II CR 37/63
WyrokIzba Cywilna1963-11-21
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy brak przeprowadzenia dowodu z grupowego badania krwi w sprawie o zaprzeczenie ojcostwa stanowi podstawę do uchylenia wyroku sądu pierwszej instancji?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że słuszny jest zarzut rewizji dotyczący braku przeprowadzenia dowodu z grupowego badania krwi w sprawie o zaprzeczenie ojcostwa. Sąd pierwszej instancji powinien był z urzędu zarządzić przeprowadzenie tego dowodu na podstawie art. 236 k.p.c., nawet jeśli strony nie zgłosiły takiego wniosku. Brak ten stanowił istotne uchybienie procesowe, które uniemożliwiło wszechstronne wyjaśnienie sprawy.Stan faktyczny
Powódka, działając w imieniu córki, wniosła o ustalenie, że pozwany nie jest ojcem dziecka. Twierdziła, że od lat nie utrzymuje stosunków cielesnych z mężem, a dziecko urodziło się z pozamałżeńskiego związku. Sąd Wojewódzki oddalił powództwo, uznając, że strony utrzymywały stosunki cielesne do 1959 r., a badanie lekarskie pozwanego nie wykazało jego bezpłodności. Powódka wniosła rewizję, zarzucając brak wszechstronnego wyjaśnienia sprawy.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Wojewódzkiemu do ponownego rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy z powództwa M. E. S. przeciwko S. F. S. o zaprzeczenie ojcostwa na skutek rewizji powódki od wyroku Sądu Wojewódzkiego dla m. Łodzi z dnia 1 czerwca 1962 r. uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Wojewódzkiemu do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktyczneE.M.S. urodziła się dnia 26 września 1957 r., jako córka małżonków M.E.S. W powództwie wytoczonym w dniu 18 grudnia 1961 r. M.E.S., działając w charakterze ustawowej przedstawicielki dziecka E.M. wystąpiła o ustalenie, że S.F.S. nie jest ojcem tego dziecka. M.E.S. twierdzi, że od szeregu lat - na skutek rozkładu pożycia małżeńskiego - nie utrzymuje stosunków cielesnych z mężem i dziecko urodzone zostało z pozamałżeńskiego pożycia z W.Cz.Sąd Wojewódzki powództwo oddalił, wychodząc z następujących założeń: Małżonkowie, obecnie już rozwiedzeni, mieszkają w jednym pokoju i do 6 stycznia 1959 r. utrzymywali ze sobą stosunki cielesne. W czasie 10-letniego pożycia z mężem M.S. nie zachodziła w ciążę. W roku 1957 nawiązała bliższe stosunki z W.Cz., przeprowadzone jednak w toku sprawy badanie lekarskie pozwanego nie wykazały jego bezpłodności. W tych warunkach nie można uznać, by zachodziło niepodobieństwo, iż pozwany jest ojcem dziecka (art. 49 k.r.).Rewizja powódki wnosi o uchylenie wyroku Sądu Wojewódzkiego i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zarzuca brak wszechstronnego wyjaśnienia sprawy.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Słuszny jest zarzut rewizji, że Sąd Wojewódzki nie przeprowadził dowodu z grupowego badania krwi (por. uchwałę składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 20 listopada 1953 r. w sprawie C 1964/52 - OSN z 1956 r., poz. 32). Wprawdzie strony wniosku takiego nie zgłosiły w toku postępowania przed Sądem Wojewódzkim, powinien on jednak powziąć odpowiednie postanowienie dowodowe na zasadzie art. 236 k.p.c. Zarzut dotyczący nieprawidłowego ustalenia czasu, w którym pozwany dotknięty był niezdolnością zapłodnienia jest wprawdzie wątpliwy, ponieważ ustalenie Sądu dotyczące roku 1962 obejmuje zapewne i okres wcześniejszy (tj. rok 1957, okres poczęcia i urodzenia dziecka), tym niemniej jednak opinia biegłego wymagała odpowiedniego uzupełnienia.Nie można natomiast zgodzić się z żądaniem rewizji, by zostały przeprowadzone badania tzw. antropologiczne. Sąd Najwyższy wielokrotnie już wyjaśniał, że postępy wiedzy w zakresie badań antropologicznych ("morfologicznych" czy też "biologicznych") nie doprowadziły jeszcze do osiągnięcia tak pewnych wyników, jak w stosunku do dowodu z grupowego badania krwi. Toteż dowód z badań antropologicznych nie może jeszcze stanowić podstawy do zaprzeczenia ojcostwa.Z tych wszystkich względów Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji wyroku.
Powiązane orzeczenia
- 4 CR 859/56 1957-10-22Czy Sąd Wojewódzki prawidłowo oddalił powództwo o zaprzeczenie ojcostwa, opierając się na zeznaniach pozwanej i badaniu grupowym krwi, pomijając dowód z antropologicznego podobieństwa?
- III CK 126/04 2005-01-13Czy w sprawie o zaprzeczenie ojcostwa, w której ustalono niepodobieństwo ojcostwa na podstawie badań medycznych, naruszenie przepisów postępowania dotyczących przesłuchania strony lub braku odroczenia rozprawy może mieć…
- III CRN 401/86 1987-01-29Czy w sprawie o zaprzeczenie ojcostwa, gdy badanie grupowe krwi nie wykluczyło ojcostwa, sąd powinien dopuścić dowód z badania krwi metodą układu HLA?
- 4 CR 878/60 1961-08-19Czy dowód z opinii antropologiczno-morfologicznej, oparty na pobieżnej obserwacji i sprzecznych wnioskach biegłego, może stanowić wystarczającą podstawę do uwzględnienia powództwa o zaprzeczenie ojcostwa, zwłaszcza gdy s…
- II CR 80/66 1966-04-21Czy dowód z badania antropologicznego, morfologicznego lub biologicznego może stanowić samodzielną podstawę do ustalenia lub wykluczenia ojcostwa?
Powołane przepisy
art. 49art. 236 KPC
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026.