II K 1025/59

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia K. Wagner.Sędziowie: M. Grudziński, Z. Nyczaj (sprawozdawca).Prokurator: Z. Ramos.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie 1) Waldemara H. i 2) Samuela F. oskarżonych z art. 1 § 1 dekretu z dnia 4 marca 1953 r. (Dz. U. Nr 16, poz. 63) i art. 286 § 1 k.k., po rozpoznaniu założonych przez oskarżonych rewizji od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Katowicach z dnia 4 września 1959 r., na podstawie art. 375, 383 pkt 3, 388 § 1 k.p.k.uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał temuż Sądowi do ponownego rozpoznania.Sąd Wojewódzki w Katowicach na sesji wyjazdowej w Gliwicach wyrokiem z dnia 4 września 1959 r. skazał oskarżonych 1) Waldemara H. z art. 1 § 1 dekretu z dnia 4 marca 1953 r. (Dz. U. Nr 16, poz. 63) na 6 miesięcy aresztu za to, że w G. jako kierownik zakładu kuśnierskiego Spółdzielni Inwalidów T. przeznaczył do użytku i zbytu 11 kurtek i 1 futro ze skórek nutrii, których jakość z powodu ich wadliwego uszycia była oczywiście gorsza od jakości ustalonej dla takich wyrobów;2) Samuela F. z art. 286 § 1 k.k. na 6 miesięcy więzienia za to, że w G. jako kuśnierz Spółdzielni Inwalidów T. nie dopełnił swych obowiązków służbowych przez to, iż nie rozliczył się z pobranych przez siebie z magazynu skórek z nutrii w ilości około 27 sztuk o wartości około 25.000 zł, przez co działał na szkodę wyżej wymienionej Spółdzielni.Od powyższego wyroku wnieśli rewizje oskarżeni.I. Rewizja oskarżonego Waldemara H. zarzuca:1) obrazę art. 1 § 1 dekretu o wzmożeniu walki z produkcją złej jakości;2) obrazę art. 320 k.p.k. przez pominięcie części okoliczności ujawnionych na rozprawie, a przemawiających za oskarżonym (art. 8 k.p.k.);3) błędną ocenę okoliczności faktycznych przyjętych za podstawę wyroku;4) rażącą niewspółmierność wymierzonej oskarżonemu kary.W konkluzji rewizja wnosi:1) o uchylenie zaskarżonego wyroku i uniewinnienie oskarżonego;2) ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Wojewódzkiemu w Katowicach do ponownego rozpoznania;3) bądź wreszcie o zmianę zaskarżonego wyroku w części dotyczącej orzeczenia o karze przez zawieszenie wykonania wymierzonej oskarżonemu kary 6 miesięcy aresztu.II. Rewizja oskarżonego Samuela F. zarzuca:1) błędne zastosowanie przepisu prawa materialnego - art. 286 § 1 k.k.;2) błędną ocenę okoliczności faktycznych przyjętych za podstawę wyroku;3) obrazę przepisów prawa procesowego - art. 339 i 292 k.p.k. W konkluzji rewizja wnosi o uchylenie zaskarżonego wyroku i uniewinnienie oskarżonego Samuela F.Uzasadnienie faktyczneSąd Najwyższy wyraził następujący pogląd prawny: Sąd Wojewódzki, przytaczając argumenty komisji powołanej przez zarząd Spółdzielni dla oceny jakości kurtek i futra, stwierdził, że zostały one "wadliwie wykonane" oraz że z powodu "niefachowego wykonania" nie można było znaleźć na nie nabywców. Na podstawie tych przesłanek Sąd Wojewódzki doszedł do wniosku, że "oskarżony (...) wyprodukował kurtki i futro w sposób oczywiście wadliwy". W ten sposób postawiony został znak równania między "wadliwym" czy "niewadliwym" wykonaniem towaru a przesłanką karalności wymaganą przez art. 1 § 1 dekretu z dnia 4 marca 1953 r. o wzmożeniu walki z produkcją złej jakości (Dz. U. Nr 16, poz. 63).Takiego znaku równania stawiać jednak nie można. Odpowiedzialność za wadliwą produkcję w stosunkach między odbiorcą a dostawcą kształtuje się według norm prawa cywilnego, odpowiedzialność zaś karna może wchodzić w grę wtedy, gdy jakość produkcji jest oczywiście gorsza od jakości ustalonej przez właściwe organy albo też gdy wyroby oczywiście nie nadają się do użytku, do jakiego są przeznaczone (art. 1 § 1 dekretu).Akt oskarżenia zarzucał i zgodnie z tym Sąd Wojewódzki przypisał Waldemarowi H. popełnienie przestępstwa w pierwszej z dwóch przewidzianych przez art. 1 § 1 dekretu postaci. Waldemarowi H. przypisano bowiem "przeznaczone do użytku i zbytu 11 kurtek i 1 futra ze skórek nutrii, których jakość była oczywiście gorsza od jakości ustalonej dla takich wyrobów (...)". Wymagało to stwierdzenia, czy i jakie wydane zostały przez "właściwe organy" normy produkcji, których pominięcie pociągnęło za sobą jej wadliwość. Takiego jednak ustalenia brak, a przebieg postępowania sądowego wskazuje, że przytoczona wyżej i wymagana przez prawo przesłanka uszła uwagi Sądu Wojewódzkiego. Ten brak należy przy ponownym rozpoznawaniu sprawy uzupełnić, przy czym, zależnie od wyników, Sąd Wojewódzki rozważy, czy materiał dowodowy uzasadnia następną z kolei przesłankę: oczywistej gorszej jakości w porównaniu z przyjętymi przez właściwe organy wymaganiami. Użycie przez ustawodawcę słowa "oczywiście" wskazuje na to, że wyrób wprowadzony do obrotu musi rażąco odbiegać od jakości ustalonej przez właściwe organy. Czy taka sytuacja zachodzi w sprawie niniejszej, będzie mógł Sąd Wojewódzki stwierdzić na podstawie opinii biegłych. Gdyby się okazało, że odpowiednie organy nie ustaliły norm dla produkcji kurtek futrzanych i futer z nutrii, Sąd Wojewódzki oceni czyn oskarżonego Waldemara H. w ramach zakazu wprowadzania do obrotu wyrobów, które "oczywiście nie nadają się do użytku, dla jakiego są przeznaczone" (art. 1 § 1 in fine). W takim wypadku Sąd Wojewódzki, na podstawie opinii biegłych, obowiązany będzie ustalić, czy wady kurtek i futra były rażące i tego rodzaju, że nie można ich było usunąć, oraz czy zmniejszały one tylko wartość wyrobów, czy też czyniły je całkowicie niezdatnymi do użytku.Co się tyczy sprawy oskarżonego Samuela. F., to również i ta sprawa nie została należycie wyjaśniona.Sąd I instancji przypisał oskarżonemu Samuelowi F. przestępstwo z art. 286 § 1 k.k., polegające na tym, że oskarżony jako kuśnierz Spółdzielni Inwalidów T. nie dopełnił swych obowiązków służbowych przez to, iż nie rozliczył się z pobranych przez siebie z magazynu 27 skórek z nutrii; poza tym w motywach zaskarżonego wyroku Sąd przyjął, że "obowiązkiem oskarżonego Samuela F. było nie tylko wydawanie do produkcji wspomnianych skórek, lecz każdorazowe wystawianie dowodu wydania towaru z pobieraniem od oskarżonego Waldemara H. pokwitowań".Jednakże powyższe ustalenie Sądu nie znajduje uzasadnienia w wynikach przewodu sądowego. Nie zostało bowiem wyjaśnione, jaki był zakres obowiązków oskarżonego Samuela F., a w szczególności, czy - wobec specyfiki pracy w Spółdzielni (Samuel F. wydawał skórki do produkcji Waldemarowi H., który pracował jako krojczy, ale zarazem był kierownikiem tego punktu usługowego kuśnierskiego) - Samuel F. był obowiązany pobierać za każdym razem pokwitowanie od Waldemara H. na wydane mu skórki. Kwestia ta nie została wyjaśniona w toku przewodu sądowego, a jest to konieczne dla właściwej oceny winy oskarżonego Samuela F. Dopiero po prawidłowym ustaleniu zakresu obowiązków służbowych oskarżonego Samuela F., jako też po należytym zbadaniu, kogo obciążały w punkcie usługowym funkcje mające charakter administracyjny, będzie można bezbłędnie rozstrzygnąć sprawę oskarżonego Samuela F.Z tych wszystkich względów zachodzi konieczność uchylenia zaskarżonego wyroku zarówno co do oskarżonego Samuela F., jak i oskarżonego Waldemara H. oraz przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.Dlatego też orzeczono jak w sentencji wyroku.