II PR 357/71

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia K. Marowski. Sędziowie: S. Rejman (sprawozdawca), J. Wasilewski.SentencjaSąd Najwyższy, po rozpoznaniu sprawy z powództwa Wiesławy B. przeciwko Skarbowi Państwa - Obwodowa Przychodnia Górnicza w T. z siedzibą w Z. o ustalenie treści opinii, na skutek rewizji strony pozwanej od wyroku Sądu Wojewódzkiego we Wrocławiu z dnia 28 czerwca 1971 r. oraz zażalenia powódki w przedmiocie kosztów procesu,1) oddalił rewizję;2) oddalił zażalenie powódki.Uzasadnienie faktyczneZakład pracy wydał w dniu 10.XII.1969 r. o powódce opinię pracowniczą, w której zamieścił między innymi następujące zdanie: (...) z obowiązków swych wywiązywała się na ogół dobrze, mało wydajna w pracy z powodu długotrwałej absencji".Sąd Wojewódzki zobowiązał stronę pozwaną do "wydania powódce nowej opinii z pominięciem słów "na ogół" oraz "mało wydajna w pracy z powodu długotrwałej absencji", oddalił powództwo w pozostałym zakresie i zniósł koszty procesu między stronami.Z uzasadnienia wyroku wynika, że materiał dowodowy nie dawał podstawy do stwierdzenia, iż powódka wywiązywała się z obowiązków "na ogół" dobrze, gdyż jej przełożony wyraźnie stwierdził, że była ona pracownikiem produktywnym, a w stosunku do wykonywanych przez nią czynności nie było żadnych zastrzeżeń. Jej nieobecność w pracy była zawsze usprawiedliwiona chorobą dziecka. Natomiast z opinii można by wnioskować, że absencja powódki była wręcz przez nią zawiniona.Strona pozwana wniosła od tego wyroku rewizję, opartą na zarzucie naruszenia prawa materialnego oraz sprzeczności istotnych ustaleń sądu z treścią zebranego w sprawie materiału (art. 368 pkt 1 i 4 k.p.c.). Wniosek rewizyjny postulował zmianę wyroku i oddalenie powództwa w całości.Powódka wniosła natomiast zażalenie na orzeczenie o kosztach procesu, zajmując stanowisko, że ich zniesienie narusza art. 100 k.p.c.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Rewizja jest nieuzasadniona. Użycie w opinii zwrotu, że pracownik "na ogół" wywiązywał się z pracy dobrze, sugeruje szereg uchybień z jego strony o tyle istotnych, iż nie pozwalają one na jego ocenę bez zastrzeżeń. Jak to już wielokrotnie Sąd Najwyższy miał okazję stwierdzić, sporadyczne uchybienia w pracy, o niewielkim ciężarze gatunkowym, których ocena nie znalazła odbicia w aktach osobowych danej osoby, nie mogą być uwidocznione w wydanej o niej opinii pracowniczej. W szczególności dotyczy to uchybień wywołanych nawałem pracy, złym samopoczuciem czy też niewłaściwym zachowaniem się innych osób. W stosunku do powódki nie postawiono żadnych konkretnych zarzutów, a jej bezpośredni przełożony ocenił jej pracę i zachowanie się pozytywnie.Gdyby zresztą nawet uznać za prawdziwy fakt niewłaściwego zachowania się powódki w stosunku do jednego z pacjentów, to i tak okoliczność ta nie mogłaby rzutować na ogólną ocenę jej pracy. Należy bowiem mieć na uwadze, że byłby to jedyny wypadek w ciągu 3 lat. W niniejszej sprawie pacjent składał - jak sam zeznał - skargę nie tylko na powódkę, ale także na kierownika Przychodni i to tego, który wystawił opinię o powódce. Tak więc w tych okolicznościach stwierdzenie, że powódka "na ogół" wywiązywała się dobrze ze swoich obowiązków, nie było zgodne z rzeczywistością i dlatego powinno być zmienione w sposób wskazany w sentencji wyroku Sądu Wojewódzkiego.Wzmianka o małej wydajności powódki w pracy z powodu długotrwałej absencji jest i niejasna, i niepotrzebna. Usprawiedliwiona nieobecność pracownika w zakładzie pracy nie jest okolicznością, która powinna znaleźć się w opinii pracowniczej. Zakład pracy może rozwiązać umowę z pracownikiem, jeżeli uważa, że jego usprawiedliwiona nieobecność w pracy dezorganizuje ją, ale jeżeli tego nie robi przez szereg lat, to nie może tej okoliczności eksponować w opinii pracowniczej. Twierdzenie, że powódka była mało wydajna w pracy, jest wręcz nieprawdziwe, bo nie znajduje żadnego potwierdzenia w materiale dowodowym. Nie można natomiast twierdzić z poczuciem odpowiedzialności, że pracownik w okresie usprawiedliwionej nieobecności jest mało wydajny, skoro w tym czasie nie jest on obowiązany do świadczenia pracy. W konkretnej sprawie zagadnienie rysuje się jeszcze ostrzej z tej przyczyny, że absencja powódki była uzasadniona nie tylko jej złym stanem zdrowia, ale przede wszystkim chroniczną chorobą dziecka, którego nie miała z kim zostawić. Ta okoliczność w naszym ustroju powinna znaleźć zrozumienie w zakładzie pracy, zwłaszcza jeżeli jest nim Skarb Państwa - Obwodowa Przychodnia Górnicza. Dlatego też i w tym zakresie rewizja jest nieuzasadniona (art. 387 k.p.c.).Nie zasługuje na uwzględnienie zażalenie powódki, która utrzymała się tylko z częścią swoich żądań. W tych warunkach Sąd Wojewódzki mógł znieść koszty postępowania między stronami, nie narażając się na zarzut naruszenia art. 100 k.p.c.