I PRN 64/81

WyrokIzba Cywilna1981-08-10

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, rozpoznając odwołanie od orzeczenia organu orzekającego, może pominąć dowód z wnioskowanych świadków, jeśli okoliczności, na które dowód został powołany, nie zostały jeszcze wyjaśnione z wynikiem zgodnym z twierdzeniami strony powołującej dowód?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych rażąco naruszył art. 55 ustawy o okręgowych sądach pracy i ubezpieczeń społecznych, pomijając dowód z wnioskowanych świadków. Sąd ten nie może ograniczać się jedynie do kontroli prawidłowości postępowania organu orzekającego, lecz ma obowiązek przeprowadzenia potrzebnego postępowania dowodowego i dokonania ustaleń. Pominięcie dowodu z powodu dostatecznego wyjaśnienia spornych okoliczności jest dopuszczalne tylko wtedy, gdy okoliczności, na które dalszy dowód został powołany, są zdaniem sądu wyjaśnione z wynikiem zgodnym z twierdzeniami strony powołującej dowód.
Stan faktyczny
Wnioskodawca został zwolniony z pracy z powodu nietrzeźwości w miejscu pracy i nieusprawiedliwionej nieobecności. Komisja Odwoławcza oddaliła jego wniosek o przywrócenie do pracy. Wnioskodawca odwołał się do Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, zarzucając pominięcie dowodów i wnosząc o przesłuchanie świadków na okoliczność jego trzeźwości. Sąd Okręgowy pominął dowód z wnioskowanych świadków, uznając sprawę za wyjaśnioną, i oddalił odwołanie.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych i przekazał sprawę temu Sądowi do ponownego rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia SN T. Kasiński (sprawozdawca).Sędziowie SN: K. Zieliński, S. Rejman.SentencjaSąd Najwyższy z udziałem Prokuratora Prokuratury Generalnej PRL, S. Rakowskiego, po rozpoznaniu sprawy z wniosku Władysława L. przeciwko Miejskiemu Przedsiębiorstwu Komunikacyjnemu w W. o przywrócenie do pracy na skutek rewizji nadzwyczajnej Prokuratora Generalnego PRL od wyroku Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Toruniu z dnia 21 maja 1981 r.uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Okręgowemu Sądowi Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Toruniu do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktyczneZ wnioskodawcą rozwiązana została umowa o pracę ze skutkiem natychmiastowym z powodu przebywania na terenie zakładu pracy w stanie nietrzeźwym oraz nieusprawiedliwionej nieobecności w dniu poprzednim. Wnioskodawca, przecząc tym zarzutom, złożył wniosek o przywrócenie do pracy. Terenowa Komisja Odwoławcza orzeczeniem z dnia 20.III.1981 r. żądanie to oddaliła, przyjmując za udowodnione, że wnioskodawca, odbywający w pozwanym Miejskim Przedsiębiorstwie Komunikacyjnym kurs kierowców autobusowych, w dniu 12.I.1981 r. wraz z innym kursantem wprowadził się w stan nietrzeźwości i w dniu tym nie zgłosił się już na wykłady. Następnego dnia w wyniku poszukiwań odnaleziono wnioskodawcę i jego kolegę i stwierdzono, że znajdują się w stanie nietrzeźwym. Zaproponowano wnioskodawcy użycie probierza trzeźwości, na co się nie zgodził.Wnioskodawca w odwołaniu do Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych zarzucił dokonanie oceny tylko na podstawie dowodów przedstawionych przez stronę pozwaną z pominięciem dowodów zgłoszonych przez niego, co pozbawiło go możliwości obrony swych praw, wniósł ponadto o przesłuchanie świadków, którzy zostali pominięci przez Komisję Odwoławczą, na okoliczność, że w dniach 12 i 13.I.1981 r. był trzeźwy.Okręgowy Sąd na wyznaczonej rozprawie postanowił pominąć dowód z wnioskowanych w odwołaniu świadków ze względu na wyjaśnienie sprawy i wyrokiem z dnia 21.V.1981 r. oddalił odwołanie wnioskodawcy. W uzasadnieniu swego orzeczenia stwierdził, że Komisja Odwoławcza w niewadliwy sposób ustaliła stan faktyczny na podstawie zeznań świadków, oceniając ich wiarygodność. W tej sytuacji uznał, że przesłuchiwanie zawnioskowanych świadków jest zbędne, ponieważ stan faktyczny ustalony przez Komisję Odwoławczą i ocena przeprowadzonych dowodów nie nasuwają zastrzeżeń.Rewizja nadzwyczajna od tego wyroku, wniesiona przez Prokuratora Generalnego Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej, trafnie zarzuca rażące naruszenie art. 55 ustawy o okręgowych sądach pracy i ubezpieczeń społecznych. Nałożony na Sąd tym przepisem obowiązek wszechstronnego wyjaśnienia sprawy wskazuje na nadanie postępowaniu przed okręgowym sądem pracy i ubezpieczeń społecznych w znacznej mierze charakteru apelacyjnego, wyrażającego się w tym, że sąd nie powinien ograniczać się jedynie do skontrolowania prawidłowości postępowania organu orzekającego, gdyż ma obowiązek podjęcia bezpośrednich działań pozytywnych w celu wyjaśnienia sprawy, czyli przeprowadzenia potrzebnego postępowania dowodowego i dokonania ustaleń.Zawarte w art. 72 ustawy o o.s.p.i.u.s. odesłanie do przepisów kodeksu postępowania cywilnego obejmuje m.in. art. 217 k.p.c., w myśl którego strona może aż do zamknięcia rozprawy zgłaszać wnioski dowodowe, a pominięcie przez sąd świadków dowodowych może nastąpić w razie dostatecznego już wyjaśnienia okoliczności spornych lub powoływania nowych dowodów jedynie dla zwłoki. Zgodnie zaś z ustaloną w orzecznictwie wykładnią tego przepisu pominięcie dowodu z powodu dostatecznego wyjaśnienia spornych okoliczności dopuszczalne jest tylko wówczas, gdy okoliczności, na które dalszy dowód został powołany, są zdaniem sądu wyjaśnione z wynikiem zgodnym z twierdzeniami strony powołującej dowód.W świetle tych zasad okręgowy sąd pracy i ubezpieczeń społecznych, rozpoznając odwołanie od orzeczenia organu orzekającego, nie może ograniczyć się do kontroli prawidłowości postępowania przed organem orzekającym, lecz obowiązany jest z mocy art. 55 ustawy o o.s.p.i.u.s. przeprowadzić postępowanie dowodowe w ramach uzasadnionych wniosków dowodowych stron (art. 217 k.p.c. w związku z art. 72 ustawy) i na tej podstawie dokonać samodzielnych ustaleń faktycznych.Skoro zgłoszony przez wnioskodawcę w odwołaniu dowód z przesłuchania świadków miał na celu odparcie twierdzeń pozwanego zakładu pracy i oczywiście nie mial na celu zwłoki w postępowaniu będąc jedynym powołanym przez niego dowodem, pominięcie tego dowodu przez Okręgowy Sąd stanowiło rażące naruszenie przepisu, uzasadniające uchylenie zaskarżonego wyroku z przekazaniem sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania (art. 422 § 2 k.p.c. w związku z art. 277 § 2 k.p.).

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 55art. 72art. 217 KPCart. 422 § 2 KPCart. 277 § 2 KP§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 21.07.2026.