I K 489/52
WyrokIzba Cywilna1952-09-15
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pojęcie „posiadać” w rozumieniu ustawy z dnia 28 października 1950 r. o zakazie posiadania walut obcych, monet złotych, złota i platyny oraz o zaostrzeniu kar za niektóre przestępstwa dewizowe należy interpretować zgodnie z instytucjami prawa cywilnego?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że przy interpretacji pojęcia „posiadać” w rozumieniu ustawy z dnia 28 października 1950 r. nie należy nawiązywać do instytucji prawa cywilnego. Według prawa karnego, osoba faktycznie posiadająca pewną rzecz może nie być „posiadaczem” w rozumieniu prawa cywilnego. Pojęcie „posiadać” użyte w tej ustawie należy interpretować zgodnie z jej celem, którym jest jak najszersze zabezpieczenie interesów gospodarczych Państwa. W związku z tym, każde faktyczne dzierżenie wyczerpuje pojęcie posiadania w rozumieniu tej ustawy.Stan faktyczny
Oskarżony został skazany na podstawie ustawy z dnia 28 października 1950 r. o zakazie posiadania walut obcych, monet złotych, złota i platyny. W rewizji oskarżony zarzucił obrazę tej ustawy, twierdząc, że nie był posiadaczem złota w rozumieniu prawa cywilnego. Sąd Najwyższy rozpoznał rewizję oskarżonego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżony wyrok Sądu Wojewódzkiego w Kielcach.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia T. Cyprian; Sędziowie: M. Dobromęski (sprawozdawca), S. Kurowski; Prokurator: J. Pozorski.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Franciszka T., osk. z art. 318 ustawy z dnia 28 X 1950 r. (Dz. U. R. P. Nr 50, poz. 460) oraz art. 5 i 16 dekretu z dnia 26.IV 1936 r. (Dz. U. R. P. z 1938 r. Nr 86, poz. 584), po rozpoznaniu, założonej przez oskarżonego rewizji od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Kielcach z dnia 18 marca 1952 r., na podstawie art. 375 k.p.k. utrzymał w mocy zaskarżony wyrok.Uzasadnienie faktyczneRewizja oskarżonego zarzuca, między innymi, obrazę art. 3 ustawy z dnia 28.X 1950 r. (Dz. U. R. P. Nr 50, poz. 460) przez skazanie oskarżonego na podstawie tego przepisu, mimo że nie był on posiadaczem złota i dewiz w rozumieniu prawa cywilnego.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy wyraził, między innymi, następujący pogląd prawny:Przy interpretacji pojęcia "posiadać" w rozumieniu ustawy z dnia 28.X 1950 r. o zakazie posiadania walut obcych, monet złotych, złota i platyny oraz zaostrzeniu kar za niektóre przestępstwa dewizowe (Dz. U. R. P. Nr 50, poz. 460) nie wydaje się rzeczą słuszną nawiązywać do instytucji prawa cywilnego. Według prawa karnego bowiem osoba faktycznie posiadająca pewną rzecz może nie być "posiadaczem" w rozumieniu prawa cywilnego. Pojęcie "posiadać", użyte w ustawie z dnia 28.X 1950 r., należy interpretować zgodnie z celem tejże ustawy. Z przepisów jej wynika, że jej celem było jak najszersze zabezpieczenie interesów gospodarczych Państwa. W związku z tym należy przyjąć, że każde faktyczne dzierżenie wyczerpuje pojęcie posiadania w rozumieniu powyższej ustawy. (...)
Powiązane orzeczenia
- I K 828/52/I 1953-03-30Czy posiadanie zagranicznej waluty bez zezwolenia, nawet jeśli pochodzi z różnych źródeł lub jest przyjęte na przechowanie jako depozyt, stanowi jeden czyn w rozumieniu art. 3 § 1 ustawy karnej dewizowej?
- KO 442/51 1952-05-17Czy dobrodziejstwo bezkarności przewidziane w art. 5 pkt 1 ustawy z dnia 28 października 1950 r. o zakazie posiadania obcych walut obejmuje osoby, które dopełniły obowiązku zgłoszenia walut obcych w Banku Narodowym, jeśl…
- II K 129/53 1953-10-15Czy do czynów popełnionych w latach 1947-1948, w sytuacji gdy w czasie wyrokowania obowiązuje ustawa nowa (ustawa karna dewizowa z 1952 r.), a w czasie popełnienia czynu ustawa dawna (dekret z 1936 r.), należy zastosować…
- I K 1243/51 1951-12-04Czy do przestępstwa obrotu obcą walutą, monetami złotymi, złotem lub platyną, noszącego charakter procederu, popełnionego pod rządami dekretu dewizowego z dnia 26.IV 1936 r., lecz sądzonego pod rządami ustawy z dnia 28 X…
- III K 833/59 1961-02-22Czy umowa zastawu na zagranicznych wartościach dewizowych stanowi czynność, o której mowa w art. 56 § 1 pkt 2 ustawy karnej skarbowej z dnia 13 kwietnia 1960 r. i czy po upływie trzech lat od popełnienia czynu należy umo…
Powołane przepisy
art. 318art. 5art. 375 KPKart. 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 21.07.2026.