I K 298/51

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia E. Merz; Sędziowie: J. Dorsz, St. Gronowski (sprawozdawca); Prokurator: J. Markowicz.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Jana P. osk. z art. 6 i 16 dekretu z dn. 26.IV 1936 r. w sprawie obrotu pieniężnego z zagranicą oraz obrotu zagranicznymi i krajowymi środkami płatniczymi (Dz. U. R. P. z 1938 r. Nr 86, poz. 584), po rozpoznaniu rewizji nadzwyczajnej Generalnego Prokuratora R.P. od wyroku sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 13 września 1950 r., na podstawie art. 394-396, 400, 375, 383 pkt 2, 384 pkt 2, 388 k.p.k. uchylił zaskarżony wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 13.IX 1950 r. i zmienił wyrok Sądu Okręgowego w Poznaniu z dn. 23.III 1950 r. w części dotyczącej kary w ten sposób, że za przypisane oskarżonemu przestępstwo z art. 6 i 16 ust. 2 dekr. z dn. 26.IV 1936 r. w brzmieniu dekretu z dn. 2.IX 1939 r. (Dz. U. R. P. Nr 87, poz. 549) łącznie z uchwałą Gen. Komisji Dewizowej Nr 42 z dn. 3.V 1948 r. (Dz. Urzęd. Min. Skarbu Nr 60/48) skazał osk. Jana P. na karę (...).Uzasadnienie faktyczneSąd Okręgowy uznał oskarżonego za winnego, że działając nieumyślnie, w czasie od 21 stycznia do 23 lutego 1949 r. w Poznaniu w prowadzonym przez siebie przedsiębiorstwie złotniczym, nie wpisał 5 dokonanych przez siebie transakcji do rejestru obrotu złotem i za ten czyn na zasadzie art. 6 i 16 ust. 2 dekretu z dn. 26.IV 1946 r. w sprawie obrotu pieniężnego z zagranicą oraz obrotu zagranicznymi i krajowymi środkami płatniczymi (Dz. U. R. P. z 1938 r. Nr 86, poz. 584) zmienionego dekretem z dn. 2.IX 1939 r. (Dz. U. R. P. Nr 87, poz. 549) łącznie z uchwałą Generalnej Komisji Dewizowej Nr 42 z dn. 3.V 1948 r. (Dz. Urzędowy Min. Skarbu Nr 60 z dn. 26.V 1948 r.) skazał go na karę 6 miesięcy aresztu z warunkowym jej zawieszeniem na okres 2 lat.Na skutek założonej od powyższego wyroku rewizji oskarżonego Sąd Apelacyjny w Poznaniu uchylił wyrok Sądu Okręgowego i oskarżonego uniewinnił od powyższego zarzutu.Od tego uniewinniającego wyroku założył rewizję nadzwyczajną Generalny Prokurator R.P. i zarzucając: a) obrazę art. 16 powołanego dekretu łącznie z uchwałą Generalnej Komisji Dewizowej Nr 42 z dnia 3.V 1948 r. w sprawie kupna-sprzedaży złota w kraju (Dz. Urzęd. Min. Skarbu Nr 60 z dnia 26.V 1948 r.) tudzież b) błędną ocenę okoliczności faktycznych przyjętych za podstawę wyroku, wniósł o uchylenie wyroku Sądu Apelacyjnego w Poznaniu, uznanie oskarżonego winnym zarzucanego mu czynu popełnionego z winy nieumyślnej i wymierzenie mu kary przewidzianej w art. 16 pkt 2 powołanego dekretu przy zastosowaniu przepisu art. 61 k.k.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy wyraził następujący pogląd prawny:Sąd Okręgowy w Poznaniu wyrokiem z dnia 23 marca 1950 r. skazał kupca Jana P. na karę 6 miesięcy aresztu z zawieszeniem wykonania kary na okres 2 lat za przestępstwo z art. 16 pkt 2 dekretu z dnia 26.IV 1936 r. popełnione w ten sposób, że w czasie od 21 stycznia do 23 lutego 1949 r. w Poznaniu w prowadzonym przez siebie przedsiębiorstwie złotniczym kupował złom złota, nie wpisując transakcji tych do rejestru obrotu złotem.Przyjmując wyjaśnienia oskarżonego za prawdziwe, Sąd Okręgowy ustalił, iż oskarżony aczkolwiek prowadził prawidłowo rejestr obrotu złotem, to jednak nie wciągnął do niego 5 transakcji dokonanych w okresie od 21 stycznia do 23 lutego 1949 r. z powodu wyjazdów z Poznania i w tym zaniedbaniu dopatrzył się winy nieumyślnej; zarówno wpisy do ksiąg handlowych jak i dowody kasowe wskazywały bowiem, że oskarżony obrotów towarowych nie zatajał, ale zaniedbywał wciągnąć je w podanym wyżej okresie do rejestru obrotu złotem.Sąd Apelacyjny uwzględniając rewizję oskarżonego uchylił powołany wyżej wyrok i uniewinnił oskarżonego przyjmując, że niewciągnięcie 5 transakcji stanowiło zwykłą opieszałość w wykonywaniu bieżących czynności buchalteryjnych.Rewizja nadzwyczajna słusznie zarzuca, że powyższe stanowisko prawne jest błędne i obraża przepisy art. 16 dekretu dewizowego oraz postanowienia uchwały Generalnej Komisji Dewizowej z dnia 3.V 1948 r.Przepisy bowiem zawarte w uchwale Generalnej Komisji Dewizowej Nr 42 w punkcie 6 żądają, ażeby rejestr złota umożliwiał w każdej chwili kontrolę dokonanych transakcji złotem.Kontrola może tylko wówczas być skuteczna, gdy każda transakcja złotem, została uwidoczniona nie tylko w księgach handlowych, ale została także wpisana do rejestru obrotu złotem i to w takim terminie, by ten rejestr dawał już dostatecznie przejrzysty obraz obrotu złotem.Wbrew powyższemu nakazowi zaniechanie przez oskarżonego wpisania do rejestru aż 5-ciu transakcji z rzędu uniemożliwiało wyrobienie sobie przez organa kontrolne poglądu niezbędnego do oceny, czy handel złotem był prowadzony przez oskarżonego w sposób zgodny z obowiązującymi przepisami.Oskarżony nie może powoływać się na to, że wpisów tych nie dokonał dlatego, że był w tym czasie nieobecny w Poznaniu. Obowiązkiem bowiem jego było tak zorganizować swoje przedsiębiorstwo, ażeby przepisowi wciągania transakcji złotem do rejestru stało się zadość.Jeżeli oskarżony, jak twierdzi, przez zapomnienie zaniedbał to uczynić, odpowiadać musi za skutki swego niedbalstwa, lecz tylko z winy nieumyślnej.Należało przeto uznać rewizję nadzwyczajną za uzasadnioną i orzec jak w sentencji wyroku.