IV CR 458/78

SentencjaPo rozpoznaniu w dniu 8 stycznia 1979 r. sprawy z powództwa Bogumiły M. przeciwko Spółdzielni “P." w W. o zapłatę na skutek rewizji powódki od wyroku Sądu Wojewódzkiego w C. z dnia 12 lipca 1978 r., sygn. akt I C 13/78 oddala rewizję. Uzasadnienie faktyczneNa podstawie zawartej między stronami w dn. 20 października 1970 r., k. 61, umowy powódka zobowiązała się do wykonania stanowiących wystrój schroniska turystycznego w Z. P. określonych w umowie prac plastycznych za wynagrodzeniem według stawek przewidzianych w zarządzeniu Nr 21 Ministra Kultury i Sztuki z dnia 28 lutego 1951 r. Wyceny wykonanych prac, w technice mieszanej (płaskorzeźba i mozaika), dokonała komisja artystyczna w dn. 16 maja i 4 września 1971 r.Powódka, kwestionując wycenę komisji (co do zakresu zastosowanych technik, wielkości przestrzeni gładkich, nie uwzględnionych przy obmiarze, i wysokości należnego wynagrodzenia), wystąpiła w pozwie z dnia 23 lipca 1973 r. o zasądzenie - po sprecyzowaniu wysokości żądania w rachunku, k. 150 - kwoty 281 208 zł, niezależnie od uprzednio pobranej na poczet wynagrodzenia kwoty 150 643 zł, z odsetkami i kosztami procesu.Wyrokiem z dnia 24 marca 1977 r. Sąd Wojewódzki zasądził na rzecz powódki: kwotę 57 000 zł “za wykonanie robót pomocniczo­rzemieślniczych niezbędnych do wykonania ścian", kwotę 7 900 zł tytułem zwrotu kosztów przejazdu do miejsca pracy i transportu odlewów gipsowych i 4 600 zł tytułem reszty należnego wynagrodzenia, w pozostałej części, co do dochodzonego wynagrodzenia, powództwo oddalił. Sąd Najwyższy, na skutek rewizji powódki, uchylił zaskarżony wyrok w części oddalającej powództwo o 145 000 zł i w tym zakresie przekazał sprawę do ponownego rozpoznania (wyrokiem z dn. 18 października 1977 r., k. 345).Kolejnym wyrokiem z dn. 12 lipca 1978 r. (k. 392) Sąd Wojewódzki zasądził na rzecz powódki dalszą kwotę 70 365 zł z 8% od dn. 1 września 1973 r., dalej idące żądanie oddalił. Według dokonanych ustaleń, wynagrodzenie powódki za kompozycje na ścianach określa kwota 225 608 zł, pomniejszona o zasądzone 4 600 zł i pobrane przez powódkę 150 643 zł, co stanowi kwotę w wyroku zasądzoną.Wyrok ten zaskarżyła powódka w części oddalającej powództwo, zarzucając sprzeczność dokonanych ustaleń z materiałem sprawy, jak również wadliwą ocenę mocy dowodowej złożonej w sprawie opinii biegłych co do sposobu określenia wysokości należnego wynagrodzenia. Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje: Wykonana przez powódkę według różnych technik kompozycja plastyczna podlega ocenie - z uwagi na trudności pomiaru szczegółowego - według techniki w wypadku przeważającej, w szczególności, zgodnie z opinią biegłych, jako płaskorzeźba.Kompozycja ta obejmuje w jadalni schroniska 60% powierzchni ścian, w hollu - ponad 60%, wyłączając miejsca puste i marginesy. Wycena kompozycji w całości - wraz z elementami metaloplastycznymi - jako płaskorzeźby jest, na co wskazuje faktura z dn. 6 września 1971 r., k. 14, korzystniejsza niż według technik różnych (płaskorzeźby i mozaiki), wycena bowiem według mozaiki jest wartościowo znacznie niższa (np. przy te samej powierzchni w hollu - 8 600 zł i 14 100 zł, na ścianie z drzwiami - 15 500 zł i 53 200 zł i in.).Z tym łączy się drugi - obok zarzutu nieuwzględnienia różnych technik wykonania kompozycji - zarzut skarżącej: niewłaściwego obmiaru wykonanej pracy. Zarzut ten jest również nietrafny. Już komisja artystyczna, dokonująca oceny pracy powódki pod względem wartości artystycznej, zwróciła uwagę na istnienie dużych pól pustych między poszczególnymi elementami kompozycji (w jadalni) i obniżyła wielkość powierzchni do wyceny. To samo stwierdzili biegli powołani w sprawie i w związku z tym określili, jako przedmiot wyceny, tylko tę powierzchnię, która została objęta kompozycją. Ta podstawa wyceny nie została skutecznie podważona, w szczególności przez podważenie oceny mocy dowodowej, w tym zakresie, opinii biegłych, dokonana bowiem przez Sąd orzekający ocena czyni zadość wymaganiom art. 233 § 1 kpc i nie przekracza granic oceny swobodnej, przy czym skarżąca nie wskazuje konkretnych wadliwości dokonanego obmiaru jej pracy.Dodatkowo powódka zarzuciła, że pozwana nie wypłaciła jej kwoty 150 643 zł, zaliczonej przez Sąd jako pobranej przez powódkę na poczet należnego jej wynagrodzenia.W związku z tym należy podnieść, że powódka wielokrotnie w toku postępowania składała oświadczenia, że wymienioną kwotę otrzymała (k. 46, 102, 156), jak też potwierdziła pobranie tej kwoty w zeznaniu w charakterze strony (k. 134 odwr.). Późniejsza wątpliwość co do pobrania spornej kwoty była uzasadniana przez powódkę tym, że bezpośrednio miała dostarczyć inwestorowi bądź użytkownikowi schroniska inne jeszcze elementy dekoracyjne i pobrana kwota 150 643 zł mogła dotyczyć tych właśnie dodatkowych elementów. Skoro jednak, według treści umowy między stronami, powódka miała wykonać pracę ściśle określoną i tę pracę wykonała, umowa zaś nie była w tym zakresie modyfikowana, to w tej sytuacji twierdzenie, że pozwana wypłacając powódce kwotę 150 643 zł wypłaciła ją za inne jeszcze prace, wykonywane poza treścią umowy, wymagało wykazania. Powódka żadnych co do tej okoliczności dowodów nie przedstawiła. Powoływane przez powódkę protokoły odbioru przez inwestora bądź użytkownika schroniska różnych elementów dekoracyjnych obiektu nie stanowią dowodu, że sporna kwota stanowi wynagrodzenie wypłacone przez pozwaną za te elementy. Tak samo nie wynika to z protokołów rewizji z dn. 11-20 kwietnia i 7-17 maja 1973 r., z twierdzeń zaś skarżącej i z jej przedstawionego pozwanej rachunku na k. 106, załączonego przy piśmie z dnia 23 lipca 1974 r., jak również z tego pisma wynika fakt pobrania przez powódkę na poczet należnego wynagrodzenia spornej kwoty 150 643 zł.Na rozprawie w dn. 12 lipca 1978 r. powódka rozszerzyła żądanie z tytułu dochodzonego wynagrodzenia do wysokości 360 608 zł w związku z brakiem podstaw do ustalenia jego wysokości z zastosowaniem zasady interpolacji, obniżającej należność za wykonaną kompozycję.Odnośnie do tego zarzutu - co do zastosowania interpolacji - należy podnieść, że zarządzenie Nr 21 Ministra Kultury i Sztuki z dnia 28 lutego 1951 r., które strony uznały w zawartej umowie za miarodajne dla określenia należności, nie wyłącza w wypadku zastosowania interpolacji przy obliczeniu powierzchni kompozycji, właśnie ze względu na umowne przyjęcie tej metody, czemu daje wyraz pkt 8 kosztorysu.Mając zaś na uwadze, że tabela rzeźby stałej (stanowiącej załącznik do zarządzenia) w części dotyczącej płaskorzeźb określa duże przedziały powierzchni z zastosowaniem określonych stawek wynagrodzenia dla każdego przedziału, należy uznać tę metodę za właściwą w sprawie. Nie byłoby bowiem uzasadnione, aby np. przy wykonaniu jednaj płaskorzeźby na powierzchni 9 m2, a drugiej na 10 m2, wynagrodzenie za pierwszą wynosiło 21 000 zł, a za drugą już 45 000 zł, bo w przedziale od 9 do 16 m2 przewiduje się takie właśnie wynagrodzenie. Tak więc ta metoda określania wysokości wynagrodzeni, zgodnie przyjęta przez strony i nie kwestionowana przez powódkę w pozwie, nie może być uznana w sprawie za nieprawidłową.Nie jest też uzasadniony zarzut naruszenia art. 278 i 290 kpc przez zlecenie wskazania kandydatów na biegłego Pracowni Sztuk Plastycznych w W., w celu wydania opinii co do wartości wykonanej przez powódkę pracy. Badania przeprowadzili i opinię wydali biegli, których powołał Sąd orzekający i który dokonał oceny mocy dowodowej tej opinii.Z tych względów, skoro zarzuty rewizji okazały się nieuzasadnione, należało rewizję na podstawie art. 387 kpc oddalić, orzekając jak w sentencji.