I PR 21/80
WyrokIzba Cywilna1980-02-05
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy absolwentowi szkoły wyższej, który podjął pracę w miejscowości swojego stałego zamieszkania na podstawie umowy stypendialnej, przysługuje dodatek mieszkaniowy, jeśli zakład pracy miał możliwość zapewnienia mu pomieszczenia zastępczego?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że absolwentowi szkoły wyższej, który podjął pracę w miejscowości swojego stałego zamieszkania na podstawie umowy stypendialnej, nie przysługuje dodatek mieszkaniowy, nawet jeśli zakład pracy nie zapewnił mu mieszkania lub odpowiedniego pomieszczenia zastępczego. Dodatek ten jest obligatoryjny jedynie dla absolwentów zamiejscowych, którzy spełniają określone kryteria odległościowe od miejsca zamieszkania do miejsca pracy.Stan faktyczny
Wnioskodawca domagał się zasądzenia dodatku mieszkaniowego od pracodawcy. Pracodawca odmówił, twierdząc, że miał możliwość zapewnienia wnioskodawcy pomieszczenia zastępczego i że wnioskodawca mieszka u rodziców bez umowy najmu i bez płacenia czynszu. Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych oddalił wniosek, podzielając stanowisko pracodawcy. Wnioskodawca złożył odwołanie do Sądu Najwyższego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił odwołanie wnioskodawcy, utrzymując w mocy zaskarżony wyrok Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia SN T. Szymanek (sprawozdawca). Sędziowie SN: W. Dębicka, Z. Świeboda.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy z wniosku Andrzeja M. przeciwko Fabryce Maszyn w R. o dodatek mieszkaniowy na skutek odwołania wnioskodawcy od wyroku Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Łodzi z dnia 27 listopada 1979 r.oddalił odwołanie.Uzasadnienie faktyczneWnioskodawca domagał się zasądzenia od pozwanej Fabryki po 800 zł miesięcznie tytułem dodatku mieszkaniowego.Postanowieniem z dnia 28 września 1979 r. Zakładowa Komisja Rozjemcza przy pozwanej Fabryce przedstawiła sprawę Okręgowemu Sądowi Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Łodzi w celu przejęcia jej do rozpoznania ze względu na występujące w niej wątpliwości prawne.Przejąwszy sprawę do rozpoznania, Okręgowy Sąd ustalił, co następuje:Wnioskodawca w dniu 12 lipca 1978 r. podjął pracę w pozwanej Fabryce na podstawie umowy stypendialnej zawartej z nią w 1975 r. W styczniu 1979 r. wnioskodawca zwrócił się do dyrektora pozwanej Fabryki o wypłacenie mu dodatku mieszkaniowego w wysokości 800 zł miesięcznie za okres od 1 września 1978 r. Pozwana, odmawiając wypłaty powyższego dodatku, twierdziła, że miała możliwość zapewnienia wnioskodawcy pomieszczenia zastępczego w hotelu robotniczym od dnia zatrudnienia oraz że wnioskodawca zamieszkuje u swoich rodziców w Radomsku, z którymi nie zawarł umowy najmu i nie płaci czynszu lokalowego.Sąd podzielił powyższe zapatrywanie pozwanej Fabryki i wyrokiem z dnia 27 listopada 1979 r. oddalił wniosek:Wyrok powyższy wnioskodawca zaskarżył odwołaniem i, zarzucając mu sprzeczność istotnych ustaleń Sądu z treścią zebranego materiału dowodowego sprawy oraz naruszenie prawa materialnego, wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i uwzględnienie jego wniosku.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Zgodnie z przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 13 czerwca 1964 r. w sprawie zatrudniania absolwentów szkół wyższych oraz orzekania o obowiązku zwrotu kosztów wykształcenia (Dz. U. z 1972 r. Nr 2, poz. 9; zm.: Dz. U. z 1973 r. Nr 29, poz. 163 oraz z 1978 r. Nr 19, poz. 86) dodatki mieszkaniowe są wypłacane przez zakłady pracy, które nie mają możliwości zapewnienia mieszkania lub odpowiedniego pomieszczenia zastępczego absolwentom, którzy podejmują lub podjęli pracę zgodnie z przepisami ustawy i wykonują ją na podstawie skierowania wydanego przez pełnomocnika Ministra Pracy, Płac i Spraw Socjalnych, umowy przedwstępnej lub umowy o stypendium fundowane.W myśl § 28 wymienionego wyżej rozporządzenia Rady Ministrów, począwszy od 1979 r. wypłacanie dodatków mieszkaniowych dla absolwentów szkół wyższych ma charakter obligatoryjny.Dodatki mieszkaniowe jednak mogą być wypłacone tylko tym absolwentom, którzy są dla zakładu pracy pracownikami - absolwentami zamiejscowymi.Pracownikiem absolwentem zamiejscowym w rozumieniu § 28 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 13 czerwca 1964 r. w sprawie zatrudnienia absolwentów szkół wyższych oraz orzekania o obowiązku zwrotu kosztów wykształcenia (Dz. U. z 1972 r. Nr 2, poz. 9; zm.: Dz. U. z 1973 r. Nr 29, poz. 163 oraz z 1978 r. Nr 19, poz. 86) jest osoba zameldowana na pobyt stały w miejscowości, z której czas dojazdu do miejsca pracy i z powrotem publicznym środkiem lokomocji przekracza dwie godziny w obie strony.Za zamiejscowych absolwentów w rozumieniu przepisów rozporządzenia nie należy uważać absolwentów, którzy podjęli pracę w miejscu swego stałego zamieszkania. Nie oznacza to jednak, że zakład pracy jest zwolniony od obowiązku udzielenia pomocy, o której mowa w § 23, a skonkretyzowanej w § 24 wymienionego wyżej rozporządzenia Rady Ministrów, absolwentowi, który podejmuje pracę na podstawie umowy stypendialnej w miejscu stałego zamieszkania w miejscowości nie będącej miastem wojewódzkim.Inna bowiem jest sytuacja faktyczna absolwenta, który podejmuje pracę zgodnie z przepisami ustawy i wykonuje ją na podstawie skierowania wydanego przez pełnomocnika Ministra Pracy, Płac i Spraw Socjalnych, i absolwenta zawierającego umowę o pracę na podstawie umowy stypendialnej w miejscu swego stałego zamieszkania.Dla takiego absolwenta - w niniejszej sprawie wnioskodawcy - podjęcie pracy określonej w umowie stypendialnej nie jest żadnym zaskoczeniem i z reguły nie powoduje utrudnienia w sytuacji życiowej.Niezależnie od przytoczonych wyżej okoliczności wnioskodawcy nie przysługuje dodatek mieszkaniowy również z tej przyczyny, że pozwana Fabryka miała możliwość zapewnienia wnioskodawcy pomieszczenia zastępczego w hotelu robotniczym. Dodatki zaś mieszkaniowe są wypłacane przez zakłady pracy wtedy, gdy nie mają one możliwości zapewnienia mieszkania lub odpowiedniego pomieszczenia zastępczego absolwentowi, który spełnia wymogi przewidziane w rozporządzeniu Rady Ministrów.
Powiązane orzeczenia
- I PR 10/81 1981-01-15Czy absolwent studiów administracyjnych, który ukończył studia przed wejściem w życie uchwały nr 121 Rady Ministrów z dnia 3 sierpnia 1979 r. i został zatrudniony na podstawie umowy o stypendium fundowane, ma prawo do do…
- I PRN 135/79 1980-02-06Czy absolwentowi szkoły wyższej, podejmującemu pracę w miejscowości będącej siedzibą innej wyższej uczelni niż ta, którą ukończył, przysługuje dodatek mieszkaniowy na podstawie § 28 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z…
- II CR 416/84 1984-11-30Czy absolwentowi szkoły wyższej, który ukończył studia z wyróżnieniem, przysługuje prawo do zaliczenia okresu studiów do stażu członkowskiego w spółdzielni mieszkaniowej i prawo do dodatkowej powierzchni mieszkalnej, mim…
- I PR 26/77 1977-02-06Czy absolwent studiów wyższych pracujących, który ukończył studia z wyróżnieniem, ma prawo do przydziału mieszkania w pierwszej kolejności na podstawie uchwały nr 218 Rady Ministrów z dnia 31 sierpnia 1973 r.?
- I PR 19/74 1974-10-04Czy sąd jest związany decyzją organu zatrudnienia o rozwiązaniu umowy o pracę absolwenta szkoły wyższej, gdy strony sporu mają odmienne zdanie co do daty rozwiązania tej umowy?
Powołane przepisy
§ 28§ 28 ust. 2§ 23§ 24
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026.