I PRZ 48/83

PostanowienieIzba Cywilna1983-07-10

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w wielozakładowym przedsiębiorstwie państwowym, działającym na obszarze kilku województw, można zarejestrować odrębne związki zawodowe w każdej jednostce organizacyjnej będącej zakładem pracy, nawet jeśli znajdują się one w tym samym mieście?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że w wielozakładowych przedsiębiorstwach państwowych działających na obszarze kilku województw, zgodnie z § 3 ust. 2 zdanie drugie uchwały Rady Państwa z dnia 12 października 1982 r., można tworzyć oddzielne związki zawodowe w każdej jednostce organizacyjnej będącej zakładem pracy. Okoliczność, że jednostki te mieszczą się w tym samym mieście lub dzielnicy, nie stoi na przeszkodzie utworzeniu odrębnych związków zawodowych.
Stan faktyczny
Sąd Wojewódzki odmówił rejestracji związku zawodowego pracowników Oddziału PKS w K., uznając, że w tym samym przedsiębiorstwie zarejestrowano już związek zawodowy. Przedsiębiorstwo PKS w K. jest wielozakładowe i działa na terenie kilku województw, posiadając w K. Oddział PKS oraz Zarząd całości organizacji. Sąd Najwyższy uchylił postanowienie Sądu Wojewódzkiego, wskazując na błędne zastosowanie przepisów.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę Sądowi Wojewódzkiemu w Koszalinie do ponownego rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia SN W. Dębicka. Sędziowie SN: T. Kasiński (sprawozdawca), E. Brzeziński.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu na posiedzeniu jawnym sprawy z powództwa Komitetu Założycielskiego Związku Zawodowego Pracowników Oddziału Towarowo-Osobowego Przedsiębiorstwa Państwowej Komunikacji Samochodowej w K. o rejestrację związku zawodowego od postanowienia Sądu Wojewódzkiego w Koszalinie z dnia 8 czerwca 1983 r.uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę Sądowi Wojewódzkiemu w Koszalinie do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktyczneSąd Wojewódzki zaskarżonym postanowieniem odmówił rejestracji związku zawodowego pracowników Oddziału Towarowo-Osobowego Przedsiębiorstwa Państwowej Komunikacji Samochodowej w K., stwierdziwszy, że wcześniejszym postanowieniem tego Sądu zarejestrowany został w rejestrze związków zawodowych Związek Zawodowy Pracowników Przedsiębiorstwa PKS w K., co zdaniem Sądu Wojewódzkiego "nie może w świetle przepisu § 3 ust. 3 uchwały Rady Państwa z dnia 12 października 1982 r. w sprawie zasad i sposobu tworzenia organizacji związkowych w zakładach pracy (Dz. U. Nr 34, poz. 222) doprowadzić do zarejestrowania odrębnego związku zawodowego w oddziale przedsiębiorstwa mieszczącym się w siedzibie Przedsiębiorstwa PKS w K., w którym związek zawodowy został już zarejestrowany".Rewizja wnioskodawców - komitetu założycielskiego zgłaszanego do rejestracji związku jest uzasadniona.Przedsiębiorstwo Państwowej Komunikacji Samochodowej w K. działa na obszarach województw: koszalińskiego, pilskiego i słupskiego i dzieli się wewnętrznie na oddziały jako podstawowe jednostki organizacyjne przedsiębiorstwa. Każda z tych jednostek jest odrębnym zakładem pracy w rozumieniu art. 3 k.p. Takim zakładem pracy jest również sama dyrekcja PKS, będąca organem państwowego zarządu gospodarczego, wykonująca funkcje administracyjne w stosunku do oddziałów. A zatem w K. mają siedzibę dwie jednostki organizacyjne Przedsiębiorstwa PKS w K.: 1) Oddział PKS w K. z dyrekcją tego Oddziału oraz 2) Zarząd (dyrekcja) całości organizacji gospodarczej. Według § 15 statutu Państwowej Komunikacji Samochodowej w K. określającego strukturę organizacyjną Przedsiębiorstwa jest ono przedsiębiorstwem wielozakładowym, składającym się z jednostek organizacyjnych o wymienionym wyżej charakterze.Powyższy stan faktyczny w zakresie struktury organizacyjnej przedsiębiorstwa stwarza sytuację, o której mowa w § 3 ust. 2 zdanie drugie uchwały Rady Państwa z dnia 12 października 1982 r. w sprawie zasad i sposobu tworzenia organizacji związkowych w zakładach pracy. Zgodnie z tym przepisem w przedsiębiorstwach państwowych wielozakładowych działających na obszarze całego kraju lub kilku województw tworzy się oddzielne związki zawodowe w jednostkach organizacyjnych tego przedsiębiorstwa będących zakładami pracy w rozumieniu kodeksu pracy. Oznacza to - w przeciwieństwie do zasady wyrażonej w ust. 3 tego paragrafu dotyczącego przedsiębiorstw wielozakładowych o zakresie działania nie przekraczającym jednego województwa - że oddzielne związki zawodowe tworzy się w każdej jednostce organizacyjnej przedsiębiorstwa wielozakładowego działającego na obszarze kilku województw niezależnie od miejsca jej zlokalizowania, a więc nie stoi na przeszkodzie utworzeniu oddzielnych związków okoliczność, że jednostki te mieszczą się w tym samym mieście i w tej samej dzielnicy.Sąd Wojewódzki błędnie zastosował w sprawie normę § 3 ust. 3 uchwały zamiast normy § 3 ust. 2 zdanie drugie tej uchwały. Błędnie również Sąd Wojewódzki przyjął, że w sprawie Ns Rej ZZ 178/82 zarejestrowany został "Związek Zawodowy Pracowników Przedsiębiorstwa Państwowej Komunikacji Samochodowej w Koszalinie". Jak wynika z treści akt tej sprawy, zgłoszono w niej do rejestracji Związek Zawodowy Pracowników Zarządu Przedsiębiorstwa PKS w K. i taki też związek został zarejestrowany postanowieniem Sądu Wojewódzkiego z dnia 27.IV.1982 r. Słowo "Zarządu" zostało omyłkowo pominięte przez ten Sąd we wpisie w rubryce 3. O sprostowanie tej omyłki wpłynął wniosek przewodniczącego związku, który jako uzasadniony powinien być uwzględniony.Z tych przyczyn zaskarżone postanowienie podlegało uchyleniu, rzeczą zaś Sądu I instancji będzie zbadanie wniosku pod kątem widzenia zachowania wymogów art. 19 i in. ustawy o związkach zawodowych oraz przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 października 1982 r. w sprawie postępowania dotyczącego rejestracji związków zawodowych (Dz. U. Nr 34, poz. 225).

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3 KPart. 19§ 3 ust. 3§ 15§ 3 ust. 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 20.07.2026.