II CR 946/60

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia J. Szczerski.Sędziowie: S. Breyer (sprawozdawca), J. Knap.SentencjaNotka: W sprawie tej powódka domagała się od Skarbu Państwa (Wydział Finansowy Prezydium Rady Narodowej m. Łodzi) wydania nieruchomości, zajętej jako majątek poniemiecki w trybie ustawy z dnia 6 maja 1945 r. o wyłączeniu ze społeczeństwa polskiego wrogich elementów, twierdząc, że zajęcie to zostało dokonane bezpodstawnie bo z naruszeniem art. 21 powołanej ustawy, ponieważ powódka podpisała w czasie okupacji listę narodową III grupy, a ponadto w stosunku do niej Prokuratura zaniechała ścigania prawomocnym postanowieniem z dnia 17 czerwca 1948 r. Nr XI DS 103/48. Własność spornej nieruchomości należała po połowie do rodziców powódki, z których matka zmarła w 1932 r., a ojciec zginął w czasie okupacji i został uznany za zmarłego z dniem 9 maja 1946 r. Właścicielem spornej nieruchomości na podstawie przedłożonych postanowień o stwierdzeniu praw do spadku po obojgu rodzicach jest obecnie powódka.Sąd I instancji powództwo w części dotyczącej wydania połowy nieruchomości po zmarłym ojcu powódki oddalił ustalając, że w tej czyści przeszła ona na własność Skarbu Państwa, jako majątek opuszczony na podstawie przemilczenia z art. 34 dekretu o majątkach opuszczonych i poniemieckich, zaś w pozostałej części postępowanie umorzył, ustalając, że sporna nieruchomość w części należącej poprzednio do matki powódki znajduje się we władaniu państwowej jednostki organizacyjnej bez tytułu prawnego.Sąd Najwyższy - na skutek rewizji powódki - wyrok I instancji zmienił i zasądził na rzecz powódki wydanie całej spornej nieruchomości w oparciu o wiążące ustalenie prawomocnego postanowienia Sądu Powiatowego w Ł. z dnia 27 kwietnia 1953 r. (w sprawie wniosku o zwrot nieruchomości w trybie karnym), że nieruchomości należące do odstępców od narodowości III i IV kategorii nie podlegały zajęciu (więc stanowią majątek opuszczony), faktu przerwania biegu przemilczenia z art. 34 dekretu o majątkach opuszczonych i poniemieckich wskutek wszczęcia przez powódkę starań o wydanie spornej nieruchomości w trybie sądowym już w 1952 r. w sprawie V KO 48/52 oraz braku podstaw do przyjęcia, że sporna nieruchomość została przejęta przez państwową jednostkę organizacyjną bez tytułu prawnego w rozumieniu art. 17 pkt 2 ustawy z 25 lutego 1958 r.