III CZ 373/23

PostanowienieIzba Cywilna2024-02-09

Skład orzekający: Monika Koba

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zażalenie na postanowienie sądu drugiej instancji odrzucające skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, wniesione osobiście przez stronę, podlega odrzuceniu z powodu braku zastępstwa procesowego przez adwokata lub radcę prawnego?
Ratio decidendi
Zażalenie na postanowienie sądu drugiej instancji odrzucające skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, wniesione osobiście przez stronę, podlega odrzuceniu jako niedopuszczalne. W postępowaniu przed Sądem Najwyższym, w tym w sprawach dotyczących skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem, obowiązuje przymus adwokacko-radcowski, zgodnie z art. 871 § 1 k.p.c. Brak profesjonalnego pełnomocnika stanowi nieusuwalną wadę skutkującą odrzuceniem zażalenia.
Stan faktyczny
Sąd Okręgowy odrzucił skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku. Pozwana wniosła osobiście zażalenie na to postanowienie do Sądu Najwyższego. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie na posiedzeniu niejawnym. Powódka wniosła o oddalenie zażalenia i zasądzenie kosztów.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił zażalenie jako niedopuszczalne i zasądził od skarżącej na rzecz powódki zwrot kosztów postępowania zażaleniowego.

Pełny tekst orzeczenia

III CZ 373/23 POSTANOWIENIE 9 lutego 2024 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Monika Koba po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 9 lutego 2024 r. w Warszawie zażalenia A.K. na postanowienie Sądu Okręgowego w Gliwicach z 24 sierpnia 2023 r., III WSC 9/23 (III Ca 978/21), w sprawie z powództwa M. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w B. przeciwko A.K. o zapłatę, 1) odrzuca zażalenie, 2) zasądza od skarżącej A.K. na rzecz powódki M. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w B. kwotę 2700 (dwa tysiące siedemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego za czas po upływie tygodnia od doręczenia skarżącej niniejszego postanowienia do dnia zapłaty. [A.T.] UZASADNIENIE Sąd Okręgowy w Gliwicach postanowieniem z 24 sierpnia 2023 r. odrzucił wniesioną osobiście przez pozwaną A.K. skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku tego Sądu z dnia 14 grudnia 2022 r., sygn. akt III Ca 978/21. III CZ 373/23 2 Zażalenie na wymienione postanowienie skarżąca A.K. wniosła osobiście. Powódka w odpowiedzi na zażalenie wniosła o jego oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie podlegało odrzuceniu jako niedopuszczalne. W przypadku, gdy skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia odrzuci sąd drugiej instancji, na jego postanowienie przysługuje zażalenie do Sądu Najwyższego (art. 3941 § 1 k.p.c.). Zgodnie z art. 871 § 1 k.p.c., w postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych i dotyczy ono także czynności procesowych związanych z postępowaniem przed Sądem Najwyższym, podejmowanych przed sądem niższej instancji. Ustanowiony w tym przepisie przymus adwokacko – radcowski dotyczy każdego postępowania przed Sądem Najwyższym, a więc także zainicjowanego skargą o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia oraz toczącego się w jego ramach postępowania wywołanego wniesieniem zażalenia. A.K. samodzielnie sporządziła zażalenie na postanowienie z 24 sierpnia 2023 r., przy czym z okoliczności sprawy nie wynikało, aby skarżąca należała do kręgu osób zwolnionych z obowiązku reprezentacji przez adwokatów lub radców prawnych, stosownie do art. 871 § 2 k.p.c. Nieusuwalna wada zażalenia, polegająca na jego wniesieniu przez stronę pozbawioną zdolności postulacyjnej skutkuje koniecznością jego odrzucenia, bez możliwości jej sanowania (zob. m.in. niepublikowane postanowienia Sądu Najwyższego z 12 grudnia 2013 r., V CZ 70/13; z 3 czerwca 2015 r., V CZ 25/15; z 9 maja 2014 r., I PZ 9/14; z 7 maja 2014 r., II CZ 19/14; z 15 maja 2015 r., III PZ 7/15; z 16 września 2015 r., III CZ 40/15; i z 29 stycznia 2016 r., II CZ 97/15). Nie jest zatem dopuszczalne merytoryczne odniesienie się przez Sąd Najwyższy do zarzutów zażalenia, byłoby to bowiem możliwe jedynie w przypadku jego wniesienia przez podmiot posiadający zdolność postulacyjną do działania III CZ 373/23 3 przed Sądem Najwyższym. O obowiązku złożenia zażalenia przez profesjonalnego pełnomocnika pozwana została pouczona przez Sąd Okręgowy (k. 435 – 437). Z przytoczonych względów zażalenie jako niedopuszczalne, podlegało odrzuceniu (art. 3986 § 3 w zw. z art. 3941 § 3 oraz w zw. z art. 871 k.p.c.). O kosztach postępowania zażaleniowego Sąd Najwyższy orzekł na podstawie art. 98 § 1 i 3 w zw. z art. 99 i art. 391 § 1 w zw. z art. 39821 k.p.c., a także § 2 pkt 6 i § 10 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst. jedn. Dz.U. z 2023 r., poz. 1935). [A.T.] [ał] III CZ 373/23 4

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3941 § 1 KPCart. 871 § 1 KPCart. 871 § 2 KPCart. 3986 § 3art. 3941 § 3art. 871 KPCart. 98 § 1art. 99art. 391 § 1art. 39821 KPC§ 1§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 24.07.2026. · PDF źródłowy