III CRN 232/76
WyrokIzba Cywilna1976-10-28
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uznanie powództwa o eksmisję może stanowić podstawę wyroku, jeśli nie zostało sprawdzone, czy okoliczności faktyczne sprawy, w tym jej podstawa prawna, są zgodne z obowiązującym prawem, w szczególności z przepisami prawa lokalowego?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że uznanie powództwa w rozumieniu art. 213 § 2 k.p.c. wymaga, aby czynność procesowa znalazła potwierdzenie w okolicznościach sprawy, które obejmują nie tylko fakty, ale także ich podstawę prawną. W przypadku eksmisji, jeśli pozwani nadal korzystają z ochrony przewidzianej w prawie lokalowym, wypowiedzenie najmu nie może wywołać skutków prawnych, a uwzględnienie powództwa opartego na braku tytułu prawnego stanowi rażące naruszenie przepisów prawa.Stan faktyczny
Powód dochodził eksmisji pozwanych z lokalu mieszkalnego w jego domu jednorodzinnym, twierdząc, że budynek został wyłączony spod publicznej gospodarki lokalami, a on skutecznie wypowiedział stosunek najmu. Pozwani uznali powództwo. Sąd Rejonowy uwzględnił powództwo. Rewizja nadzwyczajna Prokuratora Generalnego zarzuciła rażące naruszenie przepisów prawa, w tym prawa lokalowego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu w Nowym Dworze Mazowieckim do ponownego rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia J. Krajewski (sprawozdawca). Sędziowie: Z. Wasilkowska, K. Piasecki.SentencjaSąd Najwyższy, z udziałem Prokuratora Prokuratury Generalnej PRL, T. Potapowicza, po rozpoznaniu sprawy z powództwa Rafała M. przeciwko Adeli i Tadeuszowi małż. D. o eksmisję z mieszkania, na skutek rewizji nadzwyczajnej Prokuratora Generalnego PRL od wyroku Sądu Rejonowego w Nowym Dworze Mazowieckim z dnia 4 maja 1976 r.uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu w Nowym Dworze Mazowieckim do ponownego rozpoznania, pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o wpisie od rewizji nadzwyczajnej.Uzasadnienie faktyczneSąd Rejonowy orzekł eksmisję pozwanych z lokalu mieszkalnego w jednorodzinnym domu powoda na tej podstawie, że budynek został wyłączony spod publicznej gospodarki lokalami, a powód skutecznie wypowiedział stosunek najmu oraz że pozwani uznali powództwo.Powyższy wyrok zaskarżył rewizją nadzwyczajną Prokurator Generalny Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej z wnioskiem o uchylenie tego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Skarżący zarzuca rażące naruszenie art. 3 § 2 i 213 § 2 k.p.c., art. 685 k.c. oraz art. 37 ust. 1 i art. 61 ust. 1 prawa lokalowego.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Z treści art. 213 § 2 k.p.c. wynika, że kodeks uzależnia możliwość oparcia wyroku na uznaniu powództwa od tego, czy ta czynność procesowa znajduje potwierdzenie w okolicznościach sprawy. Jeśli zważyć, że wyrok musi być zgodny z obowiązującym prawem, za "okoliczność sprawy" w rozumieniu art. 213 § 2 k.p.c. należy uznać nie tylko jej okoliczności faktyczne, ale również ich podstawę prawną, tzn. zespół obowiązujących przepisów, na podstawie których sąd ma wydać rozstrzygnięcie.Rewizja nadzwyczajna trafnie zarzuca zaniechanie sprawdzenia tych okoliczności.Tymczasem na terenie, na którym znajduje się dom powoda, publiczna gospodarka lokalami została wprowadzona z dniem 5 maja 1948 r. (Dz. U. Nr 25, poz. 171), a według zaświadczenia urzędu miejskiego pozwani zajmują lokal od 1946 r.Jakkolwiek więc dom powoda został wyłączony spod szczególnego trybu najmu lokali w 1962 r., pozwani - zgodnie z art. 61 ust. 1 prawa lokalowego - korzystają do czasu opróżnienia mieszkania z ochrony przewidzianej w art. 37 ust. 1 tego prawa i w związku z tym wypowiedzenie najmu nie mogło wywołać skutków prawnych.Skoro zatem żądanie orzeczenia eksmisji oparte było na twierdzeniu, że pozwani - wobec wypowiedzenia im stosunku najmu - zajmują lokal bez tytułu prawnego, uwzględnienie powództwa nastąpiło z rażącym naruszeniem powołanych w rewizji nadzwyczajnej przepisów prawa.Z tych względów należało orzec jak w sentencji (art. 422 § 2 k.p.c.).
Powiązane orzeczenia
- III CRN 188/83 1983-09-14Czy sąd może oprzeć wyrok eksmisyjny na uznaniu powództwa przez pozwanego, jeśli uznanie to jest warunkowe i nie zostało poprzedzone wyjaśnieniem stanu faktycznego i prawnego dotyczącego tytułu do lokalu?
- III CR 2/67 1967-04-21Czy nabywca lokalu mieszkalnego, który był wcześniej przydzielony na podstawie decyzji administracyjnej, może skutecznie żądać eksmisji dotychczasowego najemcy w trybie powództwa cywilnego, jeśli nie powołuje się na przy…
- III CRN 408/67 1968-10-01Czy sąd może orzec eksmisję z lokalu mieszkalnego, uzależniając jej wykonanie od uzyskania przez pozwanego równorzędnego lokalu zastępczego, gdy przepisy prawa lokalowego nie przewidują takiego obowiązku sądu?
- I CR 313/70 1970-06-08Czy dopuszczalne jest żądanie eksmisji pozwanych z lokalu na podstawie umowy zamiany mieszkań, mimo że posiadają oni przydział władzy lokalowej i umowę najmu?
- III CRN 310/69 1969-09-17Czy sąd powszechny może uzależnić eksmisję od dostarczenia lokalu zastępczego, a jeśli tak, to na jakiej podstawie prawnej?
Powołane przepisy
art. 3 § 2art. 685 KCart. 37 ust. 1art. 61 ust. 1art. 213 § 2 KPCart. 422 § 2 KPC§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 22.07.2026.