I K 828/52/I
WyrokIzba Cywilna1953-03-30
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy posiadanie zagranicznej waluty bez zezwolenia, nawet jeśli pochodzi z różnych źródeł lub jest przyjęte na przechowanie jako depozyt, stanowi jeden czyn w rozumieniu art. 3 § 1 ustawy karnej dewizowej?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że posiadanie zagranicznej waluty bez zezwolenia, nawet jeśli pochodzi z różnych źródeł lub jest przyjęte na przechowanie jako depozyt, stanowi jeden czyn w rozumieniu art. 3 § 1 ustawy karnej dewizowej. Dla bytu przestępstwa wystarcza faktyczne dzierżenie waluty, a posiadanie w rozumieniu prawa karnego dewizowego nie jest tożsame z posiadaniem w znaczeniu prawa cywilnego.Stan faktyczny
Oskarżony został skazany wyrokiem Sądu Wojewódzkiego za pomoc w przechowaniu 1.975 dolarów USA oraz za posiadanie 500 dolarów USA i kilku monet złotych bez zezwolenia. Sąd Najwyższy uchylił wyrok w części skazującej, uznając, że oba czyny stanowią jedno przestępstwo posiadania zagranicznej waluty bez zezwolenia.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części skazującej oskarżonego i uznał go za winnego posiadania bez zezwolenia zagranicznej waluty, skazując go na karę trzech lat więzienia.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia J. Haber (sprawozdawca). Sędziowie: J. Dorsz, B. Wiśniewski. Prokurator: M. Warman.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Fajwusza L. osk. z art. 3 § 1 ustawy karnej dewizowej z dn. 28.III.1952 r. (Dz. U. R.P. Nr 21, poz. 134), po rozpoznaniu założonej przez oskarżonego rewizji od wyroku Sądu Wojewódzkiego dla m. st. Warszawy z dnia 24 czerwca 1952 r., na podstawie art. 375, 383 pkt 2 i 3, art. 388 § 1 k.p.k. uchylił zaskarżony wyrok w części skazującej oskarżonego Fajwusza L. i uznał tegoż oskarżonego za winnego tego, że posiadał bez zezwolenia 2.475 dolarów USA w banknotach i kilka różnych złotych monet zagranicznych i za ten czyn skazał go na podstawie art. 3 § 1 ustawy karnej dewizowej z dn. 28.III.1952 r. (Dz. U. R.P. Nr 21, poz. 134) na karę trzech lat więzienia.Uzasadnienie faktyczneZaskarżonym wyrokiem oskarżony został uznany za winnego tego, że:1)w końcu września 1951 r. bez zezwolenia właściwych władz udzielił pomocy Grzegorzowi K. do przechowania 1.975 dolarów USA w banknotach przez ukrycie ich w swojej piwnicy i za to na mocy art. 27 k.k. w związku z art. 3 § 1 ustawy karnej dewizowej z dn. 28.III.1952 r. skazany został na trzy lata więzienia;2)posiadał bez zezwolenia właściwych władz 500 dolarów USA w banknotach i kilka monet złotych i za to na mocy art. 3 § 1 ustawy karnej dewizowej z dn. 28.III.1952 r. skazany został na dwa lata więzienia;jako karę łączną wymierzono oskarżonemu trzy lata więzienia.Rewizja oskarżonego zarzuca, między innymi, obrazę art. 1 i 31 k.k. przez rozdzielenie czynu oskarżonego L. polegającego na posiadaniu wartości dewizowych na dwa odrębne przestępstwa, pomimo że ustawa karna dewizowa nie zna podziału posiadania wartości dewizowych w zależności od osób przekazujących pomocnikowi wartości te do ukrycia.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy wyraził, między innymi, następujący pogląd prawny:Z ustaleń zaskarżonego wyroku opartych na bezbłędnej ocenie wyników przewodu sądowego wynika, że oskarżony świadomie przechowywał u siebie bez zezwolenia 1.975 dolarów USA wręczonych mu w tym celu przez współoskarżonego K., a ponadto 500 dolarów USA i kilka monet złotych nieustalonego pochodzenia.Dla oceny prawnej tak ustalonego czynu obojętna jest okoliczność, że wymienione kwoty pochodziły z dwóch różnych źródeł i że przechowując 1.975 dolarów USA dla K. oskarżony udzielił zarazem w ten sposób pomocy temuż K. do przechowania waluty zagranicznej, skoro czyn oskarżonego wypełnia samoistnie istotę przestępstwa z art. 3 § 1 ustawy karnej dewizowej z dn. 28.III.1952 r. i stanowi jeden czyn w znaczeniu prawnym i naturalnym polegający na posiadaniu bez zezwolenia zagranicznej waluty.Kwestią obojętną jest, że oskarżony przechowywał tę walutę dla osób trzecich jako depozyt, skoro posiadania w rozumieniu art. 3 § 1 wymienionej ustawy nie można identyfikować z pojęciem posiadania w znaczeniu prawa cywilnego, gdyż dla bytu przestępstwa przewidzianego w art. 3 § 1 wymienionej ustawy wystarcza faktyczne dzierżenie. Przyjęcie należącej do innej osoby waluty na przechowanie jako depozytu regularnego nie stanowi jedynie obrotu w rozumieniu art. 1 wymienionej ustawy.Zaskarżony wyrok należało przeto z powodu obrazy prawa materialnego, której dopuścił się Sąd Wojewódzki, uchylić (art. 383 pkt 2 k.p.k.).Skoro jednak przewód sądowy przeprowadzony przez Sąd I instancji nie wymagał uzupełnienia, wyniki zaś jego dawały podstawę do wydania orzeczenia w rzeczy samej, przeto Sąd Najwyższy wychodząc z zasad wyżej wyłożonych uznał oskarżonego za winnego przestępstwa przewidzianego w art. 3 § 1 ustawy karnej dewizowej z dn. 28.III.1952 r. i skazał go za ten czyn na karę trzech lat więzienia.
Powiązane orzeczenia
- I K 1038/60 1961-12-13Czy przywóz zagranicznych wartości dewizowych do Polski bez zgłoszenia organom kontroli dewizowej, ale w sytuacji, gdy przepisy dopuszczały taki przywóz bez zezwolenia, stanowi przestępstwo skarbowe?
- I K 489/52 1952-09-15Czy pojęcie „posiadać” w rozumieniu ustawy z dnia 28 października 1950 r. o zakazie posiadania walut obcych, monet złotych, złota i platyny oraz o zaostrzeniu kar za niektóre przestępstwa dewizowe należy interpretować zg…
- II K 1003/60 1961-06-11Czy sprzedaż lub nabycie waluty obcej bez zezwolenia, w sytuacji gdy przedmiot transakcji nie został odnaleziony i nie można orzec jego przepadku, powinno być kwalifikowane z art. 45 § 1 czy art. 45 § 2 ustawy karnej ska…
- V K 573/62 1963-02-07Czy czyn polegający na nabyciu wartości dewizowych bez zezwolenia i próba wywozu tych wartości za granicę stanowią jedno przestępstwo, czy też dwa odrębne czyny, w świetle przepisów ustawy karnej skarbowej z 1960 r. oraz…
- VI KO 9/63 1963-04-25Czy krajowcy dewizowi zawierający za granicą umowę dotyczącą wspólnego zakupu przedmiotu majątkowego za walutę zagraniczną, pochodzącą z oszczędzonych diet, z zobowiązaniem do spłaty w złotych polskich, podlegają odpowie…
Powołane przepisy
art. 3 § 1art. 375art. 388 § 1 KPKart. 27 KKart. 1art. 383 pkt 2 KPK§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 23.07.2026.