IV K 96/52

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia St. Rybczyński; Sędziowie: Z. Kapitaniak (sprawozdawca), L. Iserles; Prokurator: J. Jackiewicz.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Stanisławy R. osk. z art. 7 i 8 ustawy z dnia 19.IV 1950 r. (Dz. U. R. P. Nr 20, poz. 168) po rozpoznaniu założonej przez Ministra Sprawiedliwości rewizji nadzwyczajnej od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Zielonej Górze z dnia 19 listopada 1951 r., na podstawie art. 394-396, 400, 383 pkt 2 i 3, art. 388 k.p.k. uchylił zaskarżony wyrok i utrzymał w mocy wyrok Sądu Powiatowego w Zielonej Górze z dnia 7 września 1951 r.Uzasadnienie faktyczneWyrokiem z dnia 7 września 1951 r. Sąd Powiatowy w Zielonej Górze uniewinnił Stanisławę R. z zarzuconego jej czynu przewidzianego w art. 7 pkt 1 ustawy z dnia 19.IV 1950 r. (Dz. U. R. P. Nr 20, poz. 168) wychodząc z założenia, że nieobecność jej w pracy w ciągu dwu spośród czterech opuszczonych przez nią dni pracy, należy uznać za usprawiedliwioną. Do wniosku tego doszedł Sąd I instancji na podstawie znajdującego się w aktach sprawy zaświadczenia lekarskiego oraz na podstawie oględzin legitymacji ubezpieczeniowej i wyjaśnień oskarżonej.Jak widać z uzasadnienia wyroku, z dokumentów tych Sąd wyprowadził wniosek, że w dniach 8 i 9 stycznia 1951 r. z powodu ropienia nogi oskarżona była niezdolna do pracy, choć nie przedłożyła w zakładzie pracy odpowiedniego zaświadczenia lekarskiego.W takim stanie rzeczy Sąd I instancji uznał, że brak było podstaw do przypisania jej winy z art. 7 ustawy z dnia 19.IV 1950 r. wobec tego, że nie usprawiedliwiona została nieobecność oskarżonej w pracy tylko w ciągu 2 dni. Na skutek rewizji prokuratora Sąd II instancji uchylił wyrok I instancji, uznając oskarżoną za winną przestępstwa przewidzianego w art. 7 ustawy z dnia 19.IV 1950 r. (Dz. U. R. P. Nr 20, poz. 168), i wymierzył jej karę za złośliwe naruszenie dyscypliny pracy.Od tego ostatniego wyroku założył rewizję nadzwyczajną Minister Sprawiedliwości, zarzucając błędną ocenę okoliczności faktycznych, przyjętych za podstawę wyroku, a polegającą na niesłusznym uznaniu za nie usprawiedliwione niestawiennictwo oskarżonej do pracy w dniach 8 i 9 stycznia 1951 r. i w wyniku czego obrazę art. 7 ustawy z dnia 19.IV 1950 r. (Dz. U. R. P. Nr 20, poz. 168).Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy wyraził następujący pogląd prawny:Sąd Wojewódzki w uzasadnieniu wyroku wyraził pogląd, że sąd orzekający w sprawie naruszenia przez pracownika dyscypliny pracy nie jest upoważniony do badania słuszności decyzji władzy miejsca pracy oskarżonego co do nie usprawiedliwienia nieobecności w pracy.Stanowisko to jest niesłuszne.Przestępstwo przewidziane w art. 7 ustawy z dnia 19.IV 1950 r. o zabezpieczeniu socjalistycznej dyscypliny pracy (Dz. U. R. P. Nr 20, poz. 168) nie jest przestępstwem o charakterze formalnym. Istota tego przestępstwa polega na złośliwym i uporczywym, a więc na przestępnym zamiarze naruszenia dyscypliny pracy - na opuszczeniu pracy.Dlatego też sąd rozpoznający sprawę o przestępstwo przewidziane w art. 7 ustawy z dnia 19.IV 1950 r. (Dz. U. R. P. Nr 20, poz. 168) powinien stwierdzić, czy w czynie oskarżonego mieszczą się cechy przestępstwa, przez sprawdzenie słuszności decyzji władzy miejsca pracy oskarżonego, czy ustalono istotne dla czynu przestępnego cechy złośliwości. Sprawdzenie to nie może oczywiście polegać na formalnym ustaleniu, czy kierownictwo zakładu stosuje odpowiednie instrukcje i zarządzenia, lecz powinno polegać na merytorycznej ocenie zamiaru sprawcy, w ramach art. 14 k.k. Ponieważ Sąd I instancji w sposób prawidłowy i oparty na materiale dokumentarnym ustalił, że dwa spośród czterech dni zostały przez oskarżoną opuszczone bez przestępnego zamiaru naruszenia dyscypliny pracy, słusznie więc wydał wyrok uniewinniający.Należy podnieść również formalistyczne stanowisko Sądu II instancji w przedmiocie interpretacji § 5 uchwały Rady Ministrów z dnia 5 V 1950 r. Z tego bowiem przepisu nie wynika wcale, aby udokumentowanie nieobecności z powodu choroby mogło nastąpić tylko przez złożenie zaświadczenia lekarskiego - skoro udokumentowanie to mogło nastąpić w konkretnym przypadku za pośrednictwem innych dowodów.Z powyższych względów Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Wojewódzkiego i utrzymał w mocy wyrok Sądu Powiatowego w Zielonej Górze.