III CR 1046/60

SentencjaPo rozpoznaniu w dniu 23 czerwca 1961 r. sprawy z powództwa Józefa W. i Mieczysława T. przeciwko Wydawnictwu Artystyczno-Graficznemu R.S.W. "P." w K. o 5520 zł na skutek rewizji powodów od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Krakowie z dnia 1 czerwca 1960 r. sygn. akt II C 1046/59, zmienia zaskarżony wyrok tylko o tyle, że zasądza odsetki od dnia 10 grudnia 1959 r. i w pozostałej części rewizję oddala; zasądza od powodów na rzecz strony pozwanej tytułem kosztów postępowania rewizyjnego kwotę 200 zł. Uzasadnienie faktycznePowodowie domagali się zasądzenia na ich rzecz od pozwanego Wydawnictwa kwoty 5520 zł tytułem reszty wynagrodzenia za wykonane i dostarczone zgodnie z umową zdjęcia fotograficzne oraz odszkodowania za naruszenie praw autorskich przez ich reprodukcję w Katalogu-Informatorze Środków Ochrony Roślin Zakładów Chemicznych "A." w J. bez podania nazwisk autorów. Pozwane Wydawnictwo wniosło o oddalenie powództwa. Sąd Wojewódzki w Krakowie wyrokiem z dnia 1 czerwca 1960 r. nr II C 1046/59 zasądził od strony pozwanej na rzecz powodów po połowie kwotę 1020 zł z 8% od dnia 29 maja 1960 r., oddalił resztę powództwa. Ustalił, że Katalog, w którym zostały zamieszczone reprodukcje zdjęć dokonanych przez powodów jest wydawnictwem propagandowym, nieodpłatnym, w luksusowej oprawie, na dobrym papierze z przewagą tekstu nad fotografią. Umową z dnia 10 grudnia 1957 r. pozwana zleciła powodom wykonanie po 20 zdjęć fotograficznych w powiększeniu 13x18 za wynagrodzeniem według obowiązującego cennika. W Katalogu zaprodukowanych jest 7 zdjęć powoda W. i 8 zdjęć powoda T. Na zdjęciach dostarczonych pozwanemu Wydawnictwu powodowie nie zastrzegli swych praw autorskich. Wynagrodzenie autora przy nakładzie 20-50 600 sztuk zdjęć przy przewadze tekstu, za 6 do 10 fotografii wynosi 270-300 zł na 1 zdjęcie. Powodowie otrzymali od pozwanego Wydawnictwa wynagrodzenie tylko za 14 zdjęć, według najniższej stawki po 270 zł, mimo że wobec braku umowy stron co do wysokości wynagrodzenia należało się powodom w myśl obowiązującego cennika stawka po 300 zł na 1 zdjęcie. Powodowie otrzymali więc za 14 zdjęć wynagrodzenie niższe od należnego im o 420 zł (14x30). Ponadto powód T. nie otrzymał w ogóle wynagrodzenia za ósme zdjęcie w wysokości 300 zł, a obaj powodowie za powiększenie zdjęć łącznie 300 zł (40.7,50 zł). Sąd Wojewódzki uwzględnił więc powództwo w granicach wyżej wskazanych, a w pozostałej części uznał je za nieuzasadnione. W szczególności Sąd Wojewódzki przyjął, że powodom nie przysługuje odszkodowanie za naruszenie praw autorskich. W myśl bowiem art. 2 § 1 ustawy o prawie autorskim fotografia jest przedmiotem prawa autorskiego tylko wówczas, gdy jest na niej wyraźnie zastrzeżone prawo autorskie. Na zdjęciach powodów zastrzeżenia takiego nie było. Wyrok Sądu Wojewódzkiego w części oddalającej powództwo zaskarżyli powodowie rewizją z powodu naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie oraz sprzeczności istotnych ustaleń Sądu z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego. W konkluzji rewizji powodowie domagają się uchylenia wyroku Sądu Wojewódzkiego w zaskarżonej części i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, ewentualnie zmiany tegoż wyroku w części oddalającej powództwo i zasądzenie na ich rzecz po połowie kwoty 5520 zł zpn. oraz kosztami procesu za obie instancje. Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje: Powodowie zarzucają w rewizji, że Sąd Wojewódzki z naruszeniem § 3 umowy zawartej między stronami i Cennika z 19 października 1950 r. ocenił zasadność należnego powodom odszkodowania za nieumieszczenie ich nazwisk w Katalogu-Informatorze według art. 2 § 1 prawa autorskiego zamiast postanowień wiążącej stron umowy z 10 grudnia 1957 r. i cytowanego wyżej Cennika stanowiącego integralną część umowy. Według bowiem stanowiska powodów wobec tego, że nie zastrzegli oni sobie na odwrocie fotografii podania ich nazwiska przy podpisie pod reprodukcją fotografii w wydawnictwie, to nazwiska ich powinny być umieszczone gdziekolwiek w Katalogu-Informatorze. Wobec zaś niezamieszczenia ich nazwisk w ogóle w Katalogu - należy im się, stosownie do postanowień objętych częścią F cennika, podwójne honorarium. Zarzut powyższy nie mógł odnieść skutku. Jakkolwiek trafnie podnoszą powodowie, że kwestię, czy należy im się podwójne honorarium za nieumieszczenie ich nazwisk przy reprodukcji fotografii w Katalogu należy ocenić według postanowień wiążącej strony umowy i wymienionego wyżej cennika, to jednak roszczenie ich w świetle tychże postanowień jest nieuzasadnione. Jest rzeczą niesporną, że powodowie nie zrobili zastrzeżenia co do zamieszczenia pod reprodukcjami sporządzonych przez nich fotografii ich nazwisk. Pozwany nie był więc obowiązany do umieszczenia pod tymi reprodukcjami ani też gdziekolwiek indziej w Katalogu nazwisk powodów jako autorów reprodukowanych zdjęć, gdyż obowiązek ten nie wynika z przepisów, na które powołują się powodowie. Nie mogą więc powodowie domagać się od pozwanego w oparciu o postanowienia zawarte w ustępie F Cennika zapłaty podwójnego honorarium za niezamieszczenie ich nazwisk jako autorów reprodukowanych w Katalogu zdjęć. Postanowienie objęte ustępem F Cennika o podwójnym honorarium mogłyby znaleźć zastosowanie jedynie w wypadku zrobienia przez powodów zastrzeżenia o podaniu ich nazwiska jako autorów fotografii. Skoro zaś to nie nastąpiło, wywody rewizji powodów w tym względzie należało uznać za nieuzasadnione. Jedynie Sąd Najwyższy uwzględnił rewizję powodów w części dotyczącej zasądzenia odsetek od przysądzonego im roszczenia za czas od dnia 10 grudnia 1959 r., tj. od daty wniesienia powództwa. Z chwilą wniesienia powództwa powodowie postawili pozwanego w zwłoce (art. 243 § 1 kz). Od tej daty mogą więc powodowie domagać się przyznania im od zasądzonej kwoty odsetek ustawowych (art. 248 kz). Z przytoczonych względów Sąd Najwyższy orzekł jak wyżej.