II PR 168/71
WyrokIzba Cywilna1971-06-30
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zakład pracy, wydając opinię o pracowniku w związku z rozwiązaniem stosunku pracy, może zawrzeć w niej ocenę jego stanu zdrowia, jeśli nie wynika ona z orzeczeń lekarskich, a określenie stanu zdrowia jest ogólnikowe i wieloznaczne?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że obowiązek zakładu pracy przytoczenia w opinii informacji o przyczynie rozwiązania stosunku pracy nie uprawnia do podawania informacji przekraczających kompetencje zakładu, w tym ocen stanu zdrowia pracownika, jeśli nie wynikają one z orzeczeń lekarskich. Określenie "zły stan zdrowia" jest ogólnikowe i nie odpowiada wymogom opinii pracowniczej, która powinna być jasna, konkretna i opierać się na fachowej dokumentacji.Stan faktyczny
Powód domagał się odszkodowania za okres pozostawania bez pracy, sprostowania opinii oraz zadośćuczynienia za krzywdę moralną, twierdząc, że z winy pozwanego został odwołany ze stanowiska dyrektora i nie mógł uzyskać zatrudnienia z powodu krzywdzących opinii. Pozwany twierdził, że przyczyną odwołania była długotrwała choroba powoda. Sąd Wojewódzki oddalił powództwo, uznając opinię za prawdziwą i nieutrudniającą zatrudnienia. Powód wniósł rewizję.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części oddalającej powództwo o sprostowanie opinii oraz o kwotę 33.566 zł i przekazał sprawę Sądowi Wojewódzkiemu w Katowicach do ponownego rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia W. Formański. Sędziowie: Z. Stypułkowska (sprawozdawca), J. Wasilewski.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy z powództwa Jarosława K. przeciwko Wojewódzkiemu Zjednoczeniu Przedsiębiorstw Handlowych w K. o odszkodowanie, na skutek rewizji powoda od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Katowicach z dnia 29 grudnia 1970 r.,uchylił zaskarżony wyrok w części oddalającej powództwo o sprostowanie opinii oraz o kwotę 33.566 zł i sprawę w tym zakresie przekazał Sądowi Wojewódzkiemu w Katowicach do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktycznePowód - twierdząc, że z winy pozwanego Zjednoczenia został odwołany ze stanowiska dyrektora, że wypowiedziano mu umowę o pracę i że w następstwie poufnych krzywdzących go opinii oraz nieprawdziwej opinii wydanej mu przez pozwany zakład pracy nie mógł uzyskać zatrudnienia w okresie od lutego do 12 sierpnia 1969 r. - domagał się skierowania go do odpowiedniej pracy, zasądzenia kwoty 33.566 zł tytułem wynagrodzenia za okres pozostawania bez pracy, zmiany opinii oraz zasądzenia kwoty 100.000 zł jako zadośćuczynienia za wywołany rozstrój zdrowia i krzywdę moralną.Pozwane Zjednoczenie zarzuciło, że jedyną przyczyną odwołania powoda ze stanowiska dyrektora była jego długotrwała, przekraczająca okres 3 miesięcy choroba oraz zły stan zdrowia.Sąd Wojewódzki oddalił powództwo i następująco uzasadnił swoje rozstrzygnięcie.Powód został odwołany ze stanowiska dyrektora z dniem 31 października 1968 r. zgodnie z przepisami dekretu z dnia 26 października 1950 r. o przedsiębiorstwach państwowych i decyzja ta nie podlega kontroli sądu. Rozwiązano z nim następnie stosunek pracy za trzymiesięcznym wypowiedzeniem, co leżało w zakresie uprawnień pozwanego zakładu pracy. Z zeznań zbadanych przez Sąd Wojewódzki świadków wynika natomiast, że pozwane Zjednoczenie nie udzielało o powodzie poufnych opinii, natomiast podejmowało starania o zatrudnienie go w jednym z podległych mu przedsiębiorstw, w wyniku których to starań powód podjął z dniem 12 sierpnia 1969 r. pracę. Zdaniem Sądu Wojewódzkiego umieszczenie w opinii informacji o chorobie powoda było konieczne w związku z zaleceniami zawartymi w zarządzeniu nr 19 Prezesa Rady Ministrów z dnia 1 marca 1962 r. w sprawie trybu przyjmowania do pracy na stanowisko kierownicze lub związane z materialną odpowiedzialnością, nakazującymi zamieszczenie w opinii informacji o sposobie i przyczynie rozwiązania stosunku pracy. Umieszczona w tym względzie wzmianka w opinii w żadnym wypadku "nie mogła utrudnić powodowi starań o zatrudnienie".Powód w rewizji wnosi o zmianę bądź o uchylenie zaskarżonego wyroku w części dotyczącej zmiany opinii i zasądzenia odszkodowania w kwocie 33.566 zł za okres pozostawania bez pracy i o uwzględnienie powództwa w tym zakresie.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje.Włożony na zakład pracy zarządzeniem nr 19 Prezesa Rady Ministrów z dnia 1 marca 1962 r. obowiązek przytoczenia w opinii o pracowniku ubiegającym się o stanowisko kierownicze informacji nie tylko o sposobie, ale także o przyczynie rozwiązania z nim stosunku pracy, nie oznacza, że mogą być podawane informacje przekraczające kompetencje zakładu pracy w tym zakresie. O ile wymaganiom tym może odpowiadać umieszczenie w opinii informacji o długotrwałej chorobie pracownika jako przyczynie rozwiązania z nim stosunku pracy, o tyle sprzeczne z nimi jest zawarcie w niej ocen o jego stanie zdrowia, jeżeli nie wynikają one z orzeczeń lekarskich.Z kwestionowanej przez powoda opinii z dnia 25 stycznia 1969 r. wynika, że pozwany zakład pracy podał jako przyczynę rozwiązania z nim umowy o pracę zarówno jego kilkumiesięczną nieobecność w pracy spowodowaną chorobą jak i "zły stan zdrowia", mimo że powód powrócił do pracy i twierdził, że komisje lekarskie ZUS uznały go za zdolnego do pracy. Sąd Wojewódzki, nie badając tej okoliczności, ustalił, że opinia jest prawdziwa i że nie mogła utrudniać powodowi uzyskania zatrudnienia. Poza przytoczonymi wyżej względami wynikającymi z braku kompetencji zakładu pracy w zakresie opiniowania zdrowotnej przydatności pracownika do wykonywania jego zawodu należy jeszcze dodać, że określenie "zły stan zdrowia", jako ogólnikowe i wieloznaczne, nie odpowiada wymaganiom opinii pracowniczej, której sformułowania powinny w sposób jasny i konkretny charakteryzować pracownika, a w sprawach wymagających wiadomości specjalnych opierać się na fachowej dokumentacji w tej kwestii.Z tych względów należało uznać za zasadne zarzuty skarżącego powoda, że sprawa nie została wyjaśniona do stanowczego rozstrzygnięcia, co powoduje konieczność uchylenia wyroku w zaskarżonej części i przekazania sprawy w tym zakresie do ponownego rozpoznania (art. 387 k.p.c.).Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd Wojewódzki, mając na uwadze powyższe wskazania, zbada, czy w świetle całokształtu okoliczności sprawy umieszczenie w opinii wzmianki o "złym stanie zdrowia powoda" mogło mu utrudnić uzyskanie odpowiedniego zatrudnienia, oraz ustosunkuje się do twierdzeń powoda co do pominięcia w opinii danych pozytywnych charakteryzujących jego działalność na zajmowanych stanowiskach kierowniczych, jak np. uzyskane odznaczenie. Z tych przyczyn orzeczono jak w sentencji wyroku, udzielając powyższych wskazań co do dalszego postępowania (art. 389 k.p.c.).
Powiązane orzeczenia
- II PR 305/72 1972-11-10Czy pracodawca może zawrzeć w opinii o pracowniku informacje dotyczące pogorszenia wyników ekonomicznych sklepu spowodowane usprawiedliwioną nieobecnością pracownika w pracy (np. chorobą) lub wstępne ustalenia dotyczące…
- I PR 376/73 1973-09-10Czy pracownikowi przysługuje odszkodowanie za utratę zarobków w okresie poprzedzającym złożenie wniosku o zmianę opinii pracowniczej, jeśli opinia ta zawierała nieprawdziwy zarzut, który został obalony prawomocnym wyroki…
- I PR 202/72 1972-09-06Czy pracownik, który dopuścił się uchybień w pracy, może domagać się zmiany opinii służbowej i odszkodowania za okres pozostawania bez pracy, jeśli nowa opinia jest obiektywnie prawdziwa, a pracownik nie udowodnił szkody…
- II PR 412/64 1964-08-15Czy pracodawca ponosi odpowiedzialność odszkodowawczą za szkodę wyrządzoną pracownikowi przez nieprawdziwą opinię o jego pracy, nawet jeśli opinia została częściowo sprostowana w trybie administracyjnym?
- III PRN 42/66 1966-08-13Czy pracownik, któremu wydano niekorzystną opinię, a następnie została ona zmieniona na korzystną, może dochodzić odszkodowania za niemożność znalezienia pracy z powodu pierwotnej opinii, jeśli pracodawca nie wydał mu św…
Powołane przepisy
art. 387 KPCart. 389 KPC
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026.