I KRn 814/54
WyrokIzba Cywilna1954-09-10
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba, która nie ukończyła szesnastu lat życia i nie zawarła stosunku pracy w celu przyuczenia się do zawodu, może być podmiotem odpowiedzialności z ustawy o zabezpieczeniu socjalistycznej dyscypliny pracy?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że osoby, które nie ukończyły szesnastu lat życia i nie weszły w stosunek pracy w celu przyuczenia się do zawodu, nie mogą być podmiotami odpowiedzialności z ustawy o zabezpieczeniu socjalistycznej dyscypliny pracy. Skoro oskarżony nie miał ukończonego szesnastego roku życia w momencie popełnienia czynu, nie mógł być podmiotem odpowiedzialności z art. 7 i 8 tej ustawy.Stan faktyczny
Sąd Powiatowy w Bytowie skazał nieletniego Józefa J. za opuszczenie pracy bez usprawiedliwienia, stosując przepisy ustawy o zabezpieczeniu socjalistycznej dyscypliny pracy. Oskarżony, urodzony w lutym 1938 r., nie miał ukończonego szesnastego roku życia w 1953 r., kiedy pracował w GSR. Minister Sprawiedliwości wniósł rewizję nadzwyczajną, zarzucając obrazę prawa przez skazanie osoby, która nie mogła być podmiotem odpowiedzialności z tej ustawy.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok Sądu Powiatowego w Bytowie i umorzył postępowanie w sprawie Józefa J.Pełny tekst orzeczenia
SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Józefa J., osk. z art. 7 § 1 ustawy z dn. 19.IV.1950 r. (Dz. U. Nr 20, poz. 168) po rozpoznaniu założonej przez Ministra Sprawiedliwości rewizji nadzwyczajnej od wyroku Sądu Powiatowego w Bytowie z dnia 25 czerwca 1953 r., na podstawie art. 394-395, 383 pkt 3 k.p.k. uchylił zaskarżony wyrok i postępowanie w sprawie Józefa J. umorzył.Uzasadnienie faktyczneSąd Powiatowy w Bytowie wyrokiem z dnia 25 czerwca 1953 r. uznał nieletniego Józefa J. za winnego tego, że jako pracownik GSR opuścił pracę bez usprawiedliwienia, tj. czynu z art. 7 pkt 1 ustawy z dn. 19.IV.1950 r. (Dz. U. Nr 20, poz. 168) i skazał go na podstawie art. 7 pkt 1 i art. 8 pkt 1 tejże ustawy na obowiązkowe pozostawanie przez okres jednego miesiąca przy pracy dotychczas wykonywanej z jednoczesnym potrąceniem przez ten okres 10% wynagrodzenia.Od powyższego wyroku prawomocnego założył na korzyść oskarżonego rewizję nadzwyczajną Minister Sprawiedliwości, zarzucając obrazę przepisu art. 7 i 8 wymienionej ustawy przez skazanie nieletniego Józefa J. z art. 8 tejże ustawy, pomimo iż oskarżony, który nie przekroczył piętnastu lat życia, nie mógł być podmiotem odpowiedzialności z powołanej ustawy. W konkluzji rewizja nadzwyczajna zawiera wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku i umorzenie postępowania.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy wyraził następujący pogląd prawny:Zarzut rewizji nadzwyczajnej jest uzasadniony. Stanowisko Sądu pierwszej instancji jest błędne. Przepis art. 2 dekretu z dn. 2.VIII.1951 r. o pracy i szkoleniu zawodowym młodocianych w zakładach pracy (Dz. U. Nr 41, poz. 311) zabrania w zasadzie zatrudniania młodocianych, którzy nie ukończyli szesnastu lat życia. Osoby te zatem nie mogą zawrzeć stosunku pracy poza przypadkami, gdy zawierają stosunek pracy w celu przyuczenia się do zawodu.Młodociani zatem, którzy nie ukończyli szesnastego roku życia, a nie weszli w stosunek pracy w celu przyuczenia się do zawodu, nie mogą być podmiotami odpowiedzialności z ustawy o zabezpieczeniu socjalistycznej dyscypliny pracy.Z danych akt sprawy wynika, że oskarżony Józef J., który urodził się dnia 6 lutego 1938 r., pracując w GSR w 1953 r., nie miał ukończonego szesnastego roku życia.
Powiązane orzeczenia
- KO 190/52 1953-11-06Czy rozpoznanie spraw nieletnich o przestępstwa z art. 8 i 13 ustawy z dnia 19 kwietnia 1950 r. o zabezpieczeniu socjalistycznej dyscypliny pracy należy do wydziałów dla nieletnich, czy do zwykłych wydziałów karnych sądó…
- IV K 96/52 1952-08-27Czy sąd rozpoznający sprawę o przestępstwo z art. 7 ustawy z dnia 19.IV 1950 r. o zabezpieczeniu socjalistycznej dyscypliny pracy jest upoważniony do badania słuszności decyzji pracodawcy o nieusprawiedliwieniu nieobecno…
- I K 48/50 1951-12-04Czy opuszczenie przez ucznia szkoły przysposobienia przemysłowego pracy w okresie wykonywania kary orzeczonej na podstawie ustawy o zabezpieczeniu socjalistycznej dyscypliny pracy, stanowi przestępstwo z art. 13 tej usta…
- II KRn 494/53 1953-07-29Czy wypowiedzenie umowy o pracę w okresie próbnym, a następnie kontynuowanie pracy na prośbę pracodawcy do czasu znalezienia następcy, może być uznane za złośliwe i uporczywe naruszenie dyscypliny pracy w rozumieniu usta…
- II CR 1119/59 1960-08-18Czy zatrudnienie 13-letniego dziecka jako gońca, które następnie uległo wypadkowi w pracy podczas wykonywania polecenia służbowego, uzasadnia odpowiedzialność pracodawcy na podstawie przepisów o ochronie życia i zdrowia…
Powołane przepisy
art. 7 § 1art. 394art. 7 pkt 1art. 8 pkt 1art. 7art. 8art. 2§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 23.07.2026.