwą gospodarkę pieniężną. Niedopełnienie tego obowiązku ze strony tych osób wypełnia dyspozycję art. 286 § 1 k.k.2)Niezasadny jest również drugi zarzut rewizji.Sąd istotnie uogólnił pogląd na niewłaściwą politykę personalną oskarżonego, ale uczynił to trafnie i w oparciu o dane przewodu sądowego. Fakt bowiem dokonywania przez oskarżonego niewłaściwych posunięć personalnych został ustalony przez opinię biegłego B., z której wynika, że oskarżony nie dbał o powiększenie załogi technicznej w miarę wzrostu Przedsiębiorstwa, a w szczególności nie wykazał ani inicjatywy, ani staranności w angażowaniu murarzy, którym nie potrafił zapewnić odpowiedniego wynagrodzenia, stosując w zasadzie system pracy na dniówkę zamiast systemu akordowego. Wynikiem tej polityki był fakt, obiektywnie stwierdzony, że Przedsiębiorstwo nie potrafiło podołać swym zadaniom i w wielu przypadkach nie dotrzymało terminu wykonania robót. Przykłady, przytoczone przez Sąd, stanowią tylko ilustrację błędnej polityki personalnej. Dodać należy, iż oskarżonego, jako kierownika personalnego Przedsiębiorstwa, obciąża również częściowo odpowiedzialność za niedostateczną bądź niewłaściwą obsadę działu buchalterii i zaopatrzenia, co przyczyniło się w znacznym stopniu do powstania nadużyć popełnionych przez współoskarżonych K. i F. Zaniedbania tego rodzaju wypełniają dyspozycję art. 286 § 1 k.k. (...)