I KRn 814/54

WyrokIzba Cywilna1954-09-10

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba, która nie ukończyła szesnastu lat życia i nie zawarła stosunku pracy w celu przyuczenia się do zawodu, może być podmiotem odpowiedzialności z ustawy o zabezpieczeniu socjalistycznej dyscypliny pracy?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że osoby, które nie ukończyły szesnastu lat życia i nie weszły w stosunek pracy w celu przyuczenia się do zawodu, nie mogą być podmiotami odpowiedzialności z ustawy o zabezpieczeniu socjalistycznej dyscypliny pracy. Skoro oskarżony nie miał ukończonego szesnastego roku życia w momencie popełnienia czynu, nie mógł być podmiotem odpowiedzialności z art. 7 i 8 tej ustawy.
Stan faktyczny
Sąd Powiatowy w Bytowie skazał nieletniego Józefa J. za opuszczenie pracy bez usprawiedliwienia, stosując przepisy ustawy o zabezpieczeniu socjalistycznej dyscypliny pracy. Oskarżony, urodzony w lutym 1938 r., nie miał ukończonego szesnastego roku życia w 1953 r., kiedy pracował w GSR. Minister Sprawiedliwości wniósł rewizję nadzwyczajną, zarzucając obrazę prawa przez skazanie osoby, która nie mogła być podmiotem odpowiedzialności z tej ustawy.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok Sądu Powiatowego w Bytowie i umorzył postępowanie w sprawie Józefa J.

Pełny tekst orzeczenia

SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Józefa J., osk. z art. 7 § 1 ustawy z dn. 19.IV.1950 r. (Dz. U. Nr 20, poz. 168) po rozpoznaniu założonej przez Ministra Sprawiedliwości rewizji nadzwyczajnej od wyroku Sądu Powiatowego w Bytowie z dnia 25 czerwca 1953 r., na podstawie art. 394-395, 383 pkt 3 k.p.k. uchylił zaskarżony wyrok i postępowanie w sprawie Józefa J. umorzył.Uzasadnienie faktyczneSąd Powiatowy w Bytowie wyrokiem z dnia 25 czerwca 1953 r. uznał nieletniego Józefa J. za winnego tego, że jako pracownik GSR opuścił pracę bez usprawiedliwienia, tj. czynu z art. 7 pkt 1 ustawy z dn. 19.IV.1950 r. (Dz. U. Nr 20, poz. 168) i skazał go na podstawie art. 7 pkt 1 i art. 8 pkt 1 tejże ustawy na obowiązkowe pozostawanie przez okres jednego miesiąca przy pracy dotychczas wykonywanej z jednoczesnym potrąceniem przez ten okres 10% wynagrodzenia.Od powyższego wyroku prawomocnego założył na korzyść oskarżonego rewizję nadzwyczajną Minister Sprawiedliwości, zarzucając obrazę przepisu art. 7 i 8 wymienionej ustawy przez skazanie nieletniego Józefa J. z art. 8 tejże ustawy, pomimo iż oskarżony, który nie przekroczył piętnastu lat życia, nie mógł być podmiotem odpowiedzialności z powołanej ustawy. W konkluzji rewizja nadzwyczajna zawiera wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku i umorzenie postępowania.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy wyraził następujący pogląd prawny:Zarzut rewizji nadzwyczajnej jest uzasadniony. Stanowisko Sądu pierwszej instancji jest błędne. Przepis art. 2 dekretu z dn. 2.VIII.1951 r. o pracy i szkoleniu zawodowym młodocianych w zakładach pracy (Dz. U. Nr 41, poz. 311) zabrania w zasadzie zatrudniania młodocianych, którzy nie ukończyli szesnastu lat życia. Osoby te zatem nie mogą zawrzeć stosunku pracy poza przypadkami, gdy zawierają stosunek pracy w celu przyuczenia się do zawodu.Młodociani zatem, którzy nie ukończyli szesnastego roku życia, a nie weszli w stosunek pracy w celu przyuczenia się do zawodu, nie mogą być podmiotami odpowiedzialności z ustawy o zabezpieczeniu socjalistycznej dyscypliny pracy.Z danych akt sprawy wynika, że oskarżony Józef J., który urodził się dnia 6 lutego 1938 r., pracując w GSR w 1953 r., nie miał ukończonego szesnastego roku życia.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 7 § 1art. 394art. 7 pkt 1art. 8 pkt 1art. 7art. 8art. 2§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 23.07.2026.