I PR 435/72

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia T. Szymanek. Sędziowie: M. Rafacz-Krzyżanowska (sprawozdawca), J. Wasilewski.SentencjaSąd Najwyższy, po rozpoznaniu sprawy z powództwa Wojewódzkiego Zakładu Urządzeń Pożarniczych Związku Ochotniczych Straży Pożarnych w S. przeciwko Czesławowi W. o zapłatę na skutek rewizji pozwanego od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Szczecinie z dnia 6 grudnia 1971 r.,oddalił rewizję i przyznał powodowemu Zakładowi tytułem zwrotu kosztów postępowania rewizyjnego kwotę 750 zł.Uzasadnienie faktycznePo ograniczeniu żądania pozwu strona powodowa domagała się zasądzenia od pozwanego kwoty 138.356 zł.Sąd Wojewódzki zasądził od pozwanego kwotę 70.000,83 zł, oddalił powództwo w pozostałej części oraz umorzył postępowanie w tej części, w której strona powodowa cofnęła powództwo. Sąd Wojewódzki oparł swe rozstrzygnięcie na następujących ustaleniach oraz wynikających z nich wnioskach:Pozwany pełnił obowiązki materialnie odpowiedzialnego magazyniera dwóch magazynów w S., z których jeden znajdował się przy ul. T., a drugi przy ul. H. magazyn przy ul. H. nie był zabezpieczony, gdyż materiały składowane były na placu nie ogrodzonym i nie strzeżonym. Natomiast zabezpieczenie magazynu przy ul. T. było wystarczające. Pozwany pełnił obowiązki magazyniera w okresie od dnia 2.VI.1968 r. do dnia 31.V.1969 r. W tym okresie powstał niedobór w ogólnej wysokości 138.356,33 zł. Niedobór w materiałach znajdujących się w magazynie przy ul. H. wyniósł kwotę 68.355,40 zł (opinia biegłego). Prawomocnym wyrokiem Sądu Powiatowego w Szczecinie pozwany został uznany winnym tego, że w okresie od dnia 28.VII.1968 r. do dnia 24.III.1969 r. nie dopełnił swych obowiązków, ponieważ wydawał towary z magazynu bez obowiązujących dokumentów, dopuszczał do wydawania towarów osoby nieuprawnione, wprowadzał się podczas pełnienia obowiązków w stan nietrzeźwości, czym spowodował niedobór towarowy w wysokości 138.356 zł. Tymże wyrokiem ozwany został uznany winnym przywłaszczenia przedmiotów wskazanych w sentencji wyroku karnego o wartości 2.500 zł. Jednocześnie tym wyrokiem uznano pozwanego winnym ukrycia niedoboru w grudniu 1968 r. przez podpisanie dwóch fikcyjnych arkuszy spisowych.Sąd Wojewódzki uznał, że z uwagi na brak zabezpieczenia magazynu przy ul. H. pozwany nie może ponosić odpowiedzialności za niedobór powstały w tym magazynie. Sąd Wojewódzki zasądził natomiast od pozwanego całą należność z tytułu niedoboru powstałego w magazynie przy ul. T., a ponadto zasądził od niego wartość przedmiotów przywłaszczonych.Wyrok ten zaskarżył rewizją pozwany.Zarzuty rewizji uznać należy za nieuzasadnione. Podstawowy zarzut skarżącego sprowadza się do twierdzenia, że niedobór powstał w okresie prowadzenia magazynu przez poprzednika pozwanego i że wobec tego za ten niedobór pozwany nie może ponosić odpowiedzialności materialnej. Zarzut ten skarżący opiera na dwóch przesłankach. Z jednej strony twierdzi, że inwentaryzacja w dacie obejmowania przez niego magazynu nie była prawidłowa, gdyż robiona była w pośpiechu. Z drugiej zaś podkreśla, że w czasie pełnienia przez niego obowiązków magazyniera została przeprowadzona w grudniu 1968 r. kontrolna inwentaryzacja, która wykazała znaczny niedobór, przy czym - w przekonaniu skarżącego - niedobór ten powstał w okresie pełnienia obowiązków magazyniera przez poprzednika pozwanego.Podniesione przez skarżącego zarzuty są całkowicie chybione i nie mogą uzasadniać uwolnienia pozwanego od odpowiedzialności majątkowej z przyczyn następujących:Jak wynika z sentencji prawomocnego wyroku skazującego, pozwany został m.i. uznany winnym tego, że w celu ukrycia niedoboru w grudniu 1968 r. podpisał dwa fikcyjne arkusze spisu z natury, obejmujące towary o wartości 388.723,63 zł.Gdyby więc nawet przyjąć, tak jak twierdzi skarżący, że szkoda powstała w okresie pełnienia funkcji magazyniera przez poprzednika pozwanego i że inwentaryzacja z grudnia 1968 r. ujawniła ten właśnie niedobór, to nawet w takiej sytuacji pozwany przez fakt sporządzenia fikcyjnych arkuszy przyczynił się do ukrycia powyższego niedoboru. Tym samym więc skarżący swym działaniem przestępnym uniemożliwił powodowym Zakładom dochodzenie wyrównania szkody od właściwego sprawcy szkody. Pracownika materialnie odpowiedzialnego nie może uwolnić od odpowiedzialności majątkowej fakt powstania niedoboru w okresie wykonywania funkcji przez jego poprzednika, jeśli pracownik przez swe działanie przestępne przyczynił się do ukrycia niedoboru powstałego u jego poprzednika. Takim bowiem postępowaniem pracownik materialnie odpowiedzialny uniemożliwia dochodzenie wyrównania szkody od rzeczywistego jej sprawy. Wobec tego między zachowaniem się pracownika materialnie odpowiedzialnego (ukrycie niedoboru powstałego w okresie wykonywania funkcji przez poprzednika) a powstałą szkodą zachodzi związek przyczynowy w rozumieniu art. 361 k.c.Wobec braku uzasadnionych zarzutów rewizyjnych Sąd Najwyższy na podstawie art. 387 k.p.c. orzekł jak w sentencji.