I K 48/50

WyrokIzba Cywilna1951-12-04

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy opuszczenie przez ucznia szkoły przysposobienia przemysłowego pracy w okresie wykonywania kary orzeczonej na podstawie ustawy o zabezpieczeniu socjalistycznej dyscypliny pracy, stanowi przestępstwo z art. 13 tej ustawy, jeśli ustawa ta nie ma zastosowania do uczniów?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok, uniewinniając oskarżonego. Stwierdzono, że skazanie z art. 13 ustawy o zabezpieczeniu socjalistycznej dyscypliny pracy było oparte na poprzednim wyroku, który został uchylony z powodu braku znamion przestępstwa. Oskarżony był uczniem szkoły przysposobienia przemysłowego, do którego ustawa ta nie miała zastosowania na mocy pisma okólnego Prezesa Rady Ministrów. Ponadto, czyn polegający na opuszczeniu trzech dni pracy sam przez się nie podlegał karze, gdyż ustawa przewidywała karę za opuszczenie co najmniej czterech dni roboczych.
Stan faktyczny
Oskarżony Zbigniew S. został skazany wyrokiem Sądu Grodzkiego w Oświęcimiu z dnia 29 lipca 1950 r. na podstawie art. 13 ustawy z dnia 19 kwietnia 1950 r. o zabezpieczeniu socjalistycznej dyscypliny pracy za opuszczenie trzech dni pracy w okresie wykonywania kary orzeczonej wcześniejszym wyrokiem z dnia 21 czerwca 1950 r. Generalny Prokurator R.P. wniósł rewizję nadzwyczajną, zarzucając błędną ocenę prawną czynu. Okazało się, że oskarżony był uczniem Górniczej Szkoły Przemysłowej, do którego wspomniana ustawa nie miała zastosowania.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i uniewinnił oskarżonego Zbigniewa S. od popełnienia zarzucanego mu czynu.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia J. Potępa (sprawozdawca); Sędziowie: Z. Kapitaniak, J. Haber; Prokurator: J. Markowicz.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Zbigniewa S., osk. z art. 13 ustawy z dn. 19.IV 1950 r. (Dz. U. R. P. Nr 20. poz. 168), po rozpoznaniu rewizji nadzwyczajnej Generalnego Prokuratora R. P. od wyroku Sądu Grodzkiego w Oświęcimiu z dn. 29 lipca 1950 r., na podstawie art. 375, 385 pkt 3, 388 § 1, 394 k.p.k. zaskarżony wyrok uchylił, oskarżonego Zbigniewa S. uniewinnił z oskarżenia o to, iż w Państwowej Kopalni Węgla B. opuścił pracę w okresie wykonywania kary orzeczonej wyrokiem Sądu Grodzkiego w Oświęcimiu z dnia 21 czerwca 1950 r. w trybie art. 8 ustawy z dn. 19.IV 1950 r. o zabezpieczeniu socjalistycznej dyscypliny pracy (Dz. U. R. P. Nr 20, poz. 168).Uzasadnienie faktyczneWyrokiem Sądu Grodzkiego w Oświęcimiu z dnia 21 czerwca 1950 r. oskarżony S. został skazany na pozostanie w Państwowej Kopalni Węgla, jako swym zakładzie pracy, przez okres dwóch miesięcy z obniżeniem wynagrodzenia o 15% za to, że jako wozak opuścił pracę w dniach 2-9 czerwca 1950 r. bez usprawiedliwienia, czym dopuścił się przestępstwa z art. 7 i 8 ustawy z dn. 19.IV 1950 r. (Dz. U. R. P. Nr 20, poz. 168).Wspomniany Sąd Grodzki w Oświęcimiu wyrokiem z dnia 29 lipca 1950 r. skazał oskarżonego na podstawie art. 13 cytowanej ustawy za to, że opuścił bez usprawiedliwienia trzy dni pracy w okresie wykonywania kary orzeczonej opisanym wyżej wyrokiem z dnia 21 czerwca 1950 r.Ten ostatni wyrok uprawomocnił się, lecz obecnie zaskarżył go Generalny Prokurator Rzeczypospolitej rewizją nadzwyczajną, w której zarzucił błędną ocenę okoliczności faktycznych, w wyniku której Sąd bezpodstawnie dopatrzył się w czynie oskarżonego S. przestępstwa określonego w art. 13 ustawy z dn. 19.IV 1950 r. o zabezpieczeniu socjalistycznej dyscypliny pracy (Dz. U. R. P. Nr 20, poz. 168) gdyż w czasie popełnienia czynu, za który oskarżony został skazany na podstawie art. 7 pkt 2 i art. 8 powołanej wyżej ustawy wyrokiem Sądu Grodzkiego w Oświęcimiu z dnia 21 czerwca 1950 r., był on uczniem Górniczej Szkoły Przemysłowej, wobec czego w myśl pkt 2 pisma okólnego Prezesa Rady Ministrów z dnia 5 maja 1950 r. (Monitor Polski Nr A-66/50, poz. 775) postanowienia ustawy o zabezpieczeniu socjalistycznej dyscypliny pracy nie miały względem niego zastosowania.Sąd Najwyższy wyraził następujący pogląd prawny:Jak wynika z akt sprawy, skazanie oskarżonego S. z art. 13 ustawy z dn. 19.IV 1950 r. mogło nastąpić i nastąpiło wyłącznie w oparciu o poprzedni wyrok, skazujący go z art. 7 i 8 tejże ustawy.Wyrok ten jednak został uchylony i postępowanie zostało umorzone dla braku znamion przestępstwa, gdyż oskarżony był poprzednio uczniem Górniczej Szkoły Przemysłowej, z której, jak to wynika z zeznań świadka M., został usunięty nie wcześniej niż 26 czerwca 1950 r., zaś w myśl pkt 2 pisma okólnego Prezesa Rady Ministrów z dnia 5 maja 1950 roku (Monitor Polski Nr A-66, poz. 775), opartego na art. 19 ustawy o zabezpieczeniu socjalistycznej dyscypliny pracy, postanowienia tejże ustawy nie mają zastosowania do uczniów szkół przysposobienia przemysłowego. Okólnikiem Ministerstwa Sprawiedliwości z dn. 19.VII 1950 r. Nr 9/50 wyjaśnione też zostało, że powołany wyżej przepis pisma okólnego Prezesa Rady Ministrów dotyczy uczniów wszelkich szkół zawodowych, wykonujących za wynagrodzeniem pracę z tytułu umowy o naukę i odbywających w zakładach pracy zajęcia praktyczne (pkt 4).W tych warunkach zaskarżony wyrok pozbawiony jest podstawy faktycznej, jaką było prawomocne skazanie oskarżonego za naruszenie socjalistycznej dyscypliny pracy w Zakładzie, w którym był zajęty.Czyn oskarżonego, polegający na opuszczeniu bez usprawiedliwienia trzech dni pracy, a według wniosku kierownika zakładu nawet tylko dwóch, sam przez się również nie podlega karze sądowej, jako nie odpowiadający warunkom przewidzianym w art. 7 ustawy z dn. 19.IV 1950 r., który przewiduje karę za opuszczenie co najmniej czterech dni roboczych.Z tych względów orzeczono jak w sentencji.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 13art. 375art. 8art. 7art. 7 pkt 2art. 19§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 20.07.2026.