II CR 126/82

SentencjaPo rozpoznaniu w dniu 4 maja 1982 r. sprawy z powództw Pracowni Sztuk Plastycznych w W. przeciwko Romanowi H. i Cornelowi C. o zapłatę na skutek rewizji powoda od wyroku Sądu Wojewódzkiego w W. z dniu 30 września 1981 r., sygn. akt I C 596/81 uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje do ponownego rozpoznania Sądowi Wojewódzkiemu w W., pozostawiając temu Sądowi orzeczenie o kosztach postępowania rewizyjnego. Uzasadnienie faktyczneP. P. "Pracownie Sztuk Plastycznych" - Oddział w W. żąda zasądzenia od Romana H. kwoty 85 000 zł, a od Cornela C. 20 000 zł z odsetkami, stanowiących zaliczki pobrane na poczet umowy o wykonanie dzieła plastycznego, powołując się na fakt nie wykonania umowy przez pozwanych, nie negując przy tym tego, że w 1979 r. pozwani częściowo wykonali prace projektowe.Pozwani domagali się oddalenia powództwa, podnosząc, że w 50% wykonali dzieło i robotę oddali. Sąd Wojewódzki oddalił powództwo, doszedłszy do wniosku, że skoro nie nastąpiło odstąpienie od umowy z powodu nieprzekazania dzieła w umówionym terminie, a część dzieła została wykonana, a pozostała jego część nie odebrana wobec rezygnacji głównego inwestora z inwestycji, nie ma przesłanek pozwalających na skuteczne żądanie zwrotu zaliczki. Gdyby nawet przyjąć, że rezygnację z umowy stanowi wniesienie pozwu i że pozwani rzeczywiście całego dzieła stronie powodowej nie przekazali, to żądanie strony powodowej byłoby sprzeczne z zasadami współżycia społecznego, albowiem pozwani wykonali część pracy, której dokończenie byłoby bezcelowe, a za wykonaną część pracy pozwanym należy się wynagrodzenie wyższe niż pobrane zaliczki (art. 5 kc). Rezygnacja z inwestycji leży poza wolą obu stron i niesłuszne jest, aby ryzyko tej rezygnacji ponosili pozwani.W rewizji od tego wyroku P. P. "Pracownie Sztuk Plastycznych" wnoszą o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania lub o zmianę zaskarżonego wyroku i uwzględnienie powództwa. Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje: Słusznie w rewizji zarzuca się, że sprawa nie dojrzała do stanowczego rozstrzygnięcia. Nie zostały bowiem wyjaśnione istotne nasuwające się zagadnienia. Sąd Wojewódzki nie przeprowadził żadnych dowodów. W aktach sprawy znajduje się w zasadzie tylko umowa oraz wyciąg z księgi protokołów rzeczoznawców. Tymczasem należało wyjaśnić treść i zakres obowiązków wynikających z umowy o wykonanie dzieła plastycznego, fakt i przyczyny niewykonania dzieła w terminie, tego, na czym miałoby polegać wykonanie dzieła w 50%. Nie wiadomo w konsekwencji, dlaczego pozwani nie wykonali dzieła w całości, czy z przyczyn ich wyłącznie dotyczących czy też ze względu na określony układ stosunków między powodem a inwestorem, między którymi toczy się spór w postępowaniu arbitrażowym. Po wyjaśnieniu wszystkich tych okoliczności niezbędne będzie, tak jak to trafnie, ale przedwcześnie uczynił Sąd Wojewódzki, dokonanie oceny ustaleń na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 listopada 1977 r. w sprawie zasad i stawek wynagrodzenia twórców dzieł plastycznych oraz umów o wykonanie lub wykorzystanie tych dzieł (Dz. U. Nr 36, poz. 158). Stwierdzone uchybienia procesowe, uniemożliwiające kontrolę merytoryczną zaskarżonego wyroku, uzasadnia jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Wojewódzkiemu.