I KRn 543/58

SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy F. K. oskarżonego z art. 32 lit. "a" Rozp. Prez. RP z dnia 22.III.1928 r. (Dz. U. Nr 36, poz. 343) i art. 1 § 1 dekretu z dnia 4.III.1953 r. (poz. 64), z powodu rewizji nadzwyczajnej, założonej przez Prokuratora Generalnego PRL od wyroku Sądu Wojewódzkiego, częściowo uchylającego wyrok Sądu Powiatowego, na podstawie art. 394-396, 400, 383 pkt 3, 388 § 1 k.p.k. - uchylił oba zaskarżone wyroki i sprawę przekazał Sądowi Powiatowemu do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktyczneF. K. oskarżony został o to, że:I. - w okresie od października 1956 r. do dnia 10 kwietnia 1957 r., jako właściciel Wytwórni Środków Spożywczych wyprodukował cukier waniliowy w ilości około 3.000.000 torebek, zawierających średnio 0,5% waniliny, podczas gdy cukier ten, zgodnie z przedstawioną Wojewódzkiej Komisji Cen kartą kalkulacyjną, winien zawierać co najmniej 2% waniliny,tj. o czyn przewidziany w art. 32 pkt a) Rozporządzenia Prezydenta RP z dnia 22.III.1928 r. o dozorze nad artykułami żywnościowymi i przedmiotami użytku; II. - w tymże czasie i miejscu uprawiał spekulację cukrem wanilinowym produkowanym przez wym. Wytwórnię, sprzedając około 3.000.000 paczek tego produktu na teren całego kraju w cenie 95 gr za torebkę, podczas, gdy cena za tę ilość cukru, oprócz województwa warszawskiego, wynosiła 54 grosze,tj. o czyn przewidziany w art. 1 § 1 dekretu z dnia 4.III.1953 r. (poz. 64) o ochronie interesów nabywców w obrocie handlowym.Sąd Powiatowy uniewinnił osk. Kasprzaka z obu zarzutów oskarżenia.Sąd Wojewódzki, po rozpoznaniu sprawy na skutek rewizji Prokuratora (od całości powyższego wyroku), uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej uniewinnienia osk. F. K. od zarzutu popełnienia przestępstwa z art. 32 Rozp. Prez. RP z 22.III.1928 r., uznał oskarżonego za winnego tego, że w czasie od października 1956 r. do 10 kwietnia 1957 r., jako właściciel wym. Wytwórni wyprodukował bliżej nieustaloną ilość cukru wanilinowego, zawierającego mniejszą ilość waniliny od ustalonej odpowiednimi przepisami normy 1%, w celu wprowadzenia w błąd nabywców - i za to na mocy art. 32 pkt a) cyt. wyżej Rozporządzenia Prezydenta RP skazał osk. F. K. na 1.000 zł grzywny.Od powyższych prawomocnych wyroków założył rewizję nadzwyczajną Prokurator Generalny PRL.Rewizja nadzwyczajna zarzuca obrazę przepisów prawa materialnego, popełnioną przez to, że:a) wyrokami obydwóch instancji oskarżony został uniewinniony od zarzutu uprawiania spekulacji pomimo, że w zarzuconym mu czynie mieściły się wszelkie znamiona przestępstwa z art. 1 § 1 dekretu z dnia 4 marca 1953 r. o ochronie interesów nabywców w obrocie handlowym (poz. 64),b) Sąd rewizyjny wbrew przepisom art. 36 k. k. w zw. z art. 32 rozp. Prez. RP z dnia 22 marca 1928 r. (Dz. U. Nr 36, poz. 343) skazał oskarżonego za przypisany mu czyn, polegający na wyprodukowaniu i sprzedawaniu cukru waniliowego o mniejszej niż należało zawartości waniliny, z łagodniejszego przepisu art. 32 lit. a) cyt. Rozporządzenia, zamiast z przepisu surowszego, zawartego w art. 1 § 1 dekretu z dnia 4 marca 1953 r. (poz.64).W konkluzji rewizja wnosi o uchylenie zaskarżonych wyroków w całości i przekazanie sprawy Sądowi Powiatowemu do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył co następuje:Sądy orzekające nie wyjaśniły istotnych dla sprawy okoliczności, co mogło mieć wpływ na treść zaskarżonych wyroków.W szczególności nie zostało wyjaśnione, a z karty kalkulacyjnej (zamieszczonej w aktach) to nie wynika, jakie dane kalkulacyjne stały się przesłanką decyzji Wojewódzkiej Komisji Cen w przedmiocie ustalenia ceny detalicznej 1 torebki 10-cio gramowej cukru wanilinowego, który miał produkować oskarżony.W w/w karcie kalkulacyjnej jest jedynie zestawienie kalkulacyjne wytwórcy - oskarżonego, który proponuje cenę detaliczną 1 torebki cukru wanilinowego - 1,02 zł, jest również zestawienie kalkulacyjne według opinii komisji kalkulacyjnej, która wylicza niższą cenę detaliczną zbytu, mianowicie - 0,81 zł brak natomiast w rubryce "decyzja" danych kalkulacyjnych, które posłużyły za podstawę ustalenia przez Wojewódzką Komisję Cen detalicznej ceny jednej torebki cukru wanilinowego - 0,95 zł. W tych warunkach nie wiadomo, czy pozycja materiałowa, określona w karcie kalkulacyjnej przez wytwórcę - oskarżonego na sumę 54,00 zł (w skład której wchodzi - według wyliczenia na k. 22 - również koszt 0,020 kg waniliny na 100 szt. torebek 10-cio gramowych cukru wanilinowego - czyli 2%) weszła do ustalonej przez W. K. C. ceny detalicznej w formie niezmienionej, czy też obniżonej i ewentualnie - jak dalece obniżonej.Wyjaśnienie tej okoliczności pozwoli dopiero na zorientowanie się, przy założeniu jakiego procentu zawartości waniliny w cukrze wanilinowym, W. K. C. ustaliła cenę detaliczną za 1 torebkę - 0,95 zł.Zbadanie wskazanych wyżej okoliczności - przez przesłuchanie członków W. K. C., którzy zatwierdzili cenę detaliczną cukru wanilinowego, produkowanego przez oskarżonego - jest istotne dla oceny winy oskarżonego.Gdyby bowiem zostało ustalone, że W. K. C. podejmując decyzję w przedmiocie ustalenia ceny detalicznej, zakładała (zmniejszając pozycję materiałową), iż produkowany przez oskarżonego cukier wanilinowy będzie zawierać procent waniliny niewiele przekraczający normę obowiązującą - 1,2% - wówczas działanie oskarżonego, polegające na produkowaniu cukru wanilinowego o niższej, od wymaganej normami ilości waniliny, wyczerpywałoby dyspozycję art. 32 lit. a) Rozp. Prez. RP z dnia 22.III.1928 r. o dozorze nad artykułami żywnościowymi i przedmiotami użytku. Jeżeli natomiast okaże się, że W. K. C. ustaliła cenę 0,95 zł. za 1 torebkę cukru wanilinowego, przy uwzględnieniu 2% (lub zbliżonego odsetka) waniliny - to w tym przypadku należałoby rozważyć, czy oskarżony sprzedając cukier wanilinowy o zawartości poniżej 1%, po cenie 95 groszy za torebkę, zatwierdzonej dla tego produktu, ale o zawartości 2% waniliny, pobierał cenę przysparzającą nadmierny zysk. Przy ustaleniu takiego stanu faktycznego, winę oskarżonego należałoby rozważyć (z uwzględnieniem zasady wyrażonej w art. 36 k. k.) w płaszczyźnie art. 1 § 1 dekretu z 4 marca 1953 r. (poz. 64), w części tego przepisu, która zabrania pobierania w przedsiębiorstwie za towar ceny przysparzającej nadmierny zysk, w przypadku gdy nie ma ustalonej ceny obowiązującej, a przy założeniu, że cena 95 groszy za torebkę, zatwierdzona została dla cukru o zawartości 2% waniliny - na cukier wanilinowy o zawartości poniżej 1% waniliny, ceny obowiązującej nie było.W tym stanie rzeczy należało zaskarżone wyroki uchylić i sprawę przekazać do ponownego rozpoznania. Dopiero bowiem dokładne zbadanie wskazanych wyżej okoliczności i ponowne przeanalizowanie całokształtu okoliczności sprawy pozwoli na właściwą ich ocenę i prawidłowe rozstrzygnięcie sprawy.