II PR 793/63

PostanowienieIzba Cywilna1964-01-15

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy termin do zaskarżenia uchwały walnego zgromadzenia spółdzielni o wykluczeniu członka, określony w art. 38 § 3 ustawy o spółdzielniach i ich związkach, jest terminem zawitym prawa materialnego, który nie podlega przywróceniu?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że termin do zaskarżenia uchwały walnego zgromadzenia spółdzielni o wykluczeniu członka, określony w art. 38 § 3 ustawy o spółdzielniach i ich związkach, jest terminem zawitym prawa materialnego. Termin ten biegnie od daty walnego zgromadzenia, niezależnie od daty doręczenia zawiadomienia o wykluczeniu wraz z uzasadnieniem. W związku z tym, powództwo wytoczone po upływie tego terminu podlega oddaleniu, a sąd nie może przywrócić terminu na podstawie przepisów kodeksu postępowania cywilnego.
Stan faktyczny
Powód został wykluczony ze Spółdzielni Pracy "J" uchwałą rady nadzorczej, zatwierdzoną przez walne zgromadzenie w dniu 7 lipca 1961 r. Powód wniósł pozew o uchylenie uchwały walnego zgromadzenia w dniu 30 sierpnia 1961 r., domagając się jednocześnie przywrócenia terminu do zaskarżenia uchwały z powodu choroby. Sąd Wojewódzki uwzględnił powództwo, przywracając termin i uchylając uchwałę. Spółdzielnia wniosła rewizję do Sądu Najwyższego.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy zmienił zaskarżony wyrok Sądu Wojewódzkiego i oddalił powództwo z powodu wytoczenia go po upływie sześciotygodniowego terminu zawitego prawa materialnego.

Pełny tekst orzeczenia

SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Mariana G. przeciwko Spółdzielni Pracy "J" w Ł. o uchylenie uchwały walnego zgromadzenia spółdzielni, na skutek rewizji pozwanej Spółdzielni od wyroku Sądu Wojewódzkiego dla m. Łodzi z dnia 12 listopada 1962 r., zmienił zaskarżony wyrok i powództwo oddalił.Uzasadnienie faktyczneW dniu 7.VII.1961 r. walne zgromadzenie (pozwanej Spółdzielni, na którym powód był obecny i zabierał głos (protokół walnego zgromadzenia), zatwierdziło uchwałę rady nadzorczej z dnia 21.III.1961 r., wykluczającą powoda ze Spółdzielni. Przyczyną wykluczenia był - jak wynika z treści protokołu - nałogowy alkoholizm powoda, lekceważący w związku z tym jego stosunek do pracy, nakłanianie innych pracowników do brania udziału w pijaństwie oraz brak poprawy mimo upomnień.Pozwem z dnia 30.VIII.1961 r. powód domagał się uchylenia uchwały walnego zgromadzenia, kwestionując prawidłowość uchwały rady nadzorczej wykluczającej go ze Spółdzielni. Jednocześnie powód wniósł o przywrócenie terminu do zaskarżenia uchwały walnego zgromadzenia, podając jako przyczynę omieszkania terminu okoliczność, że w ostatnim dniu upływu 6-tygodniowego terminu zachorował i był przez sześć dni niezdolny do pracy.Sąd Wojewódzki uznał, że zachodzą w świetle art. 178 i 179 k.p.c. (podstawy do przywrócenia terminu i zaskarżonym wyrokiem - rozpatrzywszy sprawę merytorycznie - uchylił uchwałę walnego zgromadzenia z dnia 7.VII.1861 r. w przedmiocie wykluczenia powoda ze Spółdzielni, stwierdziwszy, że zapadła ona z naruszeniem przepisów art. 21 § 3, 49 i 50 ustawy z dnia 17.II.1961 r. o spółdzielniach i ich związkach oraz z naruszeniem § 19 pkt 2, 20 pkt 1 i 38 pkt 3 statutu Spółdzielni.W rewizji Spółdzielnia zarzuciła naruszenie przez Sąd Wojewódzki przepisu art. 38 § 2 ustawy z dnia 17.X.1961 r. o spółdzielniach i ich związkach oraz sprzeczność z materiałem dowodowym ustalenia, jakoby wykluczenie powoda nie było uzasadnione, i wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku przez oddalenie powództwa.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Nie zachodzi potrzeba rozpoznania zarzutów merytorycznych, gdyż powództwo podlegało oddaleniu wskutek wytoczenia go po upływie sześciotygodniowego terminu przewidzianego przepisem art. 38 § 3 ustawy o spółdzielniach i ich związkach. Powód był o terminie walnego zgromadzenia zawiadomiony i brał w nim udział, wymieniony wyżej termin biegnie od daty walnego zgromadzenia (art. 38 § 3 i 5 ustawy o spółdzielniach). Przepis art. 38 § 5 dotyczy także osoby, która przestała być członkiem spółdzielni na skutek wykluczenia przez radę nadzorczą przed datą walnego zgromadzenia, na którym zapadła uchwała zatwierdzająca jej wykluczenie. Termin ten liczy się przy tym od daty walnego zgromadzenia bez względu na to, kiedy osobie takiej doręczono zawiadomienie o wykluczeniu wraz z uzasadnieniem (art. 21 § 3 cyt. ustawy). Przepis art. 38 cyt. ustawy normujący zaskarżanie uchwał walnego zgromadzenia jest bowiem przepisem szczególnym w stosunku do art. 21 § 3 tejże ustawy, w myśl którego wykluczenie staje się skuteczne z chwilą doręczenia członkowi zawiadomienia o wykluczeniu wraz z uzasadnieniem. W razie bowiem uprawomocnienia się uchwały walnego zgromadzenia dotyczącej wykluczenia, np. wskutek niezaskarżenia jej w terminie przewidzianymi w cyt. art. 38 § 3 i 5, uchwała ta obowiązuje wszystkich członków zgodnie z art. 38 § 1 tejże ustawy mocą własną, bez potrzeby uzasadniania jej skuteczności wykazaniem, iż zostały spełnione przesłanki przewidziane w art. 21 § 3 cyt. ustawy o spółdzielniach i ich związkach.Powództwo wskutek upływu 6-tygodniowego terminu podlegało więc oddaleniu.Sąd Wojewódzki błędnie uznał za dopuszczalne praw wrócenie wspomnianego terminu na podstawie przepisów kodeksu postępowania cywilnego. Termin z art. 38 § 3 ustawy z dnia 17.X.1961 r. jest terminem zawitym prawa materialnego, nie podlega zatem przywróceniu, w przeciwieństwie do terminów prawa procesowego.Z tych przeto względów zaskarżony wyrok z mocy art. 386 k.p.c. należało zmienić i powództwo oddalić.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 178art. 21 § 3art. 38 § 2art. 38 § 3art. 38 § 5art. 38art. 38 § 1art. 386 KPC§ 3§ 19 pkt 2§ 2§ 5

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026.