III CZ 144/56

SentencjaSąd Najwyższy z wniosku Edwarda R. przeciwko Bronisławie R. o rozwód na skutek zażalenia powoda, na postanowienie Sądu Wojewódzkiego w Rzeszowie z dnia 11 czerwca 1956 r. zażalenie oddalił.Uzasadnienie faktyczneZaskarżonym postanowieniem Sąd Wojewódzki w Rzeszowie nakazał powodowi, by w okresie postępowania rozwodowego zezwolił pozwanej na współużywanie wraz z nieletnim synem wspólnie dotąd z powodem zajmowanego mieszkania, z którego została - jak sąd ustalił - wyrzucona, znalazłszy chwilowy przytułek u swej matki, w której mieszkaniu brak jednak odpowiednich dla jej dziecka warunków z powodu awanturniczego usposobienia ojca pijaka. Postanowieniem tym Sąd Wojewódzki przywrócił pozwanej nie tylko użytkowanie wspólnego dotąd mieszkania, lecz umożliwił także roztoczenie opieki nad pozostałym dwojgiem nieletnich dzieci, które zatrzymał przy sobie powód.Zażalenie powoda nie jest uzasadnione.Przede wszystkim nie jest uzasadniony zarzut skarżącego, że Sąd Wojewódzki decyzją swą wykroczył poza ramy uprawnień, przysługujących mu z mocy art. 431 k.p.c. Jak to wyjaśnił już Sąd Najwyższy w jednym ze swych orzeczeń przepisy o publicznej gospodarce lokalami nie pozbawiają sądu możności prowizorycznego na czas procesu rozwodowego uregulowania "modus vivendi" między stronami, które na podstawie poprzednio uzyskanego przydziału mieszkają wspólnie w jednym mieszkaniu. Przy wydawaniu postanowień co do sposobu korzystania przez małżonków ze wspólnego lokalu w czasie trwania procesu rozwodowego należy mieć na względzie, aby zarządzenia sądu nie wykraczały poza ramy niezbędnej potrzeby, a zwłaszcza by nie stwarzały takiego stanu rzeczy, który byłby nieodwracalny bądź trudno odwracalny (orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 11 sierpnia 1951 r. C. 786/51 OSN 1953/I poz. 13). Najczęściej będzie wchodziło w grę dokonanie w ramach art. 431 k.p.c. podziału dotąd wspólnie zajmowanego mieszkania. Nie do rzadkości jednak będzie należał przypadek, że dokonanie podziału mieszkania ze względu na jego wielkość czy też rozkład nie jest możliwe. W przypadku rozpoznawanym strony korzystają z mieszkania, złożonego z pokoju i kuchni, co przy ilości osób wchodzących w skład rodziny powoda czyni podział mieszkania niemożliwym.W tych warunkach zmiana zaskarżonego orzeczenia w kierunku żądanym przez powoda byłaby usankcjonowaniem niedopuszczalnego stanu zupełnego pozbawienia jednej ze stron prawa użytkowania wspólnego mieszkania.Słusznie zatem Sąd Wojewódzki w ramach art. 431 k.p.c. nakazał powodowi dopuszczenie pozwanej do współużywania mieszkania, skoro dokonanie podziału mieszkania nie jest możliwe. Pojęcie zaspokojenia potrzeb rodziny z art. 431 k.p.c. jest szersze i obejmuje poza alimentami i inne potrzeby, jakie zazwyczaj z bytem rodziny są związane, a między innymi bardzo ważkie potrzeby mieszkania.Gdy nadto samowola powoda praktycznie biorąc równa się także pozbawieniu pozwanej możności roztoczenia pieczy nad dziećmi pozostałymi przy powodzie, Sąd Wojewódzki zgodnie z przepisem art. 431 k.p.c. zabronił powodowi czynienia przeszkód w opiekowaniu się dziećmi.Z tych przyczyn zażalenie powoda dla braku uzasadnionych podstaw nie podlega uwzględnieniu.