I PR 77/84

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia SN Z. Zaziemski (sprawozdawca). Sędziowie SN: Z. Stypułkowska, S. Perestaj.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy z wniosku Krzysztofa O. przeciwko Kombinatowi Rolnemu "Łyna" w N. - Zakład Rolny w W. o zapłatę ekwiwalentu za ziemniaki na skutek odwołania pozwanego od orzeczenia Terenowej Komisji Rozjemczej w Szczytnie z dnia 17.II.1984 r.uchylił zaskarżone orzeczenie i przekazał sprawę Terenowej Komisji Rozjemczej w Szczytnie do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktyczneWnioskodawca, będąc pracownikiem pozwanego Zakładu Rolnego, został powołany w dniu 27.VIII.1981 r. do odbycia zasadniczej służby wojskowej. Ze służby wojskowej został zwolniony w dniu 13.VI.1983 r. i w dniu 1.VII.1983 r. podjął pracę w pozwanym Zakładzie Rolnym, w którym był zatrudniony przed odbyciem tej służby.Wnioskodawca dochodzi od pozwanego Zakładu Rolnego ekwiwalentu pieniężnego za 5 q ziemniaków z tytułu niekorzystania z ogródka przydomowego o powierzchni 5 arów. Terenowa Komisja Rozjemcza w S. orzeczeniem z dnia 17.II.1984 r. uwzględniła jego roszczenie. Pozwany Zakład Rolny w odwołaniu od powyższego orzeczenia wniósł o zmianę i oddalenie roszczenia wnioskodawcy.Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych postanowieniem z dnia 4.IV.1984 r. przedstawił Sądowi Najwyższemu do rozstrzygnięcia następujące zagadnienie prawne: Czy pracownikowi, który podjął pracę w ciągu 30 dni po odbyciu zasadniczej służby wojskowej w tym samym zakładzie pracy, po okresie przydziału ogródków przydomowych, przysługuje ekwiwalent pieniężny, przewidziany w § 4 ust. 1 rozdział III załącznika nr 2 układu zbiorowego pracy dla państwowych przedsiębiorstw rolnych?Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy przejął sprawę do rozpoznania i zważył, co następuje:Zgodnie z przepisem § 4 ust. 1 załącznika nr 2 do układu zbiorowego pracy dla państwowych przedsiębiorstw rolnych z dnia 24 grudnia 1974 r. (tekst ujednolicony według stanu na dzień 1.I.1981 r.), każdy pracownik stały nie posiadający własnej ziemi otrzymuje ziemię pod ogródek przydomowy o powierzchni 5 arów. Natomiast pracownikowi, który zrezygnował z ogródka przydomowego, przysługuje bezpłatnie 5 q ziemniaków lub ekwiwalent pieniężny według cen określonych w § 3 ust. tegoż załącznika. Jak wynika zaś z § 3 ust. 5 załącznika, pracownicy przyjęci do pracy po okresie przydziału działek (zatrudnieni w przedsiębiorstwie po dniu 30.IV. każdego roku) nie mają prawa do ziemi pod ziemniaki i ekwiwalentu pieniężnego.Ten sam termin w razie braku odrębnego unormowania w § 4 załącznika nr 2 dotyczy również ogródków przydomowych, co wynika z tytułu rozdziału III "Ziemia pod okopowe i ogródki przydomowe".Zdaniem Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych uregulowanie dotyczące terminu przydziału działek i ogródków przydomowych i związane z tym prawo do ekwiwalentu pieniężnego powinno mieć zastosowanie tylko do pracowników nowo przyjętych, a do takich nie można zaliczyć pracownika podejmującego zatrudnienie w ciągu 30 dni w tym samym zakładzie pracy po odbyciu zasadniczej służby wojskowej.Z treści przepisu art. 125 ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej (tekst jednolity: Dz. U. z 1984 r. Nr 7, poz. 31), na który powołuje się Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w uzasadnieniu pytania prawnego, wynika, że pracownikowi, który w ciągu 30 dni od zwolnienia z zasadniczej służby wojskowej podjął pracę, czas odbywania służby wojskowej wlicza się do okresu zatrudnienia w zakładzie pracy, w którym podjął pracę w zakresie wszelkich uprawnień wynikających z kodeksu pracy oraz przepisów szczególnych.W przypadku takim więc chodzi o uprawnienia, które wynikają wprost z tych przepisów, dla pracowników, o których wyżej mowa. Natomiast z powołanych wyżej przepisów załącznika nr 2 wynika wyraźnie, że prawo do ekwiwalentu pieniężnego, w tym ekwiwalentu dla pracownika, który zrezygnował z ogródka przydomowego, przysługuje wówczas, gdy był zatrudniony w zakładzie pracy przed 1 maja każdego roku.Przepis ten dotyczący określonych świadczeń dla pracowników nie podlega wykładni rozszerzającej i odnosi się zarówno do pracownika nowo przyjętego do pracy, jak i pracownika, który podjął zatrudnienie w ciągu 30 dni w tym samym zakładzie pracy po odbyciu zasadniczej służby wojskowej.Odmienna wykładnia byłaby niczym nieuzasadniona i dawałaby takie same uprawnienia w tym zakresie, po zachowaniu wymogów zawartych w art. 125 ust. 1 ustawy, również pracownikowi, który podjął zatrudnienie w ostatnim dniu grudnia danego roku.Z powyższych wywodów zatem wynika, że pracownikowi, który podjął pracę w ciągu 30 dni od zwolnienia z zasadniczej służby wojskowej w tym samym zakładzie pracy, ale po okresie przydziału ogródków przydomowych, nie przysługuje ekwiwalent pieniężny przewidziany w przepisie § 4 ust. 1 rozdziału III załącznika nr 2 do układu zbiorowego pracy dla pracowników przedsiębiorstw rolnych.Roszczenie zatem wnioskodawcy mające swe źródło wyłącznie w wymienionym przepisie nie mogłoby zostać uwzględnione. Jednakże - jak wynika z pisma Ministerstwa Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 7.III.1984 r. skierowanego do pozwanego Kombinatu i zawierającego w istocie rzeczy decyzję wydaną w porozumieniu z Ministerstwem Pracy, Płac i Spraw Socjalnych - osobie podejmującej zatrudnienie w ciągu 30 dni od zakończenia służby wojskowej w zakładzie pracy stosującym załącznik nr 2 do omawianego wyżej układu przysługuje ekwiwalent pieniężny za działkę pod ziemniaki i ogródek przydomowy w wysokości proporcjonalnej do okresu zatrudnienia w danym roku kalendarzowym.Na podstawie powyższej decyzji strony układu przysługuje zatem wnioskodawcy ekwiwalent za okres od dnia 1.VII do dnia 31.XII.1983 r., tj. za 2,5 q ziemniaków.Brak danych dotyczących cen określonych w przepisie § 3 ust. 4 załącznika nr 2 uzasadnia uchylenie zaskarżonego orzeczenia Terenowej Komisji Rozjemczej o przekazanie sprawy tej Komisji do ponownego rozpoznania w celu dokonania odpowiednich ustaleń w tym przedmiocie.Z powyższych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.