I K 1627/51

PostanowienieIzba Cywilna1952-07-26

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy popełnienie przestępstwa z art. 16 dekretu z dnia 26 kwietnia 1936 r. (Dz. U. R. P. z 1938 r. Nr 86, poz. 584 wraz z następnymi zmianami) w przypadku, gdy działanie sprawcy narusza dwa lub więcej przepisów tegoż dekretu wymienionych w art. 16, bądź w różnych postaciach przepis tego samego artykułu, należy traktować jako jeden czyn przestępny, czy też jako wielość czynów?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy rozstrzygnął, że jedno działanie sprawcy, naruszające dwa lub więcej przepisów dekretu dewizowego, jest zawsze jednym czynem przestępnym i podlega ocenie prawnej według zasad określonych w art. 36 k.k. Natomiast w przypadku kilku działań przestępnych, które naruszają dwa lub więcej przepisów wymienionych w art. 16 ust. 1 dekretu, należy je traktować jako szereg samoistnych czynów, chyba że całość czynności sprawcy, z których każda sama przez się jest przestępstwem, może być uznana za przestępstwo ciągłe, gdy poszczególne czynności były wynikiem jednolitego, z góry powziętego zamiaru.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła oskarżonych o przestępstwo dewizowe. Sąd Najwyższy rozpatrywał kwestię prawną dotyczącą kwalifikacji prawnej czynów w sytuacji, gdy jedno działanie sprawcy naruszało kilka przepisów dekretu dewizowego lub gdy sprawca dopuścił się kilku działań przestępnych. Kwestia ta została przekazana przez zwykły skład sędziów do rozstrzygnięcia składowi powiększonemu.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy rozstrzygnął kwestię prawną dotyczącą kwalifikacji czynów w sprawach o przestępstwa dewizowe zgodnie z przedstawionym uzasadnieniem.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: Prezes M. Mazur; Sędziowie: Z. Sitnicki, M. Szerer, J. Zembaty, M. Dobromęski, E. Merz, T. Cyprian (sprawozdawca); Prokurator: J. Markowicz.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Pinkasa F. i innych, oskarżonych o przestępstwo dewizowe, po wysłuchaniu wniosku Prokuratora, postanowił przekazaną przez zwykły skład sędziów Sądu Najwyższego na podstawie art. 390 k.p.k. kwestię prawną:"Czy popełnienie przestępstwa z art. 16 dekretu z dn. 26.IV 1936 r. (Dz. U. R. P. z 1938 r. Nr 86, poz. 584 wraz z następnymi zmianami) w przypadku, gdy działanie sprawcy narusza dwa lub więcej przepisów tegoż dekretu, wymienionych w tymże artykule 16 (art. 5 ust. 1, art. 6, 7, 7a, 8, 9 ust. 1 i 2, np. sprowadzenie walorów z zagranicy z następnym ich sprzedaniem w kraju), bądź w różnych postaciach przepis tego samego artykułu tegoż dekretu (np. kupno walorów od jednej osoby ze sprzedażą ich innej) - należy traktować jako jeden czyn przestępny, czy też jako wielość czynów"? -rozstrzygnąć jak wyżej.Uzasadnienie faktyczneI.W pierwszym zdaniu pytania prawnego, przekazanego składowi powiększonemu do rozstrzygnięcia, jest mowa o działaniu (liczba pojedyncza) sprawcy, naruszającym dwa lub więcej przepisów dekretu dewizowego z 1936 r.Ponieważ jedno działanie jest zawsze tylko jednym czynem, a więc także i jednym przestępstwem, nie może zatem być traktowane jako wielość czynów i w przypadku, gdy narusza więcej niż jeden przepis karny, podlega ocenie prawnej według zasad określonych w art. 36 k.k.II.Natomiast w przypadku, gdy sprawca dopuścił się kilku działań przestępnych, które naruszają dwa lub więcej przepisów, wymienionych w art. 16 ust. 1 powołanego wyżej dekretu, a tę właśnie sytuację ma na względzie omawiane pytanie prawne, nie ma podstaw do uznania takich czynności za jeden czyn przestępny, lecz należy traktować je jako szereg samoistnych czynów, skoro poszczególne działania sprawcy wyczerpują bez reszty istotę różnych przestępstw.III.Wreszcie całokształt czynności sprawcy, z których każda już sama przez się jest przestępstwem i narusza w różnych postaciach przepis tego samego artykułu wymienionego dekretu, może być traktowany jako jeden czyn przestępny w znaczeniu prawnym.Taka działalność przestępna może być uznana za przestępstwo ciągłe w przypadku, gdy poszczególne czynności tego samego sprawcy były wynikiem jednolitego, z góry powziętego zamiaru.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 390 KPKart. 16art. 5 ust. 1art. 6art. 36 KKart. 16 ust. 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 28.07.2026.