I K 243/61
WyrokIzba Cywilna1961-08-16
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy oskarżony, który przechowywał broń i amunicję, może zostać uznany za winnego popełnienia czynu stanowiącego przypadek mniejszej wagi, jeśli jest osobą psychopatyczną?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że oskarżony Marian M. mógł zostać uznany za winnego popełnienia czynu z art. 4 m.k.k. jako przypadek mniejszej wagi (§ 2), ponieważ okoliczności obiektywne i subiektywne, w tym wiek oskarżonego i jego stan psychiczny (psychopatia), uzasadniały takie potraktowanie. Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia rewizji prokuratora ani rewizji oskarżonego, uznając ustalenia faktyczne i wymierzoną karę za prawidłowe.Stan faktyczny
Marian M. został oskarżony o przechowywanie karabinu i amunicji bez zezwolenia. Sąd Wojewódzki uznał czyn za przypadek mniejszej wagi i skazał go na 3 lata więzienia. Prokurator i oskarżony wnieśli rewizje, kwestionując ocenę czynu jako przypadku mniejszej wagi oraz wymierzoną karę. Oskarżona Czesława P. została uniewinniona od zarzutu rozpijania nieletniego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżony wyrok co do oskarżonych Mariana M. i Czesławy P.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia K. Czajkowski.Sędziowie: W. Ostrowski, A. Bachrach (sprawozdawca).Prokurator: T. Miernik.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Mariana M. i Czesławy P., oskarżonych z art. 4 § 1 m.k.k., art. 11 ustawy z dnia 27 kwietnia 1956 r. (Dz. U. Nr 12, poz. 62), po rozpoznaniu założonej przez prokuratora i oskarżonych rewizji od wyroku Sądu Wojewódzkiego dla województwa warszawskiego w Warszawie z dnia 7 października 1960 r., na podstawie art. 375 k.p.k.utrzymał w mocy zaskarżony wyrok co do oskarżonych Mariana M. i Czesławy P. (...).Sąd Wojewódzki dla województwa warszawskiego, po rozpoznaniu w dniu 7 października 1960 r. sprawy:1) Mariana M. oskarżonego o to, że:od 2 do 9 września 1959 r. w O., nie posiadając zezwolenia przechowywał, w zabudowaniach swoich rodziców karabin "Mauzer" Nr BE 225-7488 oraz 12 sztuk amunicji, to jest o czyn z art. 4 § 1 m.k.k.;2) Stanisława P. oskarżonego o to, że:w ciągu sierpnia i września 1959 r. w R. jako nieletni, działając z rozeznaniem, nie posiadając zezwolenia, przechowywał karabin typu "Mauzer" Nr BE 225-7488 oraz pistolet siedmiostrzałowy, to jest o czyn z art. 4 § 1 m.k.k.;3) Czesławy P. oskarżonej o to, że w sierpniu 1959 r. w O. podała swojemu nieletniemu synowi Stanisławowi P. 100 g wódki do spożycia, rozpijając w ten sposób nieletniego, to jest o czyn z art. 11 ustawy z dnia 27 kwietnia 1956 r. o zwalczaniu alkoholizmu,orzekł: Mariana M. i Stanisława P. uznać za winnych popełnienia zarzuconych im czynów, z tym zastrzeżeniem, iż stanowią one przypadek mniejszej wagi, i za to skazać: Mariana M. z mocy art. 4 § 2 m.k.k. - na 3 (trzy) lata więzienia, Stanisława P. z mocy art. 4 § 2 m.k.k. w związku z art. 70 i 71 k.k. - na umieszczenie w zakładzie wychowawczym; na poczet orzeczonej kary pozbawienia wolności zaliczyć Marianowi M. na zasadzie art. 58 k.k. okres tymczasowego aresztowania od dnia 11 września 1959 r. do dnia 7 października 1960 r.; orzec przepadek dowodu rzeczowego w postaci karabinu typu "Mauzer", pistoletu toporka oraz amunicji na rzecz Skarbu Państwa. Czesławę P. ze stawianego jej zarzutu uniewinnić.Od wyroku tego odwołał się prokurator i oskarżony Marian M.Rewizja prokuratora zarzuca w stosunku do Mariana M. i Czesławy P. błędną ocenę okoliczności faktycznych przyjętych za podstawę wyroku polegającą: co do Mariana M. - na przyjęciu, iż przypisany mu czyn należy potraktować jako przypadek mniejszej wagi, ponieważ jest on osobnikiem psychopatycznym, a co do Czesławy P. - na wyłącznym daniu wiary wyjaśnieniom oskarżonego Stanisława P. złożonym na rozprawie w dniu 7 października 1960 r. Rewizja wnosi o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie do ponownego rozpoznania.Rewizja oskarżonego Mariana M. zarzuca:1. błędną ocenę okoliczności faktycznych sprawy, w szczególności przez przyjęcie, że rola oskarżonego Mariana M. była w stosunku do pozostałych oskarżonych kierownicza;2. obrazę art. 339 k.p.k. przez pominięcie przy wymiarze kary faktu, że oskarżony w chwili popełnienia przestępstwa miał zaledwie 17 lat;3. rażącą niewspółmierność kary w stosunku do oskarżonego Mariana M. ze względu na to, że kara 3 lat więzienia wydaje się zbyt wysoka w stosunku do zarzuconego mu czynu przestępnego.Rewizja wnosi o złagodzenie kary oskarżonemu.Uzasadnienie faktyczneSąd Najwyższy wyraził następujący pogląd prawny:Rewizja prokuratora nie jest słuszna. Sąd Wojewódzki należycie i z uwzględnieniem całego materiału dowodowego umotywował swoje orzeczenie co do oskarżonej Czesławy P. Przyjmując za podstawę orzeczenia wyjaśnienie oskarżonego Stanisława P. złożone na rozprawie, Sąd dał wiarę tym wyjaśnieniom, które znajdują logiczne poparcie w całokształcie okoliczności sprawy (między innymi złożenie przez oskarżoną zameldowania w milicji, liczna rodzina i ograniczone środki materialne, uzasadnione domniemanie obciążenia matki w śledztwie w obronie własnej itp.).Niesłuszny też jest zarzut rewizji prokuratora co do oskarżonego Mariana M. O możliwości zakwalifikowania przestępstwa z art. 4 m.k.k. jako przypadku mniejszej wagi (§ 2) rozstrzygają zarówno okoliczności obiektywne, jak i subiektywne, a między innymi wiek oskarżonego, stopień jego rozwoju umysłowego, charakter i inne. W świetle tych okoliczności Sąd prawidłowo uzasadnił skazanie oskarżonego Mariana M. na podstawie § 2 art. 4 m.k.k.Nie zasługuje na uwzględnienie również rewizja oskarżonego Mariana M. Ustalenia Sądu co do tego oskarżonego są prawidłowe, a zwłaszcza ustalenie co do inicjatywy Mariana M. w działaniu przestępnym. Wymierzona też temu oskarżonemu kara nie wykazuje cech rażącej surowości w ramach przyjętej przez Sąd kwalifikacji.Z tych względów rewizje należało pozostawić bez uwzględnienia i orzec jak w sentencji.
Powiązane orzeczenia
- II K 793/58 1958-02-09Czy nielegalne przechowywanie broni, które następnie zostało użyte do popełnienia zabójstwa, może być uznane za przypadek mniejszej wagi w rozumieniu przepisów Kodeksu Karnego?
- III K 541/57 1957-08-13Czy posiadanie broni palnej przez młodego człowieka, który znalazł ją przypadkowo i nie używał jej do celów przestępczych, może być uznane za przypadek mniejszej wagi w rozumieniu art. 4 § 2 dekretu o przestępstwach szcz…
- II K 796/56 1957-12-07Czy przechowywanie znalezionej broni palnej przez krótki czas, bez zamiaru jej zatrzymania, może być uznane za przypadek mniejszej wagi, a groźba użycia broni w celu wymuszenia bezpłatnego wydania napojów stanowi przestę…
- II K 541/57 1957-08-13Czy okoliczności podmiotowe sprawcy mogą stanowić podstawę do uznania przechowywania broni palnej bez zezwolenia za przypadek mniejszej wagi w rozumieniu art. 4 § 2 dekretu o przestępstwach szczególnie niebezpiecznych w…
- I KR 144/68 1968-10-14Czy oskarżony, który z obawy przed odpowiedzialnością za własne przestępstwo nie zawiadomił władz o przestępstwie popełnionym przez inną osobę, może skorzystać z nadzwyczajnego złagodzenia kary lub uwolnienia od niej na…
Powołane przepisy
art. 4 § 1art. 11art. 375 KPKart. 4 § 2art. 70art. 58 KKart. 339 KPKart. 4§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 25.07.2026.