II CR 863/61

SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa W.S. przeciwko Rejonowi Eksploatacji Dróg Publicznych w Zielonej Górze o odszkodowanie, na skutek rewizji powoda od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Zielonej Górze z dnia 6 czerwca 1960 r. zaskarżony wyrok uchylił i przekazał sprawą Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktyczneSąd Wojewódzki ustalił, że powód zatrudniony u strony pozwanej w charakterze dróżnika, uległ w dniu 31 marca 1958 r. nieszczęśliwemu wypadkowi w czasie podróży służbowej, odbytej samochodem strony pozwanej, marki "Star-20". Mianowicie po przybyciu do Z., powód nie czekając aż kierowca wyjdzie z szoferki i opuści tylną burtę skrzyni, zaopatrzoną w odpowiedni schodek do zejścia, wysiadł przez boczną burtę skrzyni, stojąc na kole samochodu pośliznął się, upadł na ziemię i doznał złamania nogi. Sąd Wojewódzki nie dopatrzył się naruszenia przez stronę pozwaną obowiązków, wynikających z przepisów o bezpieczeństwie i higienie pracy i wobec tego oddalił powództwo o odszkodowanie za skutki wypadku jakiemu uległ powód.W rewizji, opartej na zarzutach naruszenia art. 24 § 2 dekretu o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin oraz sprzeczności istotnych ustaleń Sądu z zebranym w sprawie materiałem, powód wnosił o uchylenie zaskarżonego wyroku i o przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, albo o zmianę tego wyroku i o uwzględnienie powództwa.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Uzasadniony jest zarzut sprzeczności istotnych ustaleń Sądu z zebranym w sprawie materiałem. Odmawiając wiary zeznaniom powoda, przesłuchanego w trybie art. 311 i nast. k.p.c., Sąd Wojewódzki oparł się m.in. na tym, że w karcie wypadku przy pracy jako przyczynę wypadku wskazano jedynie "wadliwe metody pracy". Nie rozważył jednak Sąd Wojewódzki po czyjej stronie zachodziły owe "wadliwe metody pracy", choć właśnie wspomniana karta wypadku przy pracy zawierała materiał do dalszych rozważań i wniosków.W dokumencie tym, pochodzącym od strony pozwanej i wystawionym zaledwie dwa dni po wypadku, a więc wtedy, gdy okoliczności towarzyszące wypadkowi pozostawały świeżo w pamięci osób obecnych przy wypadku, stwierdzono, że "po zakończeniu wyładunku, gdy poszkodowany znajdował się w samochodzie, kierowca stał koło samochodu czekając aż poszkodowany zejdzie z wozu".Oczywista sprzeczność pomiędzy tym stwierdzeniem a zeznaniem kierowcy S., złożonym na rozprawie w dniu 16 maja 1961 r. wymagała wnikliwego rozważenia przez Sąd Wojewódzki, nie można bowiem wykluczyć, że po wszechstronnym rozpatrzeniu i ocenie tych dowodów (art. 242 § 1 k.p.c.) nie zeznania powoda, lecz właśnie zeznania świadka S. okazały się niewiarygodne. Powyższe uchybienie miało zatem istotny wpływ na wynik sprawy, gdyby bowiem okazało się, że okoliczności towarzyszące nieszczęśliwemu wypadkowi powoda odtwarza zgodnie z rzeczywistością karta wypadku przy pracy, a nie ustalenia zaskarżonego wyroku, to w konsekwencji musiałby Sąd Wojewódzki przypisać stronie pozwanej odpowiedzialność cywilną za doznaną przez powoda szkodę, w całości lub w części (art. 158 § 2 k.z.) - zależnie od dalszych ustaleń w szczególności od ustalenia, czy powód był przynaglany przez kierowcę do szybkiego zejścia z samochodu. Jeżeli bowiem tylna burta skrzyni jest zaopatrzona w schodek ułatwiający zejście z wozu, jeżeli normalnym sposobem schodzenia ze skrzyni jest zejście tyłem po otwarciu tylnej burty, to obowiązkiem kierowcy stojącego przy samochodzie było otwarcie burty i umożliwienie powodowi, starszemu człowiekowi, liczącemu w dacie wypadku 56 lat, właśnie zejście z samochodu, a nie bierne przyglądanie się jak schodzi on nieprzepisowo przez boczną burtę, po kole. Za to zaniedbanie kierowcy, naruszające niewątpliwie zasadę maksymalnego zabezpieczenia osób, przewożonych w skrzyni samochodu, przed możliwością wypadku przy schodzeniu ze skrzyni, odpowiada wobec pracownika, zgodnie z ustaloną judykaturą Sądu Najwyższego, zatrudniający pracownika zakład pracy, na podstawie art. 145 k.z.W tym stanie rzeczy zaskarżony wyrok ulega uchyleniu na podstawie art. 384 k.p.c., sprawa zaś, wobec zmiany właściwości rzeczowej sądów, ulega przekazaniu Sądowi Powiatowemu w Z. do ponownego rozpoznania.